Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q63285
Manifeste IIIF
Numérisation :
Source des données : BnF Archives et manuscrits
Recueil de Miscellanea, précédé d'une table incomplète. Le ms., incomplet, commence au dernier feuillet du cahier I et se termine au premier feuillet du cahier XXVI.
F. 1-2v Table des matières par cahiers, depuis la fin du cahier IV : « contra ebrietatem » : jusqu'au milieu du cahier XXII : « Job, Qui timet pruinam, irruet etc. ».
F. 3-23v Sentences scripturaires et patristiques et courts sermons sur le péché et la pénitence. Fin du cahier I : « ... quousque festum venit. » ; « Dominus facit sicut nutrix... » (3) ; « Scurrilitas atque lascivia te presente... » (3-3v), etc. ; — « Secundus caternus ». « Cum ludis ad talos diabolo satis facis... » (4-4v) ; « Tria sunt que revocant hominem a peccato... » (4v-5) ; « Peccatores non exaudit Deus... » (5-5v) ; « Sex sunt que retrahunt hominem a via diaboli : leccio... » (5v-6) ; « In Exodo. Sacerdotes quoque qui accedunt... Item sacerdotes... » (6-6v), etc. ; « Cum mulier Cananea gentilis... » (7-7v), etc. ; « Pict. in distinct. Benedictus Dominus Deus qui docet manus meas... Super hoc psalmo invenitur istoria de David. Pugnanti arma sunt necessaria... — ... et in ipso speravi etc. », texte en partie emprunté à Pierre de Poitiers, Distinctiones super Psalterium ; cf. ms. Latin 425, 114v (7v-8v) ; « Caritas alia carnalis,... » (8v) ; « Erat Jherosolimis probatica piscina... Probaton grece... » [PETRUS COMESTOR, Sermo de adventu Domîni, fragm.] (P. F., CXCVIII, 1721-1723) (8v-9v), etc. ; « At rex David senuerat... In quo edificamur juxta litteram... » (Id., ibid., 1732 (9v-10v), etc. ; ... « Ve pastoribus Israhel... Hoc potest exprobari prelatis... » (11v) ; — Cahier III, incomplet : « ... id est Deo, sibi et proximo... » (12) ; « Considerandum est quod tres sunt humani corporis principales posiciones... » (12v-13) ; « Verba Ysaye dicentis : calamum quassatum non conteret... In duobus primis... » (13-14) ; « Ad excitandum pigriciciam nostram... — ... fideliter pertractabit ... » (14-15v) ; « Lavamini, mundi estote... Videte, fratres, quis loquatur... », incomplet par suite de lacune matérielle (15v-17v). — « IV. caternus. » « Si bene attendamus omnes mercatores... » ; « Tres sunt ordines : clerici... », etc. (18) ; « Exemplum. Herodes, qui fecit interfici pueros, instante morte... » (18v) ; « Tribus modis loquimur bona... » (18v-19) ; « Tribus modis fit malum : contumelia... » (19) ; « Quatuor sunt exultaciones quas detestatur Scriptura... » (19-19v) ; « Quatuor sunt genera vigiliarum... » (19v), etc ; « Tria sunt genera lignorum... » (21) ; « Est pax ordinata, inordinata... » (21-21v) ; « Renovabitur ut aquile juventus tua, dicit David... » (21v-22) ; « Dicit David pullis corvorum... » (22-22v), etc. ; « Tria erunt in judicio : revelacio... » (22v-23), etc. ; « Quinque cause sunt quare non debemus divicias amare... » (23-23v).
F. 23v-33 [INNOCENTIUS III papa, De contemptu mundi] l. II, c. 9 (P. L., CCXVII, 720) (23v-24) ; l. II, c. 20 (ibid., 724-725) (24-24v) ; l. II, c. 28 (ibid., 727-728) (24v) ; l. II, c. 39 (ibid., 733) (24v-25) ; l. II, c. 29 (ibid., 728) (25) ; l. II, c. 18 (ibid., 724) (25-25v) ; l. II, c. 12 (ibid., 721) (25v) ; l. II, c. 30 (ibid., 728-729) (25v-26) ; — « V. caternus ». l. II, c. 32 (ibid., 729-730) (26-26v) ; l. II, c. 36 (ibid., 731-732) (26v) ; l. II, c. 37 (ibid., 732) (26v-27) ; l. III, c. 15 (ibid., 744-745) (27-28) ; l. III, c. 16 (ibid., 745-746) (28-28v) ; l. I, c. 7 (ibid., 705) (28v) ; l. I, c. 30 (ibid., 716) (28v-29v) ; l. II, c. 1 (ibid., 717) (29v-30) ; l. I, c. 2 (ibid., 717) (30) ; l. I, c. 11 (ibid., 721) (30-30v). — « Philippus Macedo obsedit Athenas... » (30v-31) ; — Sentences sur le péché d'orgueil ; en marge : « Ugo » (31-31v) ; — « In libro de mirabilibus mundi : Pan grece totum dicitur Latine ; theos, deus... » (31v-32). — [INNOCENTIUS III papa, De contemptu mundi], l. I, c. 5 (ibid., 704) (32) ; l. III, c. 3 et 5 (ibid., 737-738 et 739) (32v-33).
F. 33-42 Sentences et sermons. « Triplex est terra... » (33) ; « Memorare novissima tua... O homo, hec est illa vox... » (33-33v) ; « De ascensione. Ascendens Christus in altum etc. Videndum est quis ascendit... » (33v-34) ; — « VI. caternus ». « Ascendamus ad altitudinem virtutum... » (34-34v) ; « Nobis tres incumbunt pugne : aliquando enim... » (34v-35v) ; « Sed nota sicut sunt tria genera peccatorum... » (35v) ; « De virginibus. Audi, filia, et vide... Deus Pater generat filios... » (36-37) ; « De b. Maria. Audi, filia, et vide... Primo commendavit festum assumpcionis Marie Virginis... » (37-37v) ; — « VII. caternus » « Similitudo in evangelio... » ; Nota quod octava persecutio Egipciorum... » ; « Homo debet sumere exemplum ab avibus... » (38-38v) ; « Intravit mors per fenestras nostras, videlicet visum... » (39-39v) ; « Grex perditus factus est... Hoc potest dici contra prelatos... » (39-40) ; Nota quod tres ordines sunt peregrinantes in hac vita... » ; « Aqua dicitur habere quatuor proprietates... » (40-40v) ; « Aspis est quoddam genus serpentis... » ; cf. HONORIUS AUGUSTODUNENSIS, Speculum Ecclesiae, P. L., CLXXII, 914-915 (40v) ; » Lupus habet has proprietates : cum una ovicula... » (41-41v) ; « Per rorem designatur Spiritus sanctus... » (41v) ; « Iniquitas fuit Sodome... » (41v-42), etc.
F. 42v-55v Miracles, extraits pour la plupart des Vitae Patrum : « Miraculum de s. Martino. Quidam aliquid cere de sepulcro b. Martini... » [GREGORIUS TURONENSIS, De miraculis S. Martini, I, 2] (P. L., LXXI, 916-917) (42v) ; « Miraculum sancte Fidis in festo ejusdem et in ecclesia ejus. Duo homines vigilaverunt... » ; « Miraculum s. Aredii. Quidam erat sacrista... » (42v) ; « Miraculum s. Martini. Cum b. Martinus perambularet... » (42v-43) ; « Item de eodem. Duo leprosi... » ; « Item de eodem. Cum esset in quadam villa... » (43). — « De s. Johanne [corr. in Petro] helemosinario. Legitur in Vitaspattrum quod pauperes sedentes ad solem... » (P. L., LXXIII, 356-359, var.) (43-44v) ; « Nauclerus quidam peregrinus dampna pertulit... » (ibid., 346-347, var.) (44v-45) ; « Mulier quedam de ea que sanctum Johannem helemosinarium protulit civitate existens... » (ibid., 380-382, var.) (45-46) ; — « VIII. caternus ». « Fuit quidam heremita vivens radicibus herbarum... » (ibid., 821, var.) (46-46v) ; « Cum b. Nathanael in deserto vivens... » (ibid., 1108, var.) (46v-47) ; « Tribunus quidam ad agendam miliciam pergens... » (ibid., 1142, var.) (47) ; « Fuit quidam vir nimis facinorosus... » (ibid., 1148-1149, var.) (47v-48) ; « Quodam tempore pergebat quidam abbas, vir religiosus nomine Helenus... » (ibid., 1167-1168, var.) (48-48v) ; « Legitur de quodam quod solitarius... », cf. ibid., 1154 (48v-49) ; « Spiritus fornicacionis temptavit quendam heremitam... » (ibid., 1130-1131, nombr. var.) (49-49v) ; « Quadam die leena accipiens catulum suum... » (ibid., 1118) (49v-50) ; « Quidam de fratribus interrogaverunt s. Johannem de causa abstinencie... » (P. L., LXXIV, 365) (50) ; « Quedam virgo corrupta fuit... » ; cf. P. L., LXXIII, 1207-1209 (50-50v) ; « Sanctus Arsenius heremita cum sederet... » (ibid., 763-764) (50v-51) ; « De sancta Marina. Erat quidam habens unicam filiam nomine Marinam... », cf. ibid., 691-694 (51v-52) ; « Quidam filius sacerdotis ydolorum cum parvulus esset... (ibid., 885-886, var.) (52-52v) ; « Fuit quidam heremita s. Amon nomine... » (ibid., 1163, var.) (52v-53) ; « Monachus quidam, cum impugnaretur a fornicacione... » (ibid., 884-885, var.) (53-53v) ; « Duo heremite rogaverunt Deum... » (ibid., 1006) (53v-54) ; — « IX. caternus ». « Solitarius quidam erat in inferioribus partibus Egipti... » (ibid., 883-884) (54-54v) ; « Quedam fuit meretrix nomine Thesis... » (ibid., 661-662, var.) (54v-55) ; « Quidam hortulanus fuit, et omnem laborem... » (ibid., 892, var.) (55-55v).
F. 55v-61 Miracles de la Sainte-Vierge. « Erat quidam sacerdos honestus... » ; cf. A. Poncelet, Initia miraculorum B. V. M., dans Analecta Bollandiana, XXI, (1902), n° 40 (55v-56) ; « Lubrice vite quidam clericus Carnotensis... » ; cf. ibid., n° 1034 (56) ; « Fuit quidam laicus qui, cum preparatis... », cf. ibid., n° 30 (56-56v) ; « Filius cujusdam vidue B. Mariam toto corde venerabatur... » ; cf. ibid., n° 1742, etc. (56v-57) ; « Judeus quidam videns ymaginem Christi sedentis in gremio matris... » ; cf. ibid., n° 677, etc. (57-57v) ; [Miraculum J.-C.]. « Est quedam civitas que Bericto dicitur... » (57v-58) ; « Fuit quidam vir Constantinopolitanus qui a terra metalla educebat... » (58-58v) ; « Gregorius Turonensis archiepiscopus narrat. Filius cujusdam Ebrei apud Bituricum... » ; cf. ibid., n° 95, etc. (58v-59) ; « Lugubris plaga que ignis exicialis quondam... » ; ef. ibid., n° 1035 (59) ; « Erat vicedominus quidam in Azania civitate... » ; cf. ibid., n° 486 (59v-61).
F. 61-69v Miracles et exempla, dont certains extraits des Vitae Patrum : « Statuit quidam senex ut XL. diebus non biberet... » ; « Quidam filius vidue consueverat semper mingere... » ; «Quidam miles consueverat de equo descendere... » (61) ; « Quidam abbas religiosus sermonem faciens... » (61-61v) ; « Exemplum de quodam heremita qui veniens ut venderet... » ; « Exemplum de quodam milite qui rogavit, quemdam sanctum... » ; « Quidam minister heremite vidit divitem... » (61v) ; — « X. caternus ». « In annalibus libris Grecorum est ista narratio... Fuit quidam rex qui habuit regni magni gubernaculum... » (62-62v) ; « De paupercula muliere. Paupercula quedam consueverat quolibet sabbato candelam offerre... » (62v-63) ; « Quidam frater veniens ad cellam... » ; « Quidam frater requisivit abbatem Ysaac... » ; cf. P. L., LXXIII, 867, n° 22 (63) ; « Quodam tempore orante b. Machario abbate, vox de celo... » (63-64) ; « Contra sollicitudinem temporalium, habemus in exemplo. quemdam sanctum virum... » (64-65) ; « Beatus Bernardus dum foras pergeret... » (65-65v) ; « Narraverunt duo sacerdotes... » (65v) ; « Fuit in ecclesia Remensi quidam mirabilis stultus... » (65v-66) ; « Sicut in fabulis narratur aspiciens se cornix... » (66) ; « Fuit quidam rex dives auro et argento... » (66-66v) ; « Dum quidam senex frequenter ad iracundiam moveretur... » ; cf. P. L., LXXIII, 778 (66v-67) ; « Quidam senex temptabatur a cogitationibus graviter... » (ibid., 780) (67) ; « Abbas Macharius dum diluculo... » (ibid., 784) (67-67v) ; « Quidam ex patribus in extasi positus vidit quatuor ordines... » ; cf. ibid., 952-953 (67v-68) ; « Quidam frater dixit seni : Quid faciam, frater... » (68) ; « Quidam fratres, dum ad abbatem Lucium venissent... » (ibid., 807) (68-68v) ; « Quidam sacerdos habuit concubinam... » (68v) ; « Quidam de sanctis senioribus misit discipulum... » (ibid., 756) (68v-69) ; « Quidam adolescens cum esset in probatorio apud Clarevallem... » ; cf. P. L., CLXXXV, 1117-1118 (69-69v) ; « Erat quidam frater in heremo Sichie... » (P. L., LXXIII, 878-879) (69v).
F. 70-123v « XI. caternus. » Sermons, sentences et exempla. [PETRUS COMESTOR, sermo XXX in festo B. Augustini] : « Melior est canis vivus... Littere superficies arida quidem et exanguis videtur... » (P. L., CXCVIII, 1788-1792) (70-72v) ; « Longa dieta est de terra ad celum... » (72v) ; « Tres sunt situs vel posiciones corporis... » (72v-73) ; « Tria sunt sine quibus vita sacerdotis... » (73-73v) ; « Quando David vicit Amalech... » (73v) ; « In labore hominum non sunt, et cum hominibus... » (73v-74) ; « Non occides. Homicidium fit multis modis... » (74) ; « Legibur in Jona propheta quod cum ipse Jonas... » (74v) : « Cotidie eucharistie communionem percipere non laudo... » (74v-75) ; « Dicitur Dominus judicare vivos et mortuos... » (75) ; « Non est ita intelligendum quod non est volentis... » (75) ; [HILDEBERTUS CENOMANENSIS, sermo LXX in festo s. Petri ad vincula, pars] « Oratio quatuor habet : debet esse verecunda... » (P. L., CLXXI, 681-682) (75-75v) ; — « Aque sunt tria genera : aqua lacrimarum... » (75v-76) ; « Sunt plures pastores, in Ecclesia qui non sunt pastores Christi... » (76-76v) ; « Surge, aquilo et veni auster... Attendendum est quod in sacra scriptura quinque orti... » (76v-77v) ; « Tres sunt cause tacendi : ignorancia... » (77v) ; — « XII. caternus », « Tria sunt que exteriorem satisfactionem excludunt : humiliacio... » (78-79) ; « Ante adventum Salvatoris genus humanum... « (79-79v) ; « In tribus mansuetudo consideratur... » (79v-80) ; « Cum jejunaveris, faciem tuam lava... » (80) ; « Unctio Dei triplex est... » (80-80v) ; « De humilitate confessionis. Vis audire quam sit utilis et quantum differat... » (80v) ; « Nota quod in omnibus horis b. Marie precedit collecta... » (80v-81v) ; « Nota quod in Laudate Dominum de celis sunt tres psalmi... » (82) ; « Nota quod missa in Sancto Sabbato debet concludi... » (82-82v) ; « Dilatant philacteria sua Judei... » (82v) ; « Subsequentibus exemplis et multis consimilibus potest conici et probari quod Dominus parcit locis et villis in quibus jacent corpora sanctorum... » (82v-83) ; « Non sit manus tua ad accipiendum porrecta... » (83-83v) ; « Super Lucham circa locum illum : Nam qui minorem inter vos etc., dicit glosa... » (83v) ; « Jeronimus ad Eustochium : Nemo inter serpentes... », etc. (83v-84) ; « Dicit magister P. de Corboil [Pierre de Corbeil, écolâtre de Paris, + 1222] : Ystrionibus dandum est... », etc. (84-84v) ; « Cherubin habebant pedes et capita velata ... », etc. ; « Nitrum est quedam species terre vel salis... », etc. ; « Aquisgranis dicitur vulgariter Aizlachapela... » (84v) ; « Est virtus vidua quam non paciencia firmat... », etc. ; « Gregorius, in Dialogorum : Qualis quisque apud se lateat... », etc. ; « Embolismus est superacrescens... », etc. ; « Si Dominum queris, fuge colloquium mulieris » (85-85v) ; — « XIII. caternus ». « In auro quatuor attendimus, scilicet pondus... » (86) ; « Legimus quod populo Israel ab hostibus oppresso... » (86-86v) ; « Amos vidit Dominum super murum adamantinum... Adamas remigantibus... » (86v-87) ; « Cum diabolus improperaret Martino quod gentem pessimam... » (87) ; « Quasi stella matutina in medio nebule... Quilibet fidelis illud Salomonis... » (87-88v) ; « Nota quod quatuor portaverunt crucem... » (88v-89) ; « Transite ad me etc. Sed quid transibimus ?... » (89-91) ; « Considerate quod accipiter vocatus venit... (91-91v) ; « Sequitur hereditas mea super mel et favum. Favus est mel in cera... » (91v) ; « Nota quod vestis bene sedens strictas habet manicas... » (91v-92) ; « Sex sunt necessaria ad hoc quod aliquis sit fidelis Domino suo... » (92-92v) ; « Nota quod multe sunt proprietates ignis... Omnia ista debent esse in homine... » (92v-93) ; « Septem insignia habuit b. Virgo : solitaria fuit... » (93v) ; « Maria ancilla dicitur propter humilitatem... » ; « Omnes res gestas faciunt duo : velle, potestas » (93v). — « XIV. caternus ». « Sic currite ut comprehendatis. Quanto major sollicitudo... », cf. ms. Latin 14925, f. 134 (94-97v) ; « Nemo potest duobus dominis servire. Contrariis suple, et inter se discordantibus... — ... qui homines ut pedes portant » (97v-101) ; — [STEPHANUS LANGTON ?]. « De b. Maria. Que est ista que progreditur quasi aurora... Dum singularem maris stelle claritatem considero... — ... viscera aperit » ; cf. ms. Latin 12420, f. 95, et Hauréau, Not., II, 114, qui donne une liste de mss. (101-101v) ; — « XV. caternus ». « Dominica ante Pentecosten. Cum venerit Paraclitus... Scitis, fratres, quod verbum alicujus libenter auditur... — ... ut incuciat timorem » ; cf. ms. Latin 12420, f. 59, et Hauréau, op. cit., 111 (101v-103) ; « Consideremus, fr. car., nostri generis prima, media et ultima... » (103) ; « Nichil est in Egipto nisi superbia. Vesica est inflacio superbie... — ... sicut flos vento tollitur. » (103-104) ; « Secularis dignitas similis est fumo... » (104) ; « Si quis clauderet suum hostium contra amicum... » (104-104v) ; « Facetus est Dominus, cujus corpus... » (104v) ; « Visum amisit qui nec ante nec retro... — ... ut eum faciat labi in peccatum » (104v-105v) ; « Beatus Gregorius narrat quod quidam vigilia Pasche mulierculam cognovit... » (105v) ; « Testante b. Gregorio, dives quidam agebat in extremis... » (106) ; « De quatuor modis excessuum debet homo penitere... » (106) ; « Legitur in libro Regum quod cum hostes David... — ... quantum ad contricionem » (106-107v) ; « Sicut homo manum vel brachium obicit ne oculus ledatur... — ... que expectaverunt antiqui patres » (107v-109v) ; « Si quis cum Lodovico in puerili etate esset, et florem... » ; « Cum omnis fortuna sit timenda, magis timenda prospera... » (109v) ; — » XVI. caternus ». « Dicit Salomon : Melius est ire ad domum luctus... » (110-110v) ; « Si aliquis ivisset Jherosolimam et de statu uxoris sue... » (110v-111) ; « Ad removendum ponderosum quid... » ; « Bonum est ut homo propria manu faciat elemosinam... » ; « Imitetur quilibet fidelis gloriosam peccatricem... » (111) ; « Quid existis videre in deserto ?... Ac si diceret... » ; « Bonum certamen... Festa sanctorum instituta sunt... » (111v) ; « Octo sunt gradus quibus penitentes — ... humilitatis indicium » (111v-113) ; [Sermo de s. Maria-Magdalena] « Bene proprietas nivis competit peccatoribus, et precipue mulieri peccatrici... — ... septem demonia ejecerat » (113-114) ; « Dies sabbati ideo dedicatus est b. Marie quia tali die... — ... alia causa in summa Belet » (114) ; « Nota illud Augustini, scilicet : Celebrare cotidie... » (114v) ; « Apostolus scribens ad Thimotheum ait : Peccatores coram omnibus argue... » ; « Surrexit Dominus vere et apparuit Simoni... Karissimi, dignum est ut qui audivit... — ... pudor in memoria peccati » (114v-115) ; « In ramis palmarum. Opportet asinum nostrum, ad hoc ut dominum suum competenter vehat... — ... Domino occurrere » (115-116) ; — « XVII. caternus». « Si quis auditor est verbi Dei et non factor... Hic comparatur viro consideranti... — ... condicionem suam, prestante D. n. J. C... » (116-118) ; « Si quis auditor est verbi et non factor... Fratres dilectissimi, David amicus Domini... — ... componendo superbiant » (118v-120v) ; « Cambitor discretus in commerciis monetarum considerat... — ... magis indigent » (120v-121) ; « Stabunt pedes Domini super montes olivarum... Si ordinis vestri... — ... circulum facit » (121-122) ; « Mors habet novem turmas sub se... — ... precipue Christo » (122-122v) ; « Septem sunt dies, quorum primus est contricio cordis... — ... restaurandus est per homines » (122v-123) ; « Quando aliquis in tempore ubertatis emit... » (123) ; « Mundus similis est speculo... » (123-123v) ; « Later est caro humana. Quanto magis lavas... » (123v).
F. 124-139v « XVIII. caternus ». S. HIERONYMUS, epist. XXII, extraits : « Jeronimus ad Eustochium de bono virginitatis. Si quid in me consilii potest esse... — ... nec in cor hominis ascendit » (C. S. E. L., LIV, 154-209, passim) (124-130v). — [PSEUDO-HIERONYMUS, epist. XIII, extr.] : « Ut illustrius virginitatis meritum clareat... — ... propter alia flagitatur » (P. L., XXX, 169-170) (130v-132v) ; — « XIX. caternus ». (132) ; « Preceptorum legis observacio dupplici genere custoditur... — ... non fecerint que jubentur » (ibid., 171) (132v-133v) ; « Eustochium alloquitur. Nolo enim tibi in hoc blandiaris... — ... quod non licet » (ibid., 172-173) (133v-135) ; « De custodia lingue. Ut manifestius quod dico faciam, audi... — ... concupiscat ornamentum » (ibid., 174-177) (135-138) ; « Si sanctorum cupis habere consorcium, a malicie et nequicie cogitatu... — ... equaliter vestiuntur » (ibid., 178-179) (138-138v) ; « Ceptum virginitatis propositum... — ... et ipse sit dignus » (ibid., 180-181) (139-139v) ; — « Si dixeris : Mihi sufficit consciencia mea... — ... petere quod dem » (139v).
F. 140-155v Sermons et sentences. « XX. caternus ». [PETRUS COMESTOR ?] « Audi, Israel, precepta vite... Diligenter attendere debetis, fratres, verba ista... — ... repromisit Deus diligentibus se. Ad quam ipse nos ducere dignetur Dominus noster J. C., qui vivit... » (P. L., CLXXI, 814-818, sous le nom d'HILDEBERT DE LAVARDIN) ; cf. Hauréau, Not., II, 165 (140-144) ; — « Non habemus hic manentem civitatem... Cum multa cotidie... — ... plena horrende visionis atque tristicie » ; cf. ms. Latin 2569, f. 235-235v., parmi des sermons de s. Bernard ; cf. Hauréau, ibid., 246 (144-145v) ; « Scitis quia post biduum pascha fiet. Novimus omnes, pusilli et magni... — ... in die Judicii » (145v-147v) ; « Ex serie Evangelii perpendimus septem fuisse Christi ascensus... — ... in VII° intercedit » (fragm. d'un sermon édité sous le nom d'HILDEBERT DE LAVARDIN dans P. L., CLXXI, 585-586) (147v) ; — « XXI. caternus ». « Compaciamur, fr. k., contricioni Joseph... » (148) ; « Qualiter festivitatem Domino acceptam celebrare debeamus docet nos Tobias... — ... ad hanc sollempnitatem perducat nos J. C., qui cum Patre etc. » (148-149) ; « Dicit Salomon : Humanum gaudium transit sicut umbra... Gaudium humane vite comparatur umbre... — ... eternam beatitudinem adquirendam » (149-150) ; « Ad volandum due ale sunt necessarie... Iste due ale sunt helemosina et jejunium... — ... abstinendum est a viciis » (150-151v) ; « Visitans speciem tuam non peccabis. Hoc legitur in Job... — ... nec in cor hominis ascendit, ad quod nos perducat J. C. Dominus noster » (151v-154v) ; « Contra sacerdotes. Clament autem nostri sacerdotes : A, Domine Deus, quia pueri sumus... — ... profundius vulnerant » (154v-155v) ; « Nota quod ille qui habundat... » (155v).
F. 156-184v Commentaires moraux sur divers passages des Écritures. « XXII. caternus ». « Super versu illo : Memor esto hujus : inimicus improperabit etc. Sunt inimici visibiles... » (156) ; « Quot habes membra, tot habes inimicos... » ; « Super versu illo : Eripe me de inimicis meis... Notantur quatuor genera adversariorum... » (156-156v) ; Super versu illo : Tu vero unanimis dux meus etc. Nulla pestis efficacior... » (156v) ; « Salomon : In malivolam animam non introibit Sapientia... Eapropter salubre consilium est... » (156v-157) ; « Job. Domum rapuit et non edificavit eam... Hoc potest dici de feneratoribus... » (157) ; « Job. Qui timent pruinam... Glo. : Sunt aliqui qui recte agere volunt... » (157-157v), etc... — S. GREGORIUS MAGNUS, Moralia in Job, extr. : « Gregorius in Moralibus Job XXIII : « Quatuor quippe sunt qualitates... — ... prolongatus est » (P. L., LXXVI, 276) (158-158v) ; « Id. in XXIIII° : Sollerter intuendum est quod tres vices sunt... — ... purgata liberatur » (ibid., 300-307) (158v-161) ; « Id. XXXI : Viciorum regina superbia... — ... masculum et feminam non fecisset » (ibid., 620-622) (161-162) ; « Id. in XVIIII°. Archus in sacro eloquio aliquando malorum insidie... — ... rigor Testamenti Veteris inclinatur » (ibid., 132-134) (162-163) ; « Id. in XXV°. Peccatum tribus modis admittitur. Nam aut ignorancia... — ... non odissent » (ibid., 339) (163-163v). — « Job : Pepigi fedus cum oculis meis... Cum mors intret... » (163v-164) ; — « XXIII. caternus ». « Super locum illum Job : Roborasti eum paululum... » ; « Super Ysayam : Pro bonis patribus... » ; « Ysayas : Longos fac funiculos tuos... Moraliter per funiculos... » (164) ; « Sobrie et juste et pie vivamus in hoc seculo. Sobrie in nobis... » (164v) ; « Item de eodem. Multum valet assidua justi deprecacio... — ... nec auris audivit etc. » (164v-165) ; « Quod legitur de divite evangelico... » (165v) ; « Tribus siquidem modis castrimargia, id est gulositas, exercetur... » ; « Quinque modis dicitur vicium gule... » (165v-166) ; « Salomon in Ecclesiast. : Qui observat ventum... » (166) ; « Salomon in Parabolis : Statera dolosa abhominacio est apud Deum... — ... culpa silencii dampnatur » (166-167), etc. ; « Ibid. Responsio mollis frangit iram... Glosa : Qui verba increpantis humiliter suscipit... — ... ad bene respondendum » (167v-168) ; etc. ; « Parab. Cum placuerint Domino vie hominis... Glosa : Tanta est sanctitas divine religionis... » (168-168v) ; « Ibid. Indignacio regis nuncii mortis... » (168v), etc. ; « Tres species odivit anima nostra... Glosa : Possunt hec ad diabolum refferri... » (168v-169), etc. ; « Ibid. superius. In tribus placitum est spiritui meo... concordia fratrum ; dicit glosa : solliciti... » (169-169v) ; « Ibid. Qui justificat impium et qui condempnat justum... Glosa hoc exponit de Judaico populo... » (169v). « Ibid. Melior est vir paciens viro forti... » (169v-170), etc. ; « Ibid. in Parabolis. Justus prior est accusator sui, videlicet : quam alterius... » (170), etc. ; « Ibid. Hereditas ad quam festinatur... Videlicet qui festinat... » (170v-171), etc. ; « Ibid. paulo post : Melius est habitare in terra deserta... Mistice : melius etc. Terra deserta est claustrum... » (171-171v) ; « Ibid. Qui diligit epulas... » (171v-172), etc. ; — « XXIV. caternus ». « Ibid. Qui custodit os suum... », etc. ; « Sicut qui mittit lapidem... Mercurius interpres deorum... » (172), etc. ; « Ibid. Leva ejus sub capite meo... Per levam significatur vita contemplativa... » (173-173v), etc. ; « Duo rogavi te conversus ad Dominum... » (174v) ; « Sanguisugue due sunt filie dicentes : Affer, affer. Sanguisuga diabolus... » (175), etc. ; « Fallax gracia et vana est pulcritudo ejus... Mulier timens Dominum... » (175v-176), etc. ; « Ibid. Sepi aures tuas spinis... Dicit glosa : aures... » (176-176v) etc. ; « Ibid. Precordia fatui quasi rota carri... Fatuum hic vocat avarum... » (176v) ; « In Ecclesiastico : Stultus acriter improperabit... Hoc est contra eos qui, quando dant helemosinam... » (177), etc. ; « Ibid. Qui edificat domum suam impensis alienis... Hoc est contra raptores seculares... » (177-177v), etc. ; « Eccles. : Musce morientes perdunt suavitatem unguenti. Musce morientes, videlicet mali... » (178), etc. ; « Alias in Ecclesiastico : Cum morietur homo hereditabit serpentes... Per serpentes possumus intelligere diabolos... » (178v), etc. ; « Ibid. Qui tetigerit picem inquinabitur... » (178v et 180) ; « Salomon dicit : O piger, vade ad formicam et imitare... » (180-180v), etc. ; « In eodem [Ecclesiast.] : Mane semina semen tuum... Mane etc. dictum est de horis... » (180v) ; — « XXV. caternus ». « In Parab. Frustra jacitur rethe... Per rethe intelligimus deceptiones... » (181-181v), etc. ; « Stulticia hominis suplantat gressus ejus... Glosa : Stulti cum viam... » (182), etc. ; Sentences et courts commentaires sur divers passages des livres sapientiaux, de Tobie et d'une épître de s. Paul (182-184v).
F. 185-189v Fragments de bestiaire, et sentences diverses : « Leo sive leena non nisi semel parit, fetorem habet in dentibus... » (185) ; « Aquila in rupibus inaccessis nidum parat... » (185-185v) ; « Ursus infirmum habet corpus... — ... grandinem non timebit » (185v) ; « Oracius poeta : Legitur quod leo abscondit se in fovea... » (185v-186) ; « Aquila que inter ceteras aves alcius volat... » ; « Milvus cum rapere voluerit... » ; « Vultur rixis ac bellis gaudet... » (186) ; « Item moraliter possumus intelligere per bestias... » (179). — « In sequenti quaterno de jejunio... Cum comminata fuisset Jezabel ... » (179) ; « Jejunium quadragesime habuit inicium a s. Moyse. Jejunavit namque... » (186-186v). — « Quatuor diligenda sunt caritate... » (186v) ; « Sex modis temptatur spiritus miser : ab inferiori... — ... fuerunt Chaym et Judas » (186v-187v) ; « Tria sunt que mundiciam carnis roborant... » (187v-188), etc. ; « Tria inveniuntur genera holocaustorum... » (188-188v) ; « Maledictus qui facit opus Dei negligenter... » (188v-189) ; — « XXVI. caternus », incomplet. « Spoliandi sunt Egipcii ut ditentur Ebrei... » (189-189v) ; « Beatus Augustinus in quodam sermone ad penitentes... — ... si enim egeris veram penitenciam et inve... » (189v).
Voir t. IV, 492.
F. 74v-75. « Cotidie Eucharistie... » [GENNADIUS MASSILIENSIS, De Ecclesiasticis dogmatibus, c. 53] (P.L., LVIII, 994).
F. 101-101v. [STEPHANUS LANGTON] ; cf. J. B. Schneyer, Repert. lat. Serm., V, 488, n° 286.
F. 130v-132v. Ajouter [PELAGIUS, Epistola de virginitate, excerptum] ; cf. Clavis Patrum latinorum, n° 741.
F. 140-144. [PETRUS COMESTOR] ; cf. M. M. Lebreton, dans Bull. d'inf. I.R.H.T., II (1953), 29.
f. 110 ; cf. D. van den Eynde, dans Franciscan studies IX (1949), 47.
Provient de Saint-Martial de Limoges, dont l'ancienne cote : « CCIX » se lit au f. 1.
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
Abbas Macarius dum diluculo palmarum folia portans...
f. 67
Ad excitandum pigritiam nostram et ad habendam eorum quae Dominus...
f. 14
[...] Ad litteram et mystice legitur quot modis peccatur...
f. 171v
Ad removendum ponderosum quid a loco aliquo duo exiguntur...
f. 111
Ad volandum duae alae sunt necessariae... Istae duae alae sunt eleemosyna et jejunium...
f. 150
[...] Adamas remigantibus in obscuro per mare...
f. 86v
Amos vidit Dominum super murum adamantinum... (LXXa, Am. III, 7)
Adamas remigantibus in obscuro per mare...
Ante adventum Salvatoris genus humanum duplici tenebrarum obscuritate...
f. 79
Apostolus scribens ad Timotheum ait : Peccatores [sic] coram omnibus argue... (I Tim. V, 20)
Hoc de manifeste peccantibus...
f. 114v
Aqua dicitur habere quattuor proprietates, clamosa est...
f. 40
Aquae sunt tria genera : aqua lacrimarum, aqua sudoris...
f. 75v
Aquila in rupibus inaccessis nidum parat, ne accessus cuilibet...
f. 185
Aquila quae inter ceteras aves altius volat, superbiam exprimit...
f. 186
Aquisgranis dicitur vulgariter AIX LA CHAPELA...
f. 84v
Arcus in sacro eloquio aliquando malorum insidiae...
f. 162
Ascendamus ad altitudinem virtutum, captivam ducentes captivitatem...
f. 34
Ascendens Christus in altum... (Eph. IV, 8).
Videndum est quis ascendit et ad quem ascendit...
f. 33v
Aspis est quoddam genus serpentis qui ad vocem incantantis...
f. 40v
At rex David senuerat... (III Reg. I, 1)
In quo aedificamur juxta litteram quia morbus...
f. 9v
AU MOULIN VONT LES FAMMES ET PUCELLES//...
f. 42v
Audi, filia, et vide... (Ps. XLIV, 11).
Deus Pater generat filios, nutrit et castigat...
f. 36
Primo commendavit festum Adsumptionis Mariae Virginis...
f. 37
Audi Israel praecepta vitae... (Deut. IV, 1).
Diligenter adtendere debetis, fratres, verba ista...
f. 140
Beatus Augustinus in quodam sermone ad paenitentes...
f. 189v
Beatus Bernardus dum foras pergeret, quadam nocte venit in hospitio...
f. 65
Beatus Gregorius narrat quod quidam vigilia Paschae...
f. 105v
Bene proprietas nivis competit peccatoribus, et praecipue mulieri peccatrici...
f. 113
Benedictus Dominus Deus meus qui docet manus meas... (Ps. CXLIII, 1).
Super hoc psalmo invenitur historia de David. Pugnanti arma sunt necessaria...
f. 7v
Bonum certamen certavi... (II Tim. IV, 7).
Festa sanctorum instituta sunt ad utilitatem...
f. 111v
Bonum est ut homo propria manu faciat eleemosynam...
Calamum quassatum non conteret... (Is. XLII, 3)
In duobus primis...
f. 13
Cambitor discretus in commerciis monetarum considerat...
f. 120v
Caritas alia carnalis, alia sapiens, alia spiritualis, idem aliis verbis...
f. 8v
[...] Celebrare quotidie nec laudo nec vitupero...
Cherubin habeant pedes et capita velata ad ostendendum...
f. 84
Clament autem nostri sacerdotes : A, Domine Deus, quia pueri sumus...
f. 154v
Coeptum virginitatis propositum ad finem usque conserva...
f. 139
Compatiamur, fratres carissimi, contritioni Joseph, moveamur pietate...
f. 148
[...] Competenti similitudine dixit induet quia sicut vestis...
f. 178v
[...] Concordia fratrum, dicit Glossa, solliciti servare unitatem...
f. 169
Considerandum est quod tres sunt humani corporis principales positiones...
f. 12v
Considerate quod accipiter vocatus venit ad manum, super quam pasci consuevit...
f. 91
Consideremus, fratres carissimi, nostri generis prima media et ultima...
f. 103
Contra sollicitudinem temporalium habemus in exemplo quemdam sanctum virum...
f. 64
Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam... (Joh. XV, 26).
Scitis, fratres, quod verbum alicujus libenter auditur...
f. 101v
Cum beatus Martinus perambularet quadam die, venerunt obviam ei...
Cum beatus Nathanael in deserto vivens per multos annos proposuit...
f. 46v
Cum comminata fuisset Jezabel Eliae, perrexit Eliam in desertum...
f. 179
Cum diabolus improperaret Martino quod gentem pessimam in monasterio...
f. 87
Cum esset in quadam villa ubi nullus gallus cantabat...
f. 43
Cum jejunaveris, faciem tuam lava, unge caput tuum oleo...
f. 90
Cum ludis ad talos diabolo satisfacis et Deo contradicis...
f. 4
Cum morietur homo hereditabit serpentes... (Eccli. X, 13)
Per serpentes possumus intellegere diabolos quia diabolus...
[...] Cum mors intret per fenestras sensuum...
f. 163v
Cum mulier Chananaea gentilis pro filia sua rogaret Dominum curanda...
f. 7
Cum omnis fortuna sit timenda, magis timenda prospera...
f. 109v
Cum placuerint Domino viae hominis... (Prov. XVI, 17)
Glossa : Tanta est sanctitas divinae religionis...
f. 168
De quattuor modis excessuum debet homo paenitere...
f. 106
Dicit David pullis corvorum invocantibus eum...
f. 22
[...] Dicit Glossa : Aures, scilicet auditum tuum...
f. 176
[...] Dicit Glossa : Sicut enim viventes mortuorum animae...
f. 164
Dicit magister P. de Corboil [sic] : Histrionibus dandum est ne detrahant...
Dicit Salomon : Humanum gaudium transit sicut umbra... Gaudium humanae vitae comparatur umbrae...
f. 149
Dicit Salomon : Melius est ire ad domum luctus... (Eccl. VII, 3)
Ibi cogitaturi finis universorum...
f. 110
Dicitur Dominus judicare vivos et mortuos, non quod alii vivi, alii mortui...
f. 75
Dies sabbati ideo dedicatus est beatae Mariae quia tali die...
f. 114
Dilatant phylacteria sua Judaei siquidem ut dignoscerentur...
f. 82v
Dominus facit sicut nutrix quae quando vult ablactare filium...
f. 3
Domum rapuit et non aedificavit eam... (Job XX, 19)
Hoc potest dici de feneratoribus et de omnibus qui diripiunt...
f. 157
Dum quidam senex frequenter ad iracundiam moveretur...
f. 66v
Duo eremitae rogaverunt Deum ut ostenderet eis in quam mensuram...
f. 53v
Duo homines vigilaverunt, unus erat sanus et alter tineosus...
Duo leprosi audierunt quod per eos debuit transire...
Duo rogavi???te, conversus ad Dominum dicit Salomon. Duo rogavi... (Prov. XXX, 7-9)
Magnificati sunt, ditati... (Jer. V, 27)
f. 174v
[...] Eapropter salubre consilium est quod qui accedit...
f. 156v
Embolismus est superaccrescens et dicitur embolismus oratio...
f. 85
EN CE MOULIN PLEIN DE CHARNALITE...
f. 43v
Erat quidam frater in eremo Scythiae, promptus et alacer...
f. 69v
Erat quidam habens unicam filiam nomine Marinam...
f. 51v
Erat quidam sacerdos honestus sed illitteratus, hic deserviebat cuidam ecclesiae...
f. 55v
Erat vicedominus quidam in Azania civitate Ciliciorum...
f. 59v
Eripe me de inimicis meis... (Ps. LVIII, 2)
Notantur quattuor genera adversariorum...
f. 156
Est autem Jerosolymis Probatica piscina... (Joh. V, 2).
PROBATON graece, ovis vel pecus...
Est pax ordinata, inordinata, simulata...
f. 21
Est quaedam civitas quae Bericto dicitur versus Antiochiam...
f. 57v
Est virtus vidua quam non patientia...
Eustochium adloquitur. Nolo enim tibi in hoc blandiaris...
f. 133v
Ex serie Evangelii perpendimus septem fuisse Christi ascensus...
f. 147v
Exemplum de quodam eremita qui veniens ut venderet opuscula sua...
f. 61v
Exemplum de quodam milite qui rogavit quemdam sanctum...
Facetus est Dominus cujus corpus adsutum erat cruci...
f. 104v
Fallax gratia et vana est pulchritudo... (Prov. XXXI, 30).
Mulier timens Dominum ipsa laudabitur...
f. 175v
[...] Fatuum hic vocat avarum, sicut enim rota...
f. 176v
[...] Filius cujusdam hebraei apud Bituricum cum christianorum filiis...
f. 58v
Filius cujusdam viduae beatam Mariam toto corde venerabatur...
f. 56v
Frustra jacitur rete ante oculos... (Prov. I, 17)
Per rete intellegimus deceptiones malorum et tribulationes...
f. 181
Fuit in ecclesia Remensi quidam mirabilis stultus habens caseum...
f. 65v
Fuit quidam eremita sanctus, Amon nomine, ad quem frequenter veniebant...
f. 52v
Fuit quidam eremita vivens radicibus herbarum sine ullo tabernaculo...
f. 46
Fuit quidam laicus qui cum praeparatis omnibus quae sibi erant necessaria...
f. 56
Fuit quidam rex dives auro et argento et valde gloriabatur pompa mundi...
f. 66
[...] Fuit quidam rex qui habuit regni magni gubernaculum...
f. 62
Fuit quidam vir Constantinopolitanus qui a terra metalla educebat...
f. 58
Fuit quidam vir nimis facinorosus qui Dei miseratione compunctus...
f. 47v
[...] Glossa Hieronymi : Difficilius adrrogantia quam auro caremus...
f. 168v
[...] Glossa hoc exponit de judaico populo...
f. 169v
[...] Glossa : Observat, metuit ventum, persecutionem adversariorum non seminat...
f. 166
[...] Glossa : Possunt haec ad diabolum referri...
[...] Glossa : Qui verba increpantis humiliter suscipit...
f. 167v
[...] Glossa : Stulti cum viam veritatis deserunt...
f. 182
[...] Glossa : Tanta est sanctitas divinae religionis...
Gregorius in Dialogo : Qualis quisque apud se lateat...
Gregorius in Moralibus Job XXIII : Quattuor quippe sunt qualitates...
f. 158
Gregorius Turonensis archiepiscopus narrat : Filius cujusdam Hebraei apud Bituricum...
Grex perditus factus est populus meus... (Jer. L, 6)
Hoc potest dici contra praelatos qui multis modis seducunt...
f. 39v
Hereditas ad quam festinatur in principio... (Prov. XX, 21)
Videlicet qui festinat et procurat...
f. 170v
Herodes, qui fecit interfici pueros, instante morte diversis adfligebatur langoribus...
f. 18v
Hieronymus ad Eustochium de bono virginitatis : Si quid in me consilii potest esse...
f. 124
Hieronymus ad Eustochium : Nemo inter serpentes...
f. 83v
[...] Histrionibus dandum est ne detrahant...
[...] Hoc est contra eos qui quando dant eleemosynam...
f. 177
[...] Hoc est contra raptores saeculares...
[...] Hoc potest dici de feneratoribus et de omnibus qui diripiunt...
Homo debet sumere exemplum ab avibus et piscibus...
f. 38
[...] Humanum gaudium transit sicut umbra... Gaudium humanae vitae comparatur umbrae...
[...] Ibi cogitatur finis universorum...
Imitetur quilibet fidelis gloriosam peccatricem quae pedes Domini lacrimis lavit...
In annalibus libris Graecorum est ista narratio... Fuit quidam rex qui habuit regni...
In auro quattuor adtendimus, scilicet pondus, puritatem...
f. 86
In labore hominum non sunt, et cum hominibus non flagellabuntur...
f. 73v
In libro De Mirabilibus mundi : PAN graece, totum dicitur latine ; THEOS, Deus...
f. 31v
In malevolam animam non introibit sapientia... (Sap. I, 4)
Eapropter salubre consilium est quod qui accidit...
In tribus mansuetudo consideratur si quis scilicet socialis est...
f. 79v
In tribus placitum est spiritui meo... Concordia fratrum... (Eccli. XXV, 1-3)
Dicit Glossa : Solliciti servare unitatem...
Indignatio regis nuntii mortis... (Prov. XVI, 14)
Glossa Hieronymi : Difficilius adrogantia quam auro caremus...
Iniquitas fuit Sodomae : superbia... (Ez. XVI, 49)
Dicit glossa : Superbiae seminarium est saturitas panis...
f. 41v
Intravit mors per fenestras nostras, videlicet visum, auditum, gustum...
f. 39
Item moraliter possumus intellegere per bestias...
Jejunium quadragesimae habuit initium a sancto Moyse. Jejunavit namque...
Judaeus quidam videns imaginem Christi sedentis in gremio matris...
f. 57
Justus prior est accusator sui videlicet quam alterius...
f. 170
Laeva ejus sub capite meo... (Cant. II, 6 ou VIII, 3)
Per laevam significatur vita contemplativa...
f. 173
Later est caro humana. Quanto magis lavas laterem...
f. 123v
Lavamini, mundi estote... (Is. I, 16).
Videte, fratres, quis loquatur et quibus et quare...
f. 15v
Legimus quod populo Israel ab hostibus oppresso dominus elegit...
Legitur de quodam quod solitarius intra cellam suam...
f. 48v
Legitur in Jona propheta quod cum ipse Jonas in navi esset...
f. 74v
Legitur in libro Regum quod cum hostes David...
Legitur in Vitis Patrum quod pauperes sedentes ad solem in hieme ceperunt...
Legitur quod leo abscondit se in fovea et finxit se esse infirmum...
f. 185v
Leo sive leaena nonnisi semel parit, foetorem habet in dentibus...
Longa dieta est de terra ad caelum, summo mane surgendum est...
f. 72v
Longos fac funiculos tuos... (Is. LIV, 2)
Moraliter per funiculos opera virtutum et paenitentiae...
Lubricae vitae quidam clericus Carnotensis curis saecularibus nimis deditus...
Lugubris plaga quae ignis exitialis quondam per universum...
f. 59
Lupus habet has proprietates : cum una ovicula possit ei sufficere...
f. 41
Maledictus qui facit opus Dei neglegenter... (cf. Jer. XLVIII, 10).
Et cui tantum de neglegentia...
f. 188v
[...] Mane etc. dictum est de horis statutis unde vespere et mane et meridie...
f. 180v
Mane semina semen tuum... (Eccl. XI, 6).
Mane etc. dictum est de horis statutis unde vespere et mane et meridie...
Maria ancilla dicitur propter humilitatem, unde quia respexit humilitatem...
f. 93v
Melior est canis vivus... (Eccl. IX, 4).
Litterae superficies arida quidem videtur...
f. 70
Melior est vir patiens viro forti et qui dominatur animo suo...
Melius est habitare in terra deserta... (Prov. XXI, 19)
Mystice : melius etc. Terra deserta est claustrum...
f. 171
Melius est ire ad domum luctus... (Eccl. VII, 3).
Ibi cogitatur finis universorum...
Memor esto hujus : inimicus improperabit... (Ps. LXXIII, 18)
Sunt inimici visibiles et invisibiles...
Memorare novissima tua... (Eccli. VII, 40).
O homo, haec est illa vox caelestis quae de caelo legitur...
f. 33
[...] Mercurius interpres deorum. Unde qui impendit honorem, ut faciebant...
f. 172
Milvus cum rapere voluerit improvisus adest et fere in omni rapina...
Monachus quidam cum impugnaretur a fornicatione veniens in vicum...
f. 53
[...] Moraliter per funiculos opera virtutum et paenitentiae...
Mors habet novem turmas sub se, quarum prima est angustia infirmitatis...
f. 122
Mulier quaedam de ea quae secundum Johannem Eleemosynarium...
f. 45
Multum enim valet deprecatio justi adsidua... (Jac. V, 16).
Vel sobrie et juste...
f. 164v
Mundus similis est speculo, speculum siquidem fragile est...
f. 123
Muscae morientes perdunt suavitatem unguenti... (Eccl. X, 1)
Muscae morientes videlicet mali qui mortui reputantur...
f. 178
[...] Mystice : melius, etc. Terra deserta est claustrum...
Narraverunt duo sacerdotes Sc[o]ti archidiacono Trecensi quod de terra sua...
Nauclerus quidam peregrinus damna pertulit...
f. 44v
[...] Nemo inter serpentes et scorpiones securus ingreditur...
Nemo potest duobus dominis servire... (Mt. VI, 24).
Contrariis supple, et inter se discordantibus...
f. 97v
Nihil est in Aegypto nisi superbia. Vesica est inflatio superbiae...
Nitrum est quaedam species terrae vel salis contraria in natura...
Nobis tres incumbunt pugnae : aliquando enim pugnare debemus...
f. 34v
[...] Nolo enim tibi in hoc blandiaris si aliqua non feceris...
Non est ita intellegendum quod non est volentis...
Non habemus hic manentem civitatem... (Hebr. XIII, 14).
Cum multa quotidie in humana fragilitatis condicione...
f. 144
Non occides, non moechaberis... (Ex. XX, 13).
Homicidium fit multis modis, manu, lingua, consensu...
f. 74
Non sit manus tua ad accipiendum porrecta...
f. 83
Nota illud Augustini, scilicet : Celebrare quotidie nec laudo nec vitupero...
Nota quod ille qui abundat et non cessat adgregare...
f. 155v
Nota quod in Laudate Dominum de caelis sunt tres psalmi...
f. 82
Nota quod in omnibus horis beatae Mariae praecedit collecta...
f. 80v
Nota quod missa in sancto Sabbato debet concludi per Benedicamus...
Nota quod multae sunt proprietates ignis. Omnia ista debent esse in homine...
f. 92v
Nota quod octava persecutio Aegyptiorum fuerunt locustae per quas designantur...
Nota quod quattuor portaverunt crucem, Christus et duo latrones...
f. 88v
Nota quod tres ordines sunt peregrinantes in hac vita...
Nota quod vestis bene sedens strictas habet manicas et corpus amplum...
f. 91v
[...] Notantur quattuor genera adversariorum quae hic distinguuntur...
[...] Nulla pestis efficacior quam familiaris inimicus. Unde Salomon [sic pro : Mt. X, 36] : Inimici hominis...
[...] O piger, vade ad formicam... (Prov. VI, 6)
Ordinatae per viam ambulant et unaquaeque granum...
f. 180
Octo sunt gradus quibus paenitentes debent ad Deum accedere...
Omnes res gestas faciunt duo : velle, potestas...
Oportet asinum nostrum, ad hoc ut Dominum suum competenter vehat...
f. 115
Oratio quattuor habet : debet esse verecunda, pura, ampla, devota...
[...] Ordinatae per viam ambulant et unaquaeque granum...
[...] Os suum quantum ad gulam, linguam quantum ad verba...
Parabolis : Cum placuerint Domino viae hominis... (Prov. XVI, 7)
Paupercula quaedam consueverat quolibet sabbato candelam offerre...
f. 62v
Peccatores non exaudit Deus sed sacerdos consentiens iniquitati...
f. 5
Peccatum tribus modis admittitur : nam aut ignorantia, aut infirmitate...
f. 163
Pepigi foedus cum oculis meis... (Job XXXI, 1)
Cum mors intret per fenestras sensuum...
[...] Per laevam significatur vita contemplativa...
[...] Per rete intellegimus deceptiones malorum et tribulationes...
Per rorem designatur Spiritus sanctus, unde Propheta...
[...] Per serpentes possumus intellegere diabolos, quia diabolus...
Philippus Macedo obsedit Athenas cumque tractaretur de pace...
f. 30v
Praeceptorum Legis observatio duplici genere custoditur ut nihil eorum quae prohibentur...
f. 132v
Praecordia fatui quasi rota carri... (Eccli. XXXIII, 5)
Fatuum hic vocat avarum, sicut enim rota...
Quadam die leaena accipiens catulum suum caecum obtulit...
f. 49v
Quae est ista quae progreditur quasi aurora... (Cant. VI, 9).
Dum singularem maris stellae claritatem considero...
f. 101
Quaedam fuit meretrix nomine Thais tantae pulchritudinis...
f. 54v
Quaedam virgo corrupta fuit et impraegnata et ab corruptore praemonita...
f. 50
[...] Qualis quisque apud se lateat...
Qualiter festivitatem Domino acceptam celebrare debeamus docet nos Tobias...
Quando aliquis in tempore ubertatis emit annonam et reservat...
Quando David vicit Amalech, dixit David : Aequa pars erat... (I Reg. XXX, 24)...
Quasi stella matutina in medio nebulae... (Eccli. L, 6).
Quilibet fidelis illud Salomonis habere in memoriam...
Quattuor diligenda sunt caritate et ad significandum...
f. 186v
[...] Quattuor quippe sunt qualitates, quibus justi viri anima...
Quattuor sunt exsultationes quas detestatur Scriptura, exsultationem...
f. 19
Quattuor sunt genera vigiliarum, continuum, intempestum...
f. 19v
Qui aedificat domum suam impensis alienis... (Eccli. XXI, 9)
Hoc est contra raptores saeculares...
Qui custodit os suum... (Prov. XIII, 3)
Os suum quantum ad gulam, linguam quantum ad verba...
Qui diligit epulas... (Prov. XXI, 17)
Ad litteram et mystice legitur quot modis peccatur...
Qui justificat impium... (Prov. XVII, 15)
Glossa hoc exponit de judaico populo...
Qui observat ventum... (Eccl. XI, 4)
Glossa : Observat, metuit ventum, persecutionem adversariorum non seminat...
Qui tetigerit picem inquinabitur... (Eccli. XIII, 1)
Competenti similitudine dixit induet quia sicut vestis...
Qui timent pruinam... (Job VI, 16)
Glossa : Sunt aliqui qui recte agere volunt, sed eis infirmis...
Quid existis in desertum videre ?... (Mt. XI, 7 ; Lc. VII, 24).
Ac si diceret : putatis Johannem instabilem esse...
Quidam abbas religiosus sermonem faciens ad populum dixit quod si constaret...
f. 61
Quidam adulescens cum esset in probatorio apud Claraevallem austeritatem ibi et asperitatem vestis...
f. 69
Quidam aliquid cerae de sepulcro beati Martini pro reliquiis cepit...
Quidam de fratribus interrogaverunt sanctum Johannem de causa abstinentiae...
Quidam de sanctis senioribus misit discipulum suum ad hauriendam aquam...
f. 68v
Quidam erat sacrista in ecclesia sancti Aredii et furatus...
Quidam ex patribus in ecstasi positus vidit quattuor ordines...
f. 67v
Quidam filius sacerdotis idolorum, cum parvulus esset et sederet in templo idoli...
f. 52
Quidam filius viduae consueverat semper mingere in coemeterio...
Quidam frater dixit seni : Quid faciam, frater, quia occidit me sordida cogitatio...
f. 68
Quidam frater requisivit abbatem Isaac dicens : Abbas, quare te ita daemones timent...
f. 63
Quidam frater veniens ad cellam cujusdam magni senis ingrediebatur et furabatur...
Quidam fratres, cum ad abbatem Lucium venissent...
Quidam hortulanus fuit, et omnem laborem suum expendebat in eleemosynam...
f. 55
Quidam miles consueverat de equo descendere in omnibus coemeteriis...
Quidam minister eremitae vidit divitem in civitate honorifice sepeliri...
Quidam sacerdos habuit concubinam et decessit cum illo mortali...
Quidam senex temptabatur a cogitationibus graviter per decem annos...
Quinque causae sunt quare non debemus divitias amare...
f. 23
Quinque modis dicitur vitium gulae, praepropere, laute...
f. 165v
Quod legitur de divite evangelico terrere nos divites maxime debet...
Quodam tempore orante Machario abbate, vox de caelo ad eum personuit...
Quodam tempore pergebat quidam abbas, vir religiosus, nomine Helenus...
f. 48
Quot habes membra, tot habes inimicos, quot habes filios, tot habes inimicos...
Quotidie eucharistiae communiones percipere nec laudo nec vitupero...
Renovabitur ut aquilae juventus tua... (Ps. CII, 5), dicit David. Aquila cum senuerit, gravantur alae ejus...
f. 21v
Responsio mollis frangit iram... (Prov. XV, 1)
Glossa : Qui verba increpantis humiliter suscipit...
[...] Rogat Salomon ne vanitatem saeculi umquam vel verba mendacia...
Sacerdotes quoque qui accedunt ad Dominum... (Ex. XIX, 22).
Item sacerdotes autem et populus non transcendant...
f. 6
Saecularis dignitas similis est fumo. Fumus in altum surgit...
f. 104
Saepi aures tuas spinis... (Eccli. XXVIII, 28)
Dicit Glossa : aures, scilicet auditum tuum...
Salomon dicit : O piger,vade ad formicam et imitare... (Prov. VI, 6)
Salomon in Eccl. (XI, 4) : Qui observat ventum... Glossa : Observat, metuit ventum, persecutionem adversariorum non seminat...
Salomon : In malevolam animam non introibit sapientia... (Sap. I, 4)
Eapropter salubre consilium est...
Salomon in Parabolis... (Prov. XI, 1)
Statera dolosa abominatio est apud Deum... Statera dolosa, pecuniae ad litteram vel judicii...
Sanctus Arsenius eremita, cum sederet in cellula sua, audivit vocem...
f. 50v
[...] Sanguisuga diabolus qui siti peccandi et peccata...
f. 175
Sanguisugae duae sunt filiae... (Prov. XXX, 15).
Sanguisuga diabolus qui siti peccandi et peccata...
Scitis quia post biduum Pascha... (Mt. XXVI, 2).
Novimus omnes, pusilli et magni, quod prope sit Pascha...
f. 145v
Scurrilitas atque lascivia, te praesente, non habeant locum...
Sed nota sicut sunt tria genera peccatorum, scilicet cogitatione, locutione, operatione...
f. 35v
Septem insignia habuit beata Virgo : solitaria fuit, simplex, verecunda...
Septem sunt dies quorum primus est contritio cordis...
f. 122v
Sex modis temptatur spiritus miser : ab inferiori, superiori, anteriori...
Sex sunt necessaria ad hoc quod aliquis sit fidelis Domino suo...
f. 92
Sex sunt quae retrahunt hominem a via diaboli : lectio, praedicatio, beneficia...
f. 5v
Si aliquis ivisset Jerosolymam et de statu uxoris suae...
f. 110v
Si bene adtendamus omnes mercatores fere nisi quibus Dominus inspirat...
f. 18
Si dixeris : Mihi sufficit conscientia mea, habeo judicem...
f. 139v
Si Dominum quaeris, fuge colloquium mulieris...
f. 85v
Si quid in me consilii potest esse, si experto creditur...
Si quis auditor est verbi... (Jac. I, 23).
Fratres dilectissimi, David amicus Domini persequens inimicos...
f. 118v
Hic comparatur viro consideranti...
f. 116
Si quis clauderet suum hostium contra amicum prius invitatum...
Si quis cum Ludovico in puerili aetate esset, et florem...
Si sanctorum cupis habere consortium a malitiae et nequitiae cogitatu...
f. 138
Sic currite ut comprehendatis... (I Cor. IX, 24).
Quanto major sollicitudo et diligentia adhibetur...
f. 94
Sicut homo manum vel brachium objicit ne oculus laedatur...
f. 107
Sicut in fabulis narratur aspiciens se cornix nigram et turpem...
Sicut qui mittit lapidem... (Prov. XXVI, 8)
Mercurius interpres deorum...
Similitudo in evangelio cujusdam divitis cujus ager fructus uberes...
Sobrie et juste et pie vivamus... (Tit. II, 12).
Sobrie in nobis, juste ad proximum, pie ad Deum...
Solitarius quidam erat in inferioribus partibus Aegypti nominatissimus...
f. 54
Sollerter intuendum est quod tres vices sunt quibus unusquisque homo...
f. 158v
Spiritus fornicationis temptavit quemdam eremitam super concupiscentiam...
f. 49
Spoliandi sunt Aegyptii ut ditentur Hebraei. // Super hoc dicitur quod in sermone...
f. 189
Stabunt pedes Domini super montes Olivarum... (Zach. XIV, 4)
Si ordinis vestri dignitatem montisque proprietatem...
f. 121
Statera dolosa abominatio est apud Deum et pondus... (Prov. XI, 1)
Statera dolosa, pecuniae ad litteram vel judicii...
Statuit quidam senex ut quadraginta diebus non biberet...
Stultitia hominis supplantat gressus ejus... (Prov. XIX, 3)
Glossa : Stulti cum viam veritatis deserunt...
Stultus acriter improperabit... (Eccli. XVIII, 18)
Hoc est contra eos qui quando dant eleemosynam...
Subsequentibus exemplis et multis consimilibus potest conjici et probari...
[...] Sunt aliqui qui recte agere volunt, sed eis infirmis...
[...] Sunt inimici visibiles et invisibiles. Visibilis inimicus homo...
Sunt plures pastores in Ecclesia qui non sunt pastores Christi...
f. 76
Super locum illum Job (XIV, 20) : Roborasti eum paululum... dicit Glossa : Sicut enim viventes mortuorum animae...
Super Lucam circa locum illum : Nam qui minor est inter vos... (Lc. IX, 4)
Dicit Glossa : Ideo docetur neminem...
Surge, Aquilo, et veni, Auster... (Cant. IV, 16).
Adtendendum est quod in sacra Scriptura quinque horti...
f. 76v
Surrexit Dominus vere et apparuit Simoni... (Lc. XXIV, 34).
Carissimi, dignum est ut qui audiunt...
f. 223
Testante beato Gregorio, dives quidam agebat in extremis...
Transit ad me omnes... (Eccli. XXIV, 26).
Sed quid transibimus ? Duo, scilicet duo enim impediunt...
f. 89
Tres species odivit anima nostra... (Eccli. XXV, 3)
Glossa : Possunt haec ad diabolum referri...
Tres sunt causae tacendi : ignorantia, impotentia, neglegentia...
f. 77v
Tres sunt ordines : clerici, agricultores, milites. Clericorum est Ecclesiae servire...
Tres sunt situs vel positiones corporis, sessio, statio, accubitus...
Tria erunt in judicio : revelatio, confusio, poena peccati...
f. 22v
Tria inveniuntur genera holocaustorum, primum bovis, secundum ovis...
f. 188
Tria sunt genera lignorum, ligna ad fructificandum, ligna ad incidendum...
Tria sunt quae exteriorem satisfactionem excludunt : humiliatio, lacrimae et dilectio...
f. 78
Tria sunt quae munditiam carnis roborant et servant...
f. 187v
Tria sunt quae revocant hominem a peccato, amor, timor et pudor...
Tria sunt sine quibus vita sacerdotis non agitur, scilicet sapientia...
f. 73
Tribunus quidam ad agendam militiam pergens venit ad Johannem...
f. 47
Tribus modis fit malum : contumelia, blasphemia, iniquitate...
Tribus modis loquimur bona, loquimur enim de nobis...
Tribus siquidem modis gastrimargia, id est gulositas, exercetur...
Triplex est terra, prima est terra viventium, scilicet vita aeterna...
Tu vero homo unanimis... (Ps. LIV, 14).
Nulla pestis efficacior quam familiaris inimicus...
Unctio Dei triplex est, et triplicem unctionem habere debuit...
f. 80
Ursus infirmum habet corpus plus quam cetera membra...
Ut illustrius virginitatis meritum clareat et quam digna sit Deo...
f. 130v
Ut manifestius quod dico faciam, audi jam, esto. Sit quaecumque omnium...
f. 135
Vae pastoribus Israel qui lac comedebatis et lanis operiebamini...
f. 11v
Verba Isaiae dicentis (XLII, 3) : Calamum quassatum non conteret... In duobus primis confertur spes misericordiae...
[...] Videlicet qui festinat et procurat ut propter bona quae facit...
Vis audire quam sit utilis et quantum differat...
Visitans speciem tuam non peccabis... (Job V, 24)
Hoc legitur in Job. Oratio tamquam avis ascendit...
f. 151v
Visum amisit qui nec ante, nec retro, nec sursum, nec deorsum...
Vitiorum regina superbia cum devictum plene cor ceperit...
f. 161
Vos, fratres carissimi, qui litanias Rogationum facitis, dignum est ut audiatis...
f. 133 (en marge)
Vultur rixis ac bellis gaudet propter cadavera mortuorum...
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index