Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.5157

  • Autre libellé du document :
    • Vat. lat. 5157
    • BAV, Vat. lat. 5157
    • Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat. lat. 5157
    • Bibliothèque vaticane, Vat. lat. 5157
    • Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.5157
  • Conservé à : Vatican. Biblioteca apostolica vaticana
  • Date de fabrication :
  • Lieu de fabrication :

Numérisations

Manifeste IIIF

Aspects codicologiques

  • Parch. XIIIe s. (fin) (XIVe s. selon Th. Birt, op. cit. infra), f. 9-117 (le premier quaternion manque), 216 x 116 mm. Quelques initiales à entrelacs sur fond or, rouge et bleu aux f. 14, 33v°, 40v° et 96v°; initiales zoomorphes (dragons entrelacés) aux f. 46, 55, 71, 83 et 96. Les titres n’ont pas été exécutés; on trouve quelques indications marginale à l’usage du rubricateur. Quelques gloses de plusieurs mains du XIIIe-XVe s. Au f. 117v°, add. du XVe (?) de six lignes grattées et illisibles.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 10: //te uel ad incensas

    f. 9-117: Clavdianvs, Carmina.

    f. 9-13v°: In Rufinum.

    inc. mutilé: «//Haec ubi dictatur facinus missusque repente... » (II, 169).

    f. 14-15v°: Fescennina de nuptiis Honorii Augusti.

    inc.: «Princeps chorusco sidere clarior» (exponctué et corrigé au-dessus en «pulchrior»).

    f. 15v°-20v°: Epithalamium de nuptiis Honorii Augusti.

    f. 20v°-28: De bello Gildonico.

    f. 28-45v°: De consulatu Stilichonis.

    f. 45v°-55: Panegyricus de sexto consulatu Honorii Augusti.

    titre (en marge): «Incipit panagericus de VI Consulatu Honorii ».

    f. 55-70v°: In Eutropium.

    f. 70v°-73v°: Panegyricus de tertio consulatu Honorii Augusti.

    titre (en marge): «Incipit panagericus de tertio consulatu. Prefacio ».

    f. 73v°-83: Panegyricus de quarto consulatu Honorii Augusti.

    f. 83-87v°: Panegyricus dictus Manlio Theodoro consuli.

    f. 88-96: Carmina minora.

    f. 88: XXXIII, De crystallo.

    -XXXIV, De eodem.

    titre (add. marginale «De crystalo »).

    -XXXV, De eodem.

    suit sans séparation le texte précédent.

    -XXXVI, De eodem.

    suit sans séparation le texte précédent.

    -XXXVII, De eodem.

    suit sans séparation le texte précédent.

    f. 88-88v°: XXXVIII, De eodem.

    suit sans séparation le texte précédent.

    f. 88v°: XXXIX, De eodem.

    suit sans séparation le texte précédent.

    -XL, Epistula ad Olybrium.

    f. 88v°-89: XLI, Ad Probinum.

    titre (add. marginale): «De eodem ».

    f. 89: XLII, De apro et leone.

    -XLIII, In Curetium.

    f. 89-89v°: XLIV, In eundem Curetium.

    f. 89v°: XLV, De Concha.

    -XLVI, De Chlamyde et frenis.

    f. 89v°-90: XLVII, De equo dono dato.

    f. 90: XLVIII, De zona equi regii missa Honorio Augusto a Serena.

    f. 90-90v°: XLIX, De torpedine.

    f. 90v°: L, In Iacobum magistrum equitum.

    - LI, In sphaeram Archimedis.

    f. 91-92v°: LIII, Gigantomachia.

    titre (add. marginale): «De belo [sic] gygantum contra deos ».

    f. 92v°: X, De birro Castoreo.

    -XI, In sepulchrum Speciosae.

    -XII, De balneis Quintianis quae in uia posita erant.

    f. 92v°-93v°: XXII, De precatio ad Hadrianum.

    f. 93v°-94: XX, De sene Veronensi qui suburbium nunquam egressus est.

    (add. marginale): «Felix qui uiuit in propria patria ».

    f. 94-94v°: XXVII, Phoenix.

    f. 94v°-96: XXIX, Magnes.

    à la fin (add. marginale): «Iste au‹ctor› in 3° Li‹bro› ubi describitur domum Veneris dicit amorem esse in arboribus nec mirum cum hic quoque dicit esse in lapidibus et ferro ».

    f. 96-105v°: De bello Gothico.

    f. 105v°-117: Carmina minora.

    f. 105v°-106: XXXII, De Saluatore.

    titre (add. marginale): «De Saluatore ».

    inc.: «Ipse (corr. en “Christe”) potens rerum... ».

    f. 106-106v°: XXXI, Epistula ad Serenam.

    f. 107-110: XXX, Laus Serenae.

    f. 110: II, Descriptio portus Smymensis.

    f. 110-110v°: IV, Descriptio armenti.

    f. 110v°: VI, Rimanti telum ira facit.

    - VII, De quadriga marmorea.

    - VIII, De Polycaste et Perdicca.

    f. 110v°-111v°: IX, De Hystrice.

    f. 111v°: XIII, In podagrum qui carmina sua non stare dicebat.

    titre (add. marginale): «Contra latratorem (?) ».

    -XIV, Ad Maximum qui ei mel misit.

    -XV, De paupere amante.

    titre (add. marginale): «De paupertate et cupiditate ».

    -XVI, De eodem.

    suit sans séparation le texte précédent.

    f. 111v°-112: XVII, De piis fratribus et de statuis eorum quae sunt apud Catinam.

    f. 112-112v°: XVIII, De mulabus Gallicis.

    f. 112v°: XIX, Ad Gennadium exproconsule.

    -XXI, De Theodoro et Hadriano.

    f. 112v°-113: XXIII, Deprecatio in Alethium quaestorem.

    f. 113: XXIV: De locusta.

    f. 113-115: XXV, Epithalamium dictum Palladio V. C. tribuno et notario et Celerinae.

    le poème est divisé en 6 parties. 1) praefatio ; 2) v. 1-33; 3) v. 34-91; 4) v. 92-115; 5) v. 116-129; 6) v. 130-fin.

    f. 115-116v°: XIV, Aponus.

    f. 116v°-117: XXVIII, Nilus.

    ~ f. 117v° (add.) ‹Nota›.

    texte: «Cum inter ceteras uirtutes caritas obtineat principatum - ecce coma - non est sine ipsa uirtutum certa possessio - ecce colum -in qua est omnium posita certitudo - ecce periodus. Et nota quod unum coma non potest stare per se sed unum colum sic ut: exhibitio operum uidetur a delectione demonstratur. Et nota quod quando clausula conficitur ex una distinctioni monocolos appellatur et ad modum periodi est punctanda ut: paupertas bene composita pro diuitiis reputatur ».

Ancien possesseur

Anciennement dans

Origine

  • Origine: italienne; écriture gothique. Les additions du XVe s. au f. 117v° sont de deux mains, la seconde très cursive.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Aldo Manuzio († 1597) dont les manuscrits ont été acquis par la Bibliothèque Vaticane en 1616.

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 489 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source

    • Th. Birt, Claudii Claudiani Carmina, Berlin, 1892 (M. G. H., Auct. antiq., 10), p. CXX, CXXVII, CXXXII, CLXXX, brèves mentions
    • P. L. Schmidt, Die Überlieferungsgeschichte von Claudians Carmina maiora (Illinois class. stud., 14, 1989, p. 403; réimp. dans Traditio latinitatis, Stuttgart, 2000, p. 48).

Vie du document

Source des données