Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.3715

Numérisations

Certains Manifestes IIIF sont enrichis et peuvent contenir un index, une recherche plein texte, ou des annotations. Ils sont signalés ci-dessous par un astérisque au niveau du logo IIIF. Qu'est-ce qu'un Manifeste IIIF ? open_in_new

Manifeste IIIF

Aspects codicologiques

  • Papier (filigrane var. Briquet 204: Lucques, 1504), XVe s. (fin), I f. et 64 pp. (p. 14, 17, 20, 23, 53-55 et 58 blanches), tantôt à pleine page, tantôt sur 2 col., 310 x 213 mm. Nombreuses peintures à pleine page illustrant le texte. Rares gloses marginales du XVe-XVIe s. Au f. I table incomplète du contenu, en partie de la main d’Angelo Colocci.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • p. 3: //Commode autoritatis

    f. Iv° (add. du XVIe s.): Regiones seu Curiosum Vrbis Romae (extrait: De basilicis et thermis)

    inc.: «Romȩ. Basilicȩ. X. Iulia Vepia Pauli Neptuni... ».

    expl.: «... Constantinianȩ. Agrippianȩ» (éd. R. Valentini et G. Zucchetti, Codice topografico della città di Roma, 1, Rome, 1940, p. 184-185; A. Nordh, Libellus de regionibus urbis Romae, Lund, 1949, p. 100-101).

    ~ p. 1: ‹De gradibus cognationum›.

    p. 2: Regiones seu Curiosum Vrbis Romae (extrait illustré).

    peinture à pleine page représentant Rome assise sur un trône tenant une lance dressée dans la main gauche et le bras droit appuyé sur un bouclier, avec légendes:

    au-dessus: «VRBSQVE ALIQVANDO DESOLATA NVNC CLARIOSIOR / PIIS IMPERIO RESTAVRATA ».

    dans la peinture: «RO/ MA ET ANNONA / VRBIS ROMAE» (cf. R. Valentini et G. Zucchetti, op. cit. supra, pl. IV, entre les p. 160 et 161).

    ~ p. 3-4: De rébus bellicis (extraits, cap. 1 et 4 - éd. E. A. Thompson, A Roman Reformer and a inventor, being a new text of the treatise «De rebus bellicis » with a translation..., Oxford, 1952, p. 93 et 95-96; A. Giardina, Le cose della guerra, 3ème éd. [Milan], 2001, p. 8-10 et 14-16).

    p. 5-47: Notitia dignitatum ... in partibus Orientis (extraits: I-XXIV - ms. r de Maier).

    titre: «Noticia dignitatum omnium tam ciuilium quam militarium in partibus Orientis »

    inc.: «Prefectus pretorio Orientis.. . ».

    expl.: «... Curam epistularum / Excerptores et ceteros officiales / Vicarius Asiane» (éd. O. Seeck, Notitia dignitatum..., Berlin, 1876, p. 1-53).

    ~ p. 48-49: De montibus, portis et uiis Vrbis Romae (éd. R. Valentini et G. Zucchetti, op. cit. supra, p. 296-301).

    p. 50-52: Notitia dignitatum ... in partibus Occidentis (extrait: XLIII-XLV)

    titre: «Consularis Campanie ».

    inc.: «SVB dispositione uiri clari consularis Campanie... ».

    expl.: «... ad similitudinem Presidis Dalmatie officium habent» (éd. O. Seeck, p. 220-225).

    ~ p. 56-64: De rebus bellicis (extraits cap. 17, 14- éd. E. A. Thompson, p. 102, 98, 97, 99-100; A. Giardina, Le cose della guerra, 3ème éd. [Milan], 2001, p. 30 et 26).

    ~ p. 63: «Quanto igitur rerum federe iuuant elementa celum membra succurrunt compagini et res ipsa: P (?) defensanda ».

    avec les «signa » des jours de la semaine (?).

Ancien possesseur

Anciennement dans

Origine

  • Origine: italienne, écriture humanistique cursive d'une seule main. Le manuscrit est un descendant du Codex Spirensis perdu; on lit cette note au f. Iv°: «Inuentum fuit hoc opus in Basilea urbe supra Rhenum posita anno dominicȩ natiuitatis M CCCC XXXVI°» (avec une add. d' Angelo Colocci: «per Donatum ») et en haut de la p. 59: «Exemplata est hec cosmographia que Scoti dicitur ad Theodosium Augustum cum picturis ex uetustissimo codice que habui e Spirensi bibliotheca Anno domini 1436 Kl. Ian. Dum ego Petrus Donatus dei patientia episcopus Patauinus Vice S. d. E‹ugenii› pape IIII generali Basiliensi concilio presiderem».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Angelo Colocci († 1549), év. de Nocera, d’après V. Fanelli, op. cit. infra.

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 319 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source

    • E. Boecking, Notitia dignitatum et administrationum..., Bonn, 1839-1853, p. II
    • Th. Mommsen, Chronica minora, 1, Berlin, 1892 (M.G.H. Auct. antiq., 9), p. 529 n. 4, simple mention
    • R. Sabbadini, Spogli Ambrosiani latini (Stud. ital. filol. class., 11, 1903, p. 258), simple mention
    • I. G. Maier, The Giessen, Parma and Piacenza codices of the «Notitia dignitatum » with some related texts (Latomus, 27, 1968, p. 101, brève mention)
    • Id., The Barberinus and Munich codices of the «Notitia dignitatum omnium » (Latomus, 28, 1969, p. 961 n. 2, brève mention)
    • V. Fanelli, Le lettere di Mons. Angelo Colocci nel Museo Britannico di Londra (Rinascimento, 10, 1959, p. 134, réimpr. Id., Ricerche su Angelo Colocci e sulla Roma cinquecentesca, Vatican, 1979 (Studi e testi, 283), p. 88, 89 et 90 n. 32e)
    • R. Baldwin, The «De rebus bellicis» (Eirene, 16, 1978, p. 25)
    • Vedere i classici..., Vatican, 1996, p. 507-513; fig. 529; 531; 533; 535; 537; 539
    • J. Fohlen, Le pontificat d’Eugène IV (1431-1447) vu par les copistes de manuscrits (Scriptorium, 57, 2003, p. 118 n° 45)
    • Réf.: BMBV (1986) 23626-23628, (1994) 11274-11277, (2005) p. 653.

Vie du document

Source des données