Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.5114

Numérisations

Manifeste IIIF

Aspects codicologiques

  • Parch., fin XIVe-début XVe s., II + 120 ff. + II ff. blancs (foliotation ancienne; f. I-IIv° et 118v°-[120v°] blancs), 205 x 136 mm. Au f. 1, petite initiale d’or sur carré bleu soutenu par un personnage debout en marge et encadré de feuilles d’acanthe et de grosses pastilles d’or. Quelques additions contemporaines en marge des f. 1-4.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //officia permiscent

    f. 1-118: Florilegium.

    titre: «Incipiunt flores collecti ex libro de bona fortuna Aristotelis ».

    ~ f. 1: Aristoteles, Magna moralia (transl. lat. - extrait: II, 9, «Ex libro de bona fortuna Aristotelis »).

    f. 1v°-17: Seneca, Epistulae ad Lucilium (1-67 - extraits).

    titre: «Flores delecti ex epistulis Senece ad Lucillum [sic]. Ita fac. Epistula primma [sic] »

    inc.: «Turpissima tamen est iactura que per negligentiam fit... » (ep. 1,1).

    extraits de toutes les ep. sauf les ep. 13, 30, 32, 46 et 57.

    f. 14v°, note marginale rubriquée: «hanc epistulam cum duabus sequentibus nulibi [sic] uidi nec apud nos sunt in usu, ideo non facio illis numerum ».

    (texte): «Quanta nos queritur nomen qui ubi in talaria cepit... » (ep. 53, 6 var. - extraits des ep. 53, 58 et 59 réunies).

    depuis l'ep. 60, décalage d'un chiffre dans la numérotation.

    expl. (ep. numérotée 68): «... Indue magni uiri animum et ab opinionibus uulgi secede paulisper» (ep. 67, 12).

    ~ f. 17v°-19: Aristoteles, Rhetorica (transl. lat. - extraits).

    ~ f. 19v°-24v°: Aristoteles, Ethica ad Nicomachum (transl. lat. - extraits).

    f. 24v°-27: Terentivs, Comoediae (extraits).

    titre: «Flores ex comediis Terentii Cartaginensis ».

    f. 25: Andria.

    titre: «Incipit ex prima comedia Andria ».

    inc.: «Sosia. Nam id arbitror apprime in uita esse utile ut ne quid nimis... » (v. 60-61).

    expl.: «... michi omnia assentari his questus est nunc multo uberrimus» (Eunuchus, v. 253 -30 lignes).

    f. 25-25v°: Eunuchus.

    titre: «Incipit ex eunuco ».

    inc.: «Caliopius. Denique nullum dictum est quod non dictum sit prius... » (v. 40-41).

    expl.: «... panem atrum uorent. Nosce omnia hec salus est adolescentis » (v. 939-940 -30 lignes).

    f. 25v°-26: Heautontimorumenos.

    titre: «Incipit ex eantontumeron [sic]. Parmeno [sic] ».

    inc.: «Homo sum humani a me nichil alienum puto... » (v. 77).

    expl.: «... quas fert adolescentia ex sua libidine moderantur nunc que est non que» (v. 215-216 -54 lignes).

    f. 26-27: Adelphoe.

    titre: «Incipit ex adelphis ».

    inc.: «Uxor si cesses aut te amore cogitat... » (v. 32).

    les vers 28 à 31 sont ajoutés d'une autre main, au-dessus et dans la marge de droite.

    expl.: «...conuiuium non mediocris hominis hec sunt officia » (52 lignes).

    f. 27: Hecyra.

    titre: «Incipit ex Echira. Echira [sic]».

    inc.: «Pro deum atque hominum fidem quod hoc genus est et que est coniuratio... » (v. 198).

    expl.: «... Istuc est sapere qui ubicumque opus sit animum possis flectere » (v. 608 -39 lignes).

    à la fin: «Finiunt flores ex Terentio ».

    f. 27v°-32: Valerivs Maximvs, Facta et dicta memorabilia (extraits).

    titre: «Incipiunt flores ex libro Maximi Valerii liber primmus [sic] »

    inc.: «Pari enim uindicta parentum ac deorum uiolatio expianda est... » (I, 1, 13 fin).

    expl.: «... ne supra mortalem sit felicitatem eundem et ualissimum [sic] esse et sapientissimum. Finiunt flores Valerii » (IX, 12, extr. 10 fin).

    f. 32v°-36: Historia Augusta (extraits).

    titre: «Incipiunt flores ex uita Ellii imperatoris collecti ex istoria Ellii Sparciani auctoris operis istoriographi. Verba Ellii ».

    inc.: «Vxor enim dignitatis nomen est non uoluptatis... » (II, 5, 12).

    les Vitae sont disposées par auteurs dans l'ordre suivant: II, XI, XIII-XIV, III-V, VIII, XV, XII, XIX-XXI, XXIII, VI, XXV-XXX.

    expl.: «... Sed sibi habeat artes suas timiditas calcanda uirtutibus » (XXX, 9, 2).

    ~ f. 36-37: Gregorivs Magnvs, Moralia in Iob (I-III - extraits).

    f. 37v°-52v°: Cicero, De officiis (extraits).

    titre: «Incipiunt Flores ex libro Marci Tulii Ciceronis de officiis liber primmus [sic]»

    inc.: «TAm diu autem uelle debebis quoad te quantum proficias non penitebit... » (I, 1, 2).

    expl.: «... quasi uero forti uiro uix [sic] possit adhiberi » (III, 30, 110).

    f. 52v°-53v°: Cicero, Orationes in M. Antonium Philippicae (extraits).

    titre: «Incipiunt Flores ex libro Philipicorum [sic] M. Tulii Ciceronis primmus [sic] liber ».

    inc.: «In iudice enim spectari et fortuna debet et dignitas... » (I, 8, 20).

    expl.: «... etenim Mars ipse ex acie fortissimum quemque pigrati [sic] solet » (XIV, 12, 32).

    ~ f. 53v°-54: Albertvs Magnvs, Commentarius in Aristotelis Meteora (extrait: III, tract. 4, 8: De iride).

    f. 54v°-59v°: Seneca, Dialogi (extraits).

    f. 54v°-55: De tranquillitate animi.

    titre: «Incipiunt flores ex libris Senece de tranquilitate animi ad Serenum »

    inc.: «Tam malorum quam bonorum longa conuersatio amorem inducit... » (1,3 fin).

    expl.: «... et rectorem rapiat suum eoque ferat quo per se timuisset accedere [sic]» (17, 11).

    f. 55-55v°: Ad Heluiam matrem de consolatione.

    titre: «Incipiunt Flores ex libro Senece ad Elbinam [sic] matrem suam »

    inc.: «Nam in morbis quoque nichil est periculosius [sic] quam inmatura medicina... » (1,2).

    expl.: «... Sunt enim optima quibus [sic] animus omnis occupationis expers operibus suis uacat» (20, 1).

    f. 55v°-56: Ad Marciam de consolatione.

    titre: «Incipiunt flores ex libris Senece ad Marciam ».

    inc.: «NEc quicumque pulcrius existimo fastigio collocatas [sic] multarum rerum ueniam dare... » (4, 4).

    expl.: «... maturitas et [sic] appetit finis ubi incrementa consumpta sunt » (23, 5).

    f. 56-57: Ad Polybium de consolatione.

    titre: «Incipiunt flores ex libro Senece de consolatione ad Polionem [sic] ».

    inc.: «Maximum solatium est cogitare id sibi accidisse quod omnes ante se... » (1, 4).

    expl.: «... ut semper animus ab eo refugiat ad quod cum tristitia reuertitur » (18, 7).

    f. 57-57v°: De breuitate uitae.

    titre: «Incipiunt Flores ex libro Senece de breuitate uite ad Paulinum »

    inc.: «NOn exiguum temporis habemus sed multum perdidimus [sic]... » (1, 3).

    expl.: «... quam breuis illorum uita sit cogitent ex quota parte sua sit » (19, 3).

    f. 57v°-58: De uita beata.

    titre: «Incipiunt Flores ex libro Senece ad Galionem de beata uita ».

    inc.: «NOn tam bene cum rebus humanis agitur ut meliora pluribus placeant... » (2, 1).

    expl.: «... sed quedam uirtutes stimulis quedam frenis egent » (25, 5).

    f. 58-59: De prouidentia.

    titre: «Incipiunt Flores ex libro Senece ad Lucillum [sic] de mundi gubernatione ».

    inc.: «Inter bonos uiros ac deos amicitia est conciliante uirtute... » (I, 5).

    expl.: «... Quidam dura paciuntur ut alios pati doceant nati sunt in exemplar » (6, 3).

    f. 59-59v°: De constantia sapientis.

    titre: «Incipiunt Flores ex libro Senece quod in sapientem nec iniuria nec contumelia cadit».

    inc.: «Neque enim Cato post libertatem uixit. Nec libertas post Catonem... » (2, 2).

    expl.: «... Nemo risum prebuit qui ex se cepit » (17, 2).

    f. 59v°-61v°: Seneca, De beneficiis (III-VI - extraits).

    titre: «Dimittit primmum [sic] et secundum de beneficiis in libris Senece et incipit tercium. Incipiunt ergo Flores ex l‹ibr›o tercio Senece de beneficiis ».

    inc.: «INgratus est qui beneficium accepisse se negat quod accepit... » (III, 1, 3).

    expl.: «... Qui nimis de reddendo beneficio cogitat nimis cogitare alium de recipiendo » (VI, 43, 3).

    ~ f. 61v°-62v°: Ps. Boethivs, De disciplina scholarium (extraits).

    ~ f. 63-68v°: Boethivs, Consolatio Philosophiae (extraits).

    f. 69-74: Ps. Qvintilianvs, Declamationes maiores (extraits).

    titre: «Incipiunt flores ex declamationibus Marci Fabii Quintiliani Cartaginensis oratoris et retoris. De cecho in lumine [sic]».

    inc.: «BOnos priuignos nouercae facilius decipiunt nec leuius oderunt... » (II, 3).

    expl.: «... Non habet causam loquendi cui non potest credi» (XIX, 11 fin); «Non ut habent incredibilia uocem » (XIX, 12).

    f. 74v°-77v°: Seneca rhetor, Controuersiae (extraits).

    titre: «Incipiunt Flores lecti ex libro declamationum Senece. libro primo »

    inc.: «NOn est unus quamuis precipuus sit imitandus quia nunquam par fuit... » (I, prol. 6).

    expl.: «... ut iustissima paciendi uice quod quisque excogitauit alieno iudicio excipiat suo » (X, prol. 6).

    f. 77v°-78v°: Sallvstivs, De coniuratione Catilinae (extraits)

    titre: «Flores ex libro Salustii Crispi de bello Catilinario ».

    inc.: «Quo mihi recius [sic] uidetur esse ingenii quam uiriliter [sic] opibus gloriam querere... » (1, 3).

    expl.: «... illis est maximum periculum qui maxime timent audatia pro muro habetur» (58, 17).

    f. 78v°-79: Sallvstivs, Bellum Iugurthinum (extraits).

    titre: «Flores eiusdem Salustii ex libro Iugurtino bello ».

    inc.: «Nam ui quidem regere patriam aut parentes quamquam et possis... » (3, 2).

    expl.: «... Regie uoluntates plerunque ut uehementes sic mobiles et sepe ipse aduerse sibi » (113, 1).

    f. 79-79v°: Vegetivs, Epitoma rei militaris (I-II, extraits)

    titre: «Flores delecti ex Venictio [sic] de re militari ».

    inc.: «NEque recte aliquid incohatur [sic] nisi post deum fauerit imperator» (I, vers le début).

    expl.: «... nam si doctrina cesset armorum nichil paganus distat a milite » (II, 23 fin).

    ~ f. 80-86v°: Hieronymvs presbyter, Epistulae (extraits).

    ~ f. 86v°-87v°: Hieronymvs presbyter, Commentarii in S. Pauli Epistulas ad Titum et Philemonem (extraits).

    f. 88-88v°: Vegetivs, Epitoma rei militaris (III-IV, extraits)

    titre: «Ex libro tertii [sic]».

    inc.: «SEpius enim penuria quam pugna consumit exercitum... » (III, 3 vers le début).

    expl.: «... In rebus bellicis celeritas amplius solet prodesse ».

    f. 88v°-89: Frontinvs, Strategemata (extraits)

    titre: «Iulii Frontini lecti flores ».

    inc.: «Occupantis [sic] uelocitate consilii oportet» (cf. I, prol. vers le début, var.). «nec credi subito transfuge... ».

    expl.: «... Curius malum dicebat ciuem cui non esset id quod ceteris satis » (IV, 3, 12-8 lignes).

    ~ f. 89-90v°: Apollinaris Sidonivs, Epistulae (extraits).

    f. 90v°-91: Macrobivs, Saturnalia (extraits)

    titre: «De Macrobia [sic] saturnalium ».

    inc.: «Apes enim quodam modo imitari debemus que uagantur et flores carpunt... » (I, praef. 5).

    expl.: «... sic loquendum cum diis tamquam homines audiant » (I, 7, 6).

    ~ f. 91-93: Caesarivs Arelatensis, Sermones (extraits).

    ~ f. 93: Avgvstinvs Hipponensis, Sermones (extraits -35 lignes).

    ~ f. 93-93v°: Iohannes Chrysostomvs, Sermones (extraits -14 lignes).

    ~ f. 93v°-97: Flavivs Iosephvs, De bello iudaico (transl. lat. Rufini Aquileiensis - extraits).

    f. 97v°-98: Seneca, De ira (II-III - extraits)

    titre: «Ex libro secundo ».

    inc.: «MAgis enim ueritas elucet quo sepius ad manum uenit... » (II, 29, 3).

    plus bas titre: «Ex libro tertio de ira. Flores ».

    expl.: «... Castigare uero irascentem et ultro ob id irasci [sic] incitare » (III, 40, 1).

    f. 98-105v°: Cicero, Opera (extraits).

    f. 98-99v°: De senectute.

    titre: «Flores ex libro de senectute Marci Tullii Ciceronis excerpti ».

    inc.: «Nunquam igitur satis laudari digne philosophia poterit cui qui... » (1, 2).

    expl.: «... Sic uitam adolescentibus uis aufert senibus maturitas » (19, 71).

    f. 99v°-100v°: De natura deorum.

    titre: «Flores lecti ex libris M. T. Ciceronis de natura deorum super primo libro »

    inc.: «QVid est enim temeritate fortius [sic] aut quid tam temerarium... » (II, 1,1).

    expl.: «... Vertutos [sic] eos appello quorum celeriter mens uersatur » (III, 10, 25).

    f. 100v°: De diuinatione.

    titre: «Flores electi in libris M. T. Ciceronis de diuinatione super primo libro ».

    inc.: «NAm cum omnibus in rebus temeritas in assumendo [sic] errorque sit turpis... » (I, 4, 7).

    expl.: «... quod autem crebre uidet quis non miratur etiam si cur fiat nescit» (II, 22, 49 -var.).

    f. 100v°: Timaeus.

    titre: «Marci T. Ciceronis de creatione mundi ».

    texte: «Parentem uniuersitatis huius inuenire difficile est et cum iam quis eum inuenerit indicare in uulgus nephas est » (2, 6).

    f. 100v°-103: De amicitia.

    titre: «Flores ex M. T. Ciceronis libro de amicitia deflorati ».

    inc.: «SIuis [sic] autem incommodis angi grauiter non amicum sed se ipsum amantis est... » (3, 10).

    expl.: «... Omnia autem breuia tollerabilia esse debent etiam si magna » (27, 104).

    f. 103: De inuentione.

    titre: «Flores ex prima rethorica Ciceronis ».

    inc.: «Ac me quidem diu cogitantem ratio ipsa in hanc potissimum sententiam ducit... » (I, 1, 1).

    expl.: «... qui arguitur detractum est tantum de facultate tocius est defensionis diminutum» (II, 10, 33).

    f. 103-105: Paradoxa.

    titre: «Flores ex paradosis Tullii deflorati ex prima ».

    inc.: «NIchil est [tam] incredibile quod non dicendo fiat probabile... » (Proem., 3).

    expl.: «... sed etiam inopes ac pauperes existimandi sunt » (fin du texte).

    f. 105-105v°: Tusculanae disputationes

    titre: «Ex. de Tu. questionibus IIIIa».

    inc.: «VOluntas est que quid cum ratione desiderat. Sic enim stoici diffiniunt... » (IV, 6, 12 -var.).

    expl.: «... Flagitii principium est ut ait Ennius inter ciues nudare corpora » (IV, 33, 70).

    f. 105v°: Lucullus seu Academica priora.

    titre: «Ciceronis in dialogo ad Hortensium ».

    inc.: «OMnis cogitatio [sic] multis est obstructa difficultatibus est enim... » (3, 7).

    expl.: «... non est uirtus sed fallax quedam simulatio ac imitatio uirtutis» (46, 140 -8 lignes).

    - Partitiones oratoriae.

    titre: «M. T. Ciceronis de [blanc] orationis ».

    (texte): «Comunia quasi quinque lumina orationis sunt hec: Dillucidum, Breue, Probabile, Illustre, Suaue » (cf. 6, 19 -var.).

    - Academica posteriora.

    titre: «De caducis ».

    (texte): «‹I›Nepte quis Mineruam docet » (I, 5, 18).

    - Oratio de prouinciis consularibus.

    titre: «De consuetudinibus ».

    texte: «Homo is non solum gratus esse debet qui accipit beneficium. Sed etiam is cui accipiendi potestas fuit» (17, 41).

    ~ f. 105v°-106: Aristoteles, Magna moralia (transl. lat. - extraits).

    f. 106v°-110: Plinivs minor, Epistulae (extraits)

    titre: «Flores ex epistulis G. Plinii Veronensis ».

    inc.: «HOc sit negotium tuum hic labor hec quies in his uigilie... » (I, 3, 3).

    expl.: «... Inuasit homines habendi cupido ut possideri magis quam possidere uideantur. Vale» (IX, 30 fin).

    f. 110-111v°: Cvrtivs Rvfvs, Historiae Alexandri Magni (extraits)

    titre: «Ex Curtio Rufo ».

    inc.: «ERat in eo conuiuio Cobares [sic] natione Medus sed magice artis... » (VII, 4, 8-14)

    suivi f. 110-111, de l'Oratio Scytharum (VII, 8, 12-30), f. 111-111v° de l'Oratio Callisthenis (VIII, 5, 14-20), f. 111v° des Verba Hermolai (VIII, 7, 1-6).

    expl.: «... et quos paulo ante ministros cedis habuisti ab aliis iubes [trucidari]» (VIII, 7, 6).

    f. 112-118: Seneca, Tragoediae (famille A - extraits).

    f. 112-112v°: Hercules furens.

    titre: «Flores excerpti ex libro tragediarum Senece et prima que intitulatur Hercules furens ».

    inc.: «ADesse [sic] terris prosperum ac felix scelus... » (v. 251).

    expl.: «... sed tamen nostro quoque mouere fletu » (v. 1273-1274).

    f. 112v°-113v°: Thyestes.

    titre: «Eiusdem Senece incipit Thiestes ».

    inc.: «IGnaue inhers eneruis et quod maximum... » (v. 176).

    expl.: «... Cum sine uento tranquilla timet [sic] » (v. 960).

    f. 113 v°: Phoenissae.

    titre: «Eiusdem Senece Thebais incipit ».

    inc.: «NOn est ut putas uirtus pater... » (v. 190).

    expl.: «... Qui uult amari languida regnat manu » (v. 659).

    f. 113v°-114v°: Phaedra.

    titre: «Senece eiusdem Ypolitus incipit ».

    inc.: «QVisquis in primo obstitit pepulitque amorem... » (v. 132-133).

    expl.: «... Vitioque potens Regnat adulter» (v. 988).

    f. 114v°-115: Oedipus.

    titre: «Senece eiusdem Edipus incipit ».

    inc.: «QVisquamne regno gaudet o fallax bonum... » (v. 6).

    expl.: «... Fati ista culpa est nemo fit fato nocens » (v. 1019).

    f. 115-115v°: Troades

    titre: «Incipit Troas ».

    inc.: «QVicunque regno fidit et magna potens... » (v. 1).

    expl.: «... Ferre quam sortem paciuntur omnes

    Nemo recusat » (v. 1016-1017).

    f. 116: Medea.

    titre: «Incipit Medea ».

    inc.: «RAra est in dominos iusta licentia... » (v. 109).

    expl.: «... ut scis opes potest soletque » (v. 540-541).

    «miserias lenit quies » (v. 559).

    f. 116-11 6v° : Agamemno

    titre: «Incipit Agamenon ».

    inc.: «SEd sera tandem respicit fessos malis... » (v. 37).

    expl.: «... Mortem aliquid ultra est. §. uita si cupias mori » (v. 996).

    f. 116v°-117: Ps. Seneca, Octauia

    titre: «Incipit Octauia ».

    inc.: «IVuenilis ardor impetu primo furit... » (v. 189).

    expl.: «... Semper nobis metuenda dies » (v. 928).

    f. 117-118: Hercules Oetaeus.

    titre: «Incipit Hercules Oetheus ».

    inc.: «PAr ille est superis cui pariter dies... » (v. 104).

    expl.: «... Iter ad superos gloria pandet » (v. 1988).

Ancien possesseur

Anciennement dans

Origine

  • Origine: italienne (Vénétie, d’après la décoration du f. 1), petite écriture gothico-humanistique arrondie, soignée, d’une encre très noire. G. Billanovich, op. cit. infra, p. 133, attribue à Guillaume de Pastrengo la composition de ce florilège, qui serait une ébauche du Flores moralium auctoritatum (également contenu dans le ms. Vat. lat. 5154) dont il est traditionnellement considéré comme l'auteur; J.-P. Callu, op. cit. infra, note la très grande ressemblance avec le ms. Verona, Bibl. capit. CXLVIII [155], copié en 1329, les deux manuscrits dérivant d’une entreprise contemporaine.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Aldo Manuzio († 1597) dont les manuscrits ont été acquis par la Bibliothèque Vaticane en 1616.

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 453 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source

    • S. Dosson, Etude sur Quinte Curce, sa vie et son œuvre, Paris, 1887, p. 348-349, liste des extraits
    • H. Dessauer, Die handschriftliche Grundlage der neunzehn grösseren Ps. Quintilianischen Declamationen, Leipzig, 1898, p. 62
    • R. Valentini, Un codice abbreviato di Valerio Massimo: Corsiniano 43 D 27 (Stud. ital. filol. class., 18, 1910, p. 291)
    • D. Johnson, The manuscripts of Pliny’s letters (Class. philol., 7, 1912, p. 75)
    • E. Hohl, Textkritisches zur Historia Augusta (Rhein. Mus., N. F. 70, 1915, p. 477 n. 5)
    • M. Oberleitner, Die handschriftliche Überlieferung der Werke des heiligen Augustinus, I/1, Vienne, 1969 (Sitzungsber. der österreisch. Akad. der Wissensch., 263), p. 399
    • O. Weijers, Pseudo-Boèce, De disciplina scolarium, Leyde, 1976, p. 89
    • C. R. Shrader, A hand-list of extant manuscripts containing the «De re militari» of Flauius Vegetius Renatus (Scriptorium, 33, 1979, p. 299)
    • J.-P. Callu, O. Desbordes et C. Bertrand, L’«Histoire Auguste » et l’historiographie médiévale (Rev. hist. textes, 14-15, 1984-1985, p. 98, 111, 117, 123 et 128-129)
    • G. Billanovich, Petrarca e i libri della cattedrale di Verona (Petrarca, Verona e l’Europa. Atti del convegno internazionale di studi (Verona 19-23 settembre 1991), Padoue, 1997, p. 130, 131-135)
    • M. Buonocore, Per un «iter»... (Giorn. ital. filol., 52, 2000, p. 88)
    • Réf.: BMBV (1986) 25021-25022, (1991) 13581-13583, (1994) 12404, (2005) p. 671 (4)
    • MEL 23 (2002) 1288.

Vie du document

Source des données