Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q63517
Manifeste IIIF
Numérisation :
Source des données : BnF Archives et manuscrits
F. 1-5 Vita Adae et Evae, incomplet du début. « ... finiuntur, dixit ad Evam : Congregentur omnes filii mei... — ... locutum est superbiam » (W. Meyer, Vita Adae et Evae, dans Abhandl. d. philos.-philolog. Cl. d. k. bayerischen Ak. d. Wiss., XIV, 3. Abt., München, 1878, 231-237 et 241-244) (1-4v) ; « Adam post .40. dies introivit paradiso per annos .7. et habuit dominium omnium bestiarum. Sciendum de .8. partibus plasmatum... — ... Et dixit Dominus : Sic vocetur nomen ejus. Amen. Explicit Vita Ade in nomine Jhesu Christi » (4v-5). Cf. Stegmüller, Repertorium biblicum, n° 74, 10.
F. 5v-10 De missione Seth ad paradisum. « Incipit quomodo Adam misit filium suum Seth ad paradisum. Post peccatum Ade expulso (expulso) eodem de paradiso... — ... in salutem omnium sane credentium, factus obediens Patri usque ad mortem. Explicit de missione Seth ad paradisum. Amen » (W. Meyer, Die Geschichte des Kreuzholzes vor Christus, dans Abhandl. d. philos.-philolog. Cl. d. k. bayerischen Ak. d. Wiss., XVI, 2. Abt., München, 1882, 131-149 avec var. finale) ; cf. même version dans le ms. Latin 2622, f. 66-70v ; M. W. Bloomfield, dans Traditio, XI (1955), 329 n° 642.
F. 10v Oratio ad s. Catharinam Alexandriae. « Oratio b. Katherine. O gloriosa et piissima virgo et martir Christi Katherina tue virginitati... — ... sponsus tuus dulcissimus D.N.J.C. ». — Addition fin XVe s.
F. 11-76 JACOBUS DE VITRIACO, Historia Hierosolymitana. L. I : Historia orientalis. Table des chap. de I à C (11-12) ; « Incipit Hystoria Jerosolimitana secundum magistrum Jacobum de Vitri. C. I. Cur Dominus terram sanctam variis flagellis et subalternis casibus exposuit. Terra sancta promissionis, Deo amabilis... — ... de die in diem expectantes. Amen », le prologue manque (J. Bongars, Gesta Dei per Francos, Hanoviae, 1611, I, 1049-1124) (12-76).
F. 76 Note concernant l'Irlande : « Hybernia continet IXXX et IIII cantredas... — ... terram describentes » ; cf. Londres, Lambeth Palace, ms. 401, f. 125.
F. 76v-81 ODO DE CASTRO RADULPHI, ep. Tusculanus, Epistola ad papam Innocentium IV [31 mars 1249]. « Sanctissimo... Innocentio... summo pontifici, Odo... Tusculanus episcopus... Inter alia que exercitui christiano in Cipro commoranti acciderunt... — ... per tempora longiora. Datum in Cipro feria quarta ante resurrectionem Domini » (L. d'Achery, Spicilegium, nova ed., III (1723), 624-628 d'après ce ms.) ; sur la date, cf. P. Pelliot, dans Revue de l'Orient chrétien, IV (1924), 326 et VIII (1931), 13.
F. 81-81v Epistola H. [sic] episcopi Massiliae (?) ad Innocentium IV [1250]. « Sanctissimo patri... I ... pontifici summo, frater H. Dei permissione dictus episcopus Marcellie... Sicut cavere volumus ne aures sanctitatis vestre... — ... taliter exaltando. Datum Marsellie quinto kal. junii » (d'Achery, op. cit., 628 d'après ce ms.).
F. 83-99 INNOCENTIUS III, papa. « Incipit liber de miseria condicionis humane editus a Lothario indigno diacono qui postea Innocentius tertius factus est » (P.L., CCXVII, 701-746 ; M. Maccarone, Lucani, 1955, 3-98). [Prol.] (Maccarone, éd. cit., 3) (83) ; — [L. I] (ibid., 7-36) (83-89) ; les ch. 2 et 3 de l'édition sont coupés différemment, les ch. 9 et 10 sont liés ; — [L. II] (ibid. 39-72) (89-95) ; le ch. 1 est lié au dernier ch. du l. I de l'édition ; — [L. III] (ibid., 75-98) (95-99) ; les ch. 2, 3 et 8 de l'édition manquent, les ch. 17 et 18 sont liés. « Explicit Summa domini Innocentii pape de Contemptu mundi » (99).
F. 99v-100 Hymnus ad b. Mariam. « Cunctis eccellencior angelorum choris||... — ... De lacu miserie et de luto fecis. Amen » (éd. jusqu'à : « ... vidit homo justus » par Dreves et Blume, Analecta hymnica, XX, Leipzig, 1895, 141) ; cf. Chevalier, Repert. hymn., n° 25196.
F. 100v-104v S. METHODIUS PATARENSIS, De novissimis temporibus, apocryphe. Préface : « Jeronimus in cathalago virorum illustrium. Methodius olim Cicilie [sic] et postea Tyri episcopus... — ... in eadem urbe XIIII Kal. octobris » [S. HIERONYMUS, De viris illustribus, c. LXXXIII, avec addition] ; cf. P.L., XXIII, 727 et 730 (100v) ; — « Incipit epistola b. Methodii martiris prophetica. Sciendum est nobis, fratres karissimi, quomodo in principio creavit Deus celum et terram... — ... penam pacientur, unde nos eripere dignetur D.N.J.C. ... unus Deus per infinita seculorum secula. Amen » ; version abrégée différente de celle éd. par E. Sackur, Sibyllinische Texte und Forschungen, Halle, 1898, 60-96 ; cf. Stegmüller, Repertorium biblicum, n° 5586 (100v-104v).
F. 11-105 Ms. en deux parties : 11-82, 83-105. Fin XIIIe s. Écriture anglaise. A la fin de chaque partie, additions d'une même main du XIVe s. (76-81v et 99v-104v). — Initiales rouges ou bleues, réservées aux ff. 100v-104v. Rubriques. Quelques pieds-de-mouche rubriqués. — 8 cahiers de 12 ff., sauf le dernier de 11 ff. Réclames. Traces de signatures à partir du f. 83. Les ff. 82-82v et 105v sont blancs. Au f. 105, texte gratté illisible. — En marge, numérotation des chapitres en chiffres romains. Quelques notes marginales du XVIe s. ; au f. 49 : « Quatre sergens armés jusques au colet batonne bien ung homme... ». F. 83v-84, titre ajouté fin XVe s. — 95 ff. à longues lignes et à 2 col. (11-12) (just. 125 × 85 mm).
F. 106-110v PSEUDO-ARISTOTELES, Secretum secretorum [PHILIPPO TRIPOLITANO interprete], version abrégée ; cf. R. Steele, dans Opera hactenus inedita Rogeri Baconi, V, Oxford, 1920. Introduction et table : « Peritissimus princeps philosophorum Aristoteles ad petitionem regis Alexandri discipuli sui... librum quemdam edidit cujus nomen est Secretum secretorum... — ... de gressu et incessu » (106) ; — « Alexander nunquam confidas in operibus... — ... doctrinam » ; cf. éd. cit., Pars 1a, c. 21-22, extr., 59-62 passim (106) ; — « Convenerunt itaque sapientes philosophi... — ... et mali eventus » ; cf. éd. cit., Pars 2a, c. 2-4, 6-16 et 18-25 extr., 65-96 passim (106-109v) ; — « [I]nter cetera, res ista est quam te non oportet ignorare... — ... ad majorem partem et probabiliorem partem. Explicit Secretum secretorum Aristotelis » (éd. cit., Pars 4a, 164-172) (109v-110v).
F. 111-113v Traité apocryphe d'Hippocrate envoyé à César, en anglo-normand. « Ceo est le livres qe joe Ypocras enves a tei Cesar od grant cure... — ... jus de ruge fenoyl... », incomplet de la fin. Cf. avec var. ms. fr. 573, f. 269v-270v ; autres mss., P. Meyer, dans Romania, XV (1886), 274 et XXXII (1903), 84 § 5.
F. 114-154 PSEUDO-TURPINUS, Gesta Karoli Magni et Rotholandi (ms. C 3 de l'éd. C. Meredith-Jones, Paris, 1936). « Historia Karoli M. imperatoris a Turpino archiepiscopo Rhemensi edita » (titre XVIIe s., ajouté par Baluze). Épître dédicatoire : « Turpinus Dei gratia archiepiscopus Remensis ac sedulus Karoli magni... Leoprando decano Aquisgranensi... Quoniam nuper mandastis mihi... — ... placeas. Amen. Explicit epistola » (éd. cit., 87) (114) ; — « Incipit Historia Turpini Remensis ecclesie archiepiscopi de famosissimo rege Karolo magno... », table en 37 chapitres (114-115) ; — « De hoc : Apostolus Jacobus Karolo apparuit. [G]loriosissimus namque apostolus Christi Jacobus... — ... predicatione ad Dominum convertit » (éd. cit., texte et appendices A, B, C, 89-251) (115-154) ; cf. ibid., 13 et 22.
F. 154v « Genealogia regum Francorum a Meroveo ad Philippum secund[um] » (titre XVIIe s.). « [E]x genere Priami fuit Moroveus... — ... Ludovicus genuit Philippum qui nunc regnat ».
F. 154v-155 « Genealogia regum Angliae usque ad Eduardum III » (titre XVIIe s.). « [A]nno ab incarnatione Domini DCCCLXXVI Rollo... — ... mortuo rege Ricardo successit Johannes [sine Terra] » ; addition du XIVe s. : « Mortuo Johanne successit Henricus... — ... regnavit Edwardus filius ejus ».
Source des données : Jonas
Ce manuscrit a appartenu à Étienne Baluze, dont on trouve au f. 1 l' exlibris : « Stephanus Baluze Tutellensis » et au f. 104v la signature. Notes ou titre de sa main aux ff. 76, 100v, 114, 152.
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
Adam post quadraginta dies introivit paradiso per annos septem et habuit dominium omnium bestiarum...
f. 4v
Alexander, numquam confidas in operibus...
f. 106
Anno ab incarnatione Domini octingentesimo septuagesimo sexto Rollo...
f. 154v
CEO EST LE LIVRE QE JOE YPOCRAS ENVES A TEI CESAR OD GRANT CURE...
f. 111
Convenerunt itaque sapientes philosophi...
Cunctis excellentior angelorum choris//...
f. 99v
Ex genere Priami fuit Meroveus...
Gloriosissimus namque apostolus Christi Jacobus aliis apostolis...
f. 115
Hibernia continet centum octoginta et quattuor cantredas...
f. 76
Inter alia quae exercitui christiano in Cypro commoranti acciderunt...
f. 76v
Inter cetera res ista est quam te non oportet ignorare...
f. 109v
Methodius olim Siciliae et postea Tyri episcopus...
f. 100v
Mortuo Johanne successit Henricus...
f. 155
O gloriosa et piissima virgo et martyr Christi Catharina, tuae virginitati...
f. 10v
Peritissimus princeps philosophorum Aristoteles ad petitionem regis Alexandri discipuli sui...
Post peccatum Adae, expulso eodem de paradiso propter peccatum...
f. 5v
QUATRE SERGENS ARMES JUSQUES AU COLET BATONNENT BIEN UNG HOMME...
f. 49
Quoniam nuper mandastis mihi...
f. 114
Sciendum est nobis, fratres carissimi, quomodo in principio creavit Deus caelum et terram...
Sicut cavere volumus ne aures sanctitatis vestrae...
f. 81
Terra sancta promissionis, Deo amabilis et sanctis angelis venerabilis...
f. 12
Tu patriam reperis, nos tristi orbe reliquis //...
f. 156v
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index