Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3721A

  • Volume de l'ensemble : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3721-3721A
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3721A
    • Paris. BnF, Latin 3721A
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Auteur : Raymond de Peñafort (saint, 1175?-1275)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin. Réglure à la mine de plomb.
  • Composition :
    • 142 ff. à 2 colonnes précédés et suivis d'1 f. de garde parchemin.
  • Format :
    • 155 × 105 mm. (justification 110 × 75 mm.).
  • Aspects codicologiques :
    • Initiales bleues et rouges à filigranes et à antennes. Rubriques. En titres courants rubriqués, vertus cardinales : « justitia » (1-32v), « fort[itudo] » (50-63v), « prud[entia] » (64-131v), « temperantia » (131v-142v). Pieds-de-mouche rouges ou bleus. — 9 cahiers de 16 ff., sauf le 2e de 15 ff. (17-31), le 3e de 19 ff. (32-50), le 4e de 12 ff. (51-62). Quelques réclames. Le f. 32 est déchiré, 3 ff. arrachés entre les ff. 52 et 53. — En marge et rubriquées, divisions du texte en chiffres romains, subdivisions en lettres a-g. Ces mentions sont de peu postérieures au manuscrit et correspondaient vraisemblablement à une table manquante. — Au f. 131v, signature du XVe s. : « F. Morelli 1498 propria manu ... ». A fait partie de la bibliothèque de Philibert de La Mare. 142 ff. à 2 colonnes précédés et suivis d'1 f. de garde parchemin. 155 × 105 mm. (justification 110 × 75 mm.).
  • Reliure :
    • Reliure XVIIIe s. maroquin rouge aux armes et chiffre royaux. Titre doré au dos : « DE PENITE. ».

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-131v S. RAYMUNDUS DE PENNAFORTI, Summa de casibus. Prologue (éd. cit., 1-2) (1) ; — Table du l. I (1) ; l. I (ibid., 2-146) (1-37) ; au tit. VII, § 8, variante : « ... vel habitum transformare,] extra. de vita et honestate clericorum, const. Clerici, extra. quod metus causa, Perlatum. [Item numquid clerici, seculares ... » (14) ; au tit. VIII, le § 17 est transcrit avant le § 11 (18) ; au tit. XII, § 2, addition : « ... nec de conceptione ejusdem] quia illud non debet celebrari... — ... sed mistico spiramine etc. » (27v) ; — Table du l. II (37) ; l. II (éd. cit., 147-256) (37-63v) ; au tit. V, lacune au § 36 après : « ... dico si accepit pecuniam ut non judicaret, cum non deberet judicare... » (éd. cit., 209) (52v) jusqu'au milieu du § 43 : « ... hinc inde standum est majori numero creditorum... » (ibid., 218) (53) ; — Table du l. III (63v-64) ; l. III (éd. cit., 257-502) (64-131)v ; au tit. XXIV, § 2, addition : « ... ubi non est consensus.] Item alia divisio sacramentorum. Quedam sunt cum quibus confertur gratia ut predicta necessitatis et ordinis, alia in quibus non confertur gratia ut sacramentum matrimonii » (81) ; au tit. XXXIV, un fragment du § 23 est transcrit après le § 27 : « Item [debet] confessio esse frequens... — ... et cum infirmitas » (117-117v). Au f. 131v : « Explicit Summa de casibus ».

    F. 131v-142 S. RAYMUNDUS DE PENNAFORTI, « Incipit Summa de matrimonio », incomplète de la fin par lacune matérielle. Prologue (éd. cit., 503) (131v) ; — table (131v-132) ; « Quoniam matrimonium sponsalia precedere... — ... Tercius casus est quando non prestat fidem... », en réclame « adultere » (éd. cit., 503-546) (132-142v) ; au tit. VII, le § 7 manque (142) ; le texte s'arrête au milieu du § 2 du tit. IX.

Intervenant

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Expeditis per Dei gratiam duabus particulis restat...

    f. 64

    In prima parte dictum est de quibusdam criminibus...

    f. 37

    Item alia divisio sacramentorum. Quaedam sunt...

    f. 81

    Item debet confessio esse frequens...

    f. 117

    Quia illud non debet celebrari eo quod...

    f. 27v

    Quoniam frequenter in foro paenitentiali dubitationes circa matrimonium...

    f. 131v

    Quoniam inter crimina ecclesiastica simoniaca haeresis...

    f. 1

    Quoniam matrimonium sponsalia praecedere consueverunt...

    f. 132

    Quoniam, ut ait Hieronymus, secunda post naufragium tabula est...

    f. 1

    DÉCORATION -- Initiales filigranées (XIIIe et XIVe s.)
    LA MARE (Philibert de) -- Possesseur
    MORELLI (F.) -- Signature (1498)
    RAIMUNDUS DE PENNAFORTI (s.), O.P., archiep. Taraconensis -- Summa de casibus
    RAIMUNDUS DE PENNAFORTI (s.), O.P., archiep. Taraconensis -- Summa de matrimonio

Source des données