Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

• F. 1-30v « Eximii doctoris sacre theologie professoris fratris Johannis Nyder, ordinis predicatorum, Manuale Confessorum ad instructionem spiritualium pastorum. [Prologus] Quoniam juxta beati Gregorii in suo pastorali sententiam... — ... que confessionem precedere debent » (1) ; — [Pars Ia] « Capitulum primum de necessaria scientia confessori... Pro intellectu igitur dicendorum notat Dominus Albertus... — ... in Constitutione Johannis XXI : Super gentes et regna etc. » (1-10v) ; — « Secunda pars habet septem capitula. Ca. I. Quomodo confessor se ipsum disponere debet... Secunda pars incipit de necessariis confessionem concomitantibus... — ... confitens per seipsum confessori extra confessionem » (10v-19v) ; — « Tertia pars XIIII continet capitula. Capitulum primum... Tertia pars erit de confessionem sequentibus videlicet de restituendi debito... — ... de confessorum erudicione sub compendio dixisse sufficit. Eximii ... Johannis Nider... Manuale Confessorum... feliciter finit » (19v-30v) et mention : « Iste liber scriptus fuit per me fratrem Johannem de Rivo anno Domini millesimo IIIIC LXXIIII°, XIa junii, etatis mee XXXVII°, et ab ingresu religionis Sancte Crucis XVI°, qui completus fuit feria VIa ante Trinitatem. Item frater Johannes Bauduin suscepit habitum nostrum ad probam XII junii anno M. IIIIC LXXIIII°, etatis sue XXVII°, ut audivi ab eo » (30v).

  F. 31-80 « Eximii sacre theologie professoris fratris Johannis Nyder, ordinis fratrum predicatorum, tractatus de lepra morali feliciter incipit. [Prologus] Olim Deum legimus in Levitico veteris Testamenti mandasse... — ... ubi de differentiis peccatorum agitur » (31) ; — « Prime partis capitulum primum de Superbia... Superbia dupliciter capitur, uno modo generaliter... — ... quando ad verba se diffundit, de quo supra, capitulo VI § XIIII » (31-59) ; — « Secunda pars principalis continens ea que fieri possunt contra decalogi precepta... Circa decalogum etiam directe multipliciter peccare contingit... — ... quia hoc est calumniose se defendere » (59-66) ; — « Tertia pars de his que committuntur circa sacramenta... Circa sacramenta que sunt necessaria ponit Cancellarius... — ... vel non reddi debitum oporteat ad tempus » (66-67v) ; — « Quarta pars principalis tria continet capitula... Jam de impedimentis matrimonii latius tractare... — ... propter quam incorrigibilem potest dimittere » (67v-74) ; — « Quinta pars principalis et ultima hujus tractatus tria continet capitula... Nunc ultimo de conjugatorum incontinentia... — ... ut supra late distinctum est. Quod de lepra morali dicere proposueram, Christo duce, explevi » (74v-79v), et colophon : « Religiosi doctissimique viri fratris Johannis Nyder... tractatus de lepra morali... feliciter finit. Qui completus est Parisius per industriosos impressorie artis librarios atque magistros Michaelem de Columbaria, Udalricum Gering et Martinum Crantz, anno dominice Nativitatis millesimo quadringentesimo septuagesimo tertio, mensis martii die primo. Scriptus et completus per me fratrem Johannem de Rivo, anno Domini millesimo IIIIC LXXIIII°, tertia decima die mensis decembris, ad honorem Dei et augmentum librarie. Non vendatur quocumque modo. Correctus » (79v-80).

  (Ed. Paris, M. Friburger, W. Gering et M. Crantz, 1473 ; Hain n° 11843).