Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.7620

  • Autre libellé du document :
    • Vat. lat. 7620
    • BAV, Vat. lat. 7620
    • Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat. lat. 7620
    • Bibliothèque vaticane, Vat. lat. 7620
    • Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.7620
  • Conservé à : Vatican. Biblioteca apostolica vaticana
  • Date de fabrication :
  • Lieu de fabrication :

Numérisations

Manifeste IIIF

Aspects codicologiques

  • Parch., XIVe s., 170 ff. (f. 168-169v° blancs), 310 x 216 mm. Commentaire marginal et interlinéaire de plusieurs mains contemporaines et postérieures, notamment aux f. 24-70v°, 110-127 et 135-149v°.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //Perge

    f. 1-167: Seneca, Tragoediae (famille A).

    toutes les tragédies sont accompagnées de l’argument de Nicolaus Trevet.

    f. 1: Nicolavs Trevet, Commentarius in Senecae Tragoedias (extrait)

    pas de titre.

    inc. en marge: «Prima tragedia est de Hercule furente cui pro argumento... ».

    expl.: «... secundum uero quod est nomen uxoris Herculis corripit ut patet in metro » (éd. E. Franceschini, Studi e note di filologia latina medievale, Milan, 1938, p. 35).

    texte suivi sans séparation par: «Hec tragedia diuiditur in quinque actus... -... metris iambicis et anapestis duo pedes computantur pro uno metro » (10 lignes).

    f. 1-20: Hercules furens.

    titre: «Lucii Annei Senece Cordubensis tragediarum prima que Hercules furens intitulatur feliciter incipit ».

    f. 20: Nicolavs Trevet, Argumentum in Senecae Thyestem

    pas de titre.

    inc.: «Secunda tragedia Senece est de Thyeste cui pro argumento premittendum est quod Atreus et Thyestes fratres erant... ».

    expl.: «... Quintus est de conuiuio facto Thyesti et appositione filiorum suorum» (ed. cit., p. 36).

    suivi de: «Circa primum duo facit quia primo agit de odio... -... primo inducitur Tantalus plangens ascensum suum de inferno et dicens » (5 lignes).

    f. 20v°-36v°: Thiestes.

    titre: «Senece Tiestes tragedia secunda incipit ».

    f. 36v°: Nicolavs Trevet, Argumentum in Senecae Phoenissas

    pas de titre.

    inc.: «Tercia tragedia est Thebais cui pro argumento premittendum est quod Edipus qui patrem occiderat... ».

    expl.: «... bella dissuadentem et filium Polinici [sic] pertinaciter reluctantem» (ed. cit., p. 39).

    suivi de: «Carmen ergo primum quod scribitur... -... et Antigone filie sue desiderium mortis dissuadentes » (2 lignes).

    f. 36v°-46: Phoenissae.

    titre: «Senece Thebais incipit ».

    (argum.) inc. f. 36v° en marge: «Vel melius et copiosius argumentum tale est ut diffuse habet apud Statium libro Thebaydos et tragedia 5a uidelicet quod Laius rex Thebarum... ».

    f. 46: Nicolavs Trevet, Argumentum in Senecae Phaedram

    pas de titre.

    inc.: «Quarte tragedie que est de Ypolito loco argumenti premittendum est quod Ypolitus filius erat Thesei... ».

    expl.: «... Et innocentiam Ypoliti se ipsam interfecit » (ed. cit., p. 36-37).

    f. 46-64v: Phaedra.

    titre: «Senece Ipolitus tragedia quarta incipit ».

    (comment.) inc. f. 46 en marge: «Continet hec tragedia actus sex quorum primus est... ».

    f. 64-64v°: Nicolavs Trevet, Argumentum in Senecae Oedipum

    pas de titre.

    inc.: «Quinta tragedia dicitur Edypus cui pro argumento premitti potest quod cum Layus rex Thebanorum... ».

    expl.: «... planctus pestilentie que contigit in regno Thebanorum » (ed. cit., p. 37)

    suivi de: «secundum inducitur chorus plangens non solum in hominibus... ac cadauera hominum qui nocte pestilentia perierat dicit ».

    f. 64v°-79v°: Oedipus.

    titre: «Senece Edippus tragedia quinta incipit ».

    f. 79v°: Nicolavs Trevet, Argumentum in Senecae Troades

    pas de titre.

    inc.: «Sexta tragedia que Troas dicitur tali innititur argumento. Troya euersa et decennali bello expleto cum uellent Greci... ».

    expl.: «... quorum primus est planctus Heccube et chori de euersa Troia» (ed. cit., p. 37-38).

    suivi de: «Secundus est reuelatio somnii Talcibii in quo apparuit ei Achilles petens Pollixenam... -... et diuiditur in duas partes quarum primo Hecuba suam et Troye euersionem deplorat secundo chorum Troyanarum mulierum ad plorandum inuitant ibi Lamenta » (8 lignes).

    f. 80-96v°: Troades.

    titre: «Senece Troas tragedia sexta incipit ».

    f. 96v°: Nicolavs Trevet, Argumentum in Senecae Medeam

    pas de titre.

    inc.: «Tragedie septime que est de Medea premittendum est pro argumento quod Iason suadente patruo suo Pellya... ».

    expl.: «... quorum primum est turbatio Medee pro noua sponsa Iasonis» (ed. cit., p. 38).

    suivi de: «Et diuiditur in duas partes quorum primo describitur perturbatio Medee... -... in primo metro quod est archilogum [sic] ponitur turbatio Medee pro noua sponsa » (3 lignes).

    f. 96v°-111v°: Medea.

    titre: «Senece Medea tragedia septima incipit ».

    f. 111v°-112: Nicolavs Trevet, Argumentum in Senecae Agamemnonem

    pas de titre.

    inc.: «Octaue tragedie que Agamenon dicitur pro argumento premittere possumus quod Thiestes et Atreus fratres fuerunt...».

    expl.: «... de qua fuerunt tam ipse quam Agamenon » (ed. cit., p. 38-39).

    suivi de: «Et circa hec duo facit quia primo inducitur Thiestes tanquam emissus de inferno... -... detestans scelera domus sue de qua fuit Agamenon » (5 lignes).

    f. 112-126: Agamemno.

    titre: «Senece Agamenon tragedia octaua incipit ».

    f. 126: Nicolavs Trevet, Argumentum in Ps. Senecae Octauiam

    pas de titre.

    inc.: «None tragedie que Octauia dicitur potest pro argumento premitti quod Claudius imperator... » .

    expl.: «... ubi primo ponitur planctus Octauie super hoc » (ed. cit., p. 39)

    suivi de: «2° planctus cori super idem... -... Octauia plangens angustiam suam propter aduersionem mariti ad se » (4 lignes).

    f. 126-139v°: Ps. Seneca, Octauia.

    titre: «Lucii Anei Senece incipit tragedia nona que dicitur Octauia ».

    (comment.) inc. en marge: «Titan fuit quidam gigas qui ab iniuriis deorum se abstinuit et ideo celum... ».

    f. 140: Nicolavs Trevet, Argumentum in Senecae Herculem Oetaeum

    pas de titre.

    inc.: «Decima tragedia est de Hercule Oetheo sic dicto ab Oeta silua in qua mortuus est... ».

    expl.: «... celo potitus est» (ed. cit., p. 39).

    f. 140-167: Hercules Oethaeus.

    titre: «Lucii Annei Senece decima et ultima tragedia que Hercules Oetheus intitulatur incipit in Christi nomine ».

Anciens possesseurs

Anciennement dans

Origine

  • Origine: italienne, écriture gothico-humanistique. Invocation de copiste au f. 167: «Finito libro referamus gratia Christo ».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: plusieurs membres de la famille chypriote des Podocatari: Philippus (milieu XVe s.), qui a noté au f. 167v° une liste d'une trentaine de manuscrits classiques (dont une quinzaine contenant des œuvres de Cicéron) achetés pour lui par son compatriote Thomasinus; Carlo, dont l’ex-libris figure au f. 170: «Codex Caroli Pod. Cyprii »; Lodovico, év. de Capaccio, cardinal en 1500 († 1504), qui a signé au f. 170: «Lodovicus Pod.»; le manuscrit a été acquis par la Bibliothèque Vaticane au XVIIIe s.

Bibliographie

Exporter les données (CSV)

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 686 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source

    • A. P. MacGregor, The manuscripts of Seneca’s Tragedies..., Berlin-New York, 1985, p. 1176, 1208, 1214, 1215, 1218, 1221, 1226, 1236)
    • M. Buonocore, Per un «iter»... (Giorn. ital. filol., 52, 2000, p. 91)
    • Réf.: BMBV (1986) 26393, (1991) 14398, (2005) p. 694.

Vie du document

Source des données

Citer cette page

Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.7620, Portail Biblissima. Permalien : https://biblissima.demo.logilab.fr/ark:/43093/mdata579ffe49ba0f6ab1b8467ec88fd7d0391f637dc1 (consulté le 16/10/2026)