Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3024

  • Volume de l'ensemble : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3014-3027B
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3024
    • Paris. BnF, Latin 3024
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Auteur : Pierre Lombard (1095?-1160?)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin.
  • Composition :
    • 335 ff. à 2 colonnes.
  • Format :
    • 300 × 200 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Grandes initiales peintes et historiées. dont deux à antennes (1, 3v, 4, 96, 178, 243). Initiales en couleurs à filigranes, certaines ornées d'une fleur de lys (9v,11). Rubriques. Titres courants en couleur. Indication des distinctiones en marge. — Réclames et signatures en partie rognées. — Au f. 334v : « Extimatum VIII flor. » (XVe s.). — Au f. 335, mentions du XIVe s. en partie grattées : « Iste liber est obligatus[...] solidis parvorum turonensium » ; « Isti IIIIor libri sententiarum sunt mei Galhardi [...] » ; « Istum librum Sententiarum emi ego Galhardus [...] Metis a domino Hugone Ressalini presbitero et curato ecclesie Sancti Martini de Pontemontione (Saint-Martin de Pont-à-Mousson) et hoc anno Domini MCCCLXXIX mensis Augusti, presentibus Johanne de Erchangia Metensis et Johanne Vaquerii Ruthenensis diocesis clericis et emi precio XVIIIto francorum » : « Isti sunt quatuor libri sentenciarum quos emit pro se cardinal de Menthunay precio sexdecim florenorum cum vino dato Judeo qui vendidit ».335 ff. à 2 colonnes.300 × 200 mm.
  • Reliure :
    • Reliure XVIIIe s. maroquin rouge aux armes royales.

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-334v [PETRUS LOMBARDUS] Sententiarum libri IV. Table du l. I (1-3) ; — Prol. : « Incipit prologus Sententiarum » (Quaracchi, 1-3) (3v-4) ; — L. I (ibid., 14-294) (4-93) ; au f. 93 : « Hic finitur liber primus de misterio Trinitatis. Incipit liber secundus de rerum creatione et formatione corporalium et spiritualium et aliis pluribus eis pertinentibus » ; — Prol. du l. II : « Que ad misterium... — ... transeamus » (ibid., 306) (93) ; — Table du l. II (93-96) ; — L. II (éd. cit., 306-540) (96-176) ; — Prol. du l. III : « Jam in hiis nunc intelligendis... — ... valeamus », « Hujus voluminis continentia sub compendio perstringitur. Si enim rationis ordo postulat... — ... gratia ad miserum accedat » (ibid., 550) (176) ; — Table du l. III (176-178) ; — L. III : « Incipit tertius de incarnatione Verbi » (éd. cit., 550-734) (178-240v) ; — Prol. du l. IV : « Hiis tractatis... — ... accedamus » (ibid., 745) (240v) ; — Table du l. IV (240v-243) ; — L. IV : « Incipit liber IIIIus » (éd. cit., 745-1038) (243-334v) ; au f. 334v : « Explicit quartus liber Sententiarum. Deo gratias ».

    Au f. 335 est nommé le cardinal de Menthunay = Jacobus de Mentonayo (Menthonnex, Hte-Savoie ?) archidiaconus Remensis, card. tit. ss. Marcellini et Petri + 16 Maii 1391.

    Les notulae contenues dans le texte sont : au l. I, les nos 21 (éd. cit., 22) (6v) ; 272 (ibid., 194) (59v) ; 279 (ibid., 198) (61) ; — au l. III « scilicet sapientia ingenita... — ... Pater est et Filius et Spiritus sanctus (ibid., 607, n. a) (197) ; 103 (ibid., 620) (202 et v) ; 191 (ibid., 675-676) (220v) ; — au l. IV, les nos 127 (ibid., 817) (263v) ; 128 (ibid.) (263v) ; « Gregorius super Ezechielem... — ... Domini sunt verba que dicit » (ibid., 818, n. e) (264) ; « Calixtus papa : Presbyteris... — ... immundiciis deservire » (ibid., 966, n. a) (312v).

    D'autres notulae figurent à côté du texte dans une 3e colonne ; ce sont : au l. I, les nos 95 (éd. cit., 69-70) (21) ; 153 (ibid., 112) (34) ; « Augustinus ad Maximinum : Non ergo Pater solus ... — ... unus Deus solus est » (ibid., 142, n. f.) (43v) ; 285 (ibid., 201) (62) ; 286 (ibid., 201-202) (62 et v) ; — au l. II, le n° 323 (ibid., 491) (158).

    Voir t. IV, 489.

    Au f. 335, il faut lire : « Istum librum Sententiarum emi ego Galhardus de Nova Ecclesia Metis... presentibus Johanne de Crehangia Metensis... ».

Intervenant

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Augustinus ad Maximinum : Non ergo Pater solus...

    f. 43v

    [...] Decernimus ut hi qui in ordine...

    f. 312v

    Gregorius : Nullum facere subdiaconum episcopi...

    f. 312v

    Gregorius super Ezechielem : Qui in expositione sacri eloquii...

    f. 264

    His tractatis quae ad doctrinam rerum pertinent...

    f. 240v

    Item Calixtus papa : Presbyteris, diaconibus, subdiaconibus, monachis concubinas habere...

    f. 312v

    Item Gregorius : Nullum facere subdiaconum episcopi...

    f. 312v

    Item Innocentius : Decernimus ut hi qui in ordine...

    f. 312v

    Jam in his nunc intellegendis atque pertractandis...

    f. 176

    [...] Non ergo Pater solus nec solus Filius...

    f. 43v

    [...] Nullum facere subdiaconum episcopi...

    f. 312v

    [...] Presbyteris, diaconibus, subdiaconibus, monachis concubinas habere...

    f. 312v

    Quae ad mysterium divinae unitatis...

    f. 93

    [...] Qui in expositione sacri eloquii...

    f. 264

    [...] Scilicet sapientia ingenita...

    f. 197

    Si enim rationis ordo postulat...

    f. 176

    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    Création du monde -- Initiales historiées (XIVe s.)
    DÉCORATION -- Décoration française (XIIIe s.)
    DÉCORATION -- Initiales filigranées (XIIIe et XIVe s.)
    DÉCORATION -- Initiales filigranées (XIIIe et XIVe s.) fleurdelysées
    DÉCORATION -- Initiales historiées (XIIIe s.)
    DÉCORATION -- Initiales peintes et or (XIIIe s.) à décor animal
    GALHARDUS DE NOVA ECCLESIA -- Possesseur
    HUGO RESSALINI, curatus ecclesiae Sancti Martini de Ponte Montionis -- Possesseur
    JACOBUS DE MENTONAYO, card. -- Possesseur
    JESUS CHRISTUS -- Iconographie Nativité, initiales historiées (XIIIe s.)
    JOHANNES DE CREHANGIA METENSIS -- Mention (XIVe s.)
    JOHANNES VAQUERII -- Mention (XIVe s.)
    Manuscrits -- Prix des manuscrits
    MARIA (b. Virgo) -- Iconographie Nativité, initiales historiées (XIIIe s.)
    PETRUS LOMBARDUS, Parisiensis ep. -- Initiales historiées (XIIIe s.)
    PETRUS LOMBARDUS, Parisiensis ep. -- Sententiae
    RELIURE -- Reliures XVIIe-XVIIIe s. aux armes et chiffre royaux
    Samaritain (bon) -- Initiales historiées
    Trinité -- Initiales historiées (XIIIe s.)

Source des données