Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q102072
Manifeste IIIF
Numérisation :
Papier, sauf f. 1, 6, 7, 13, 18, 19 et 24 en parch. (filigranes var. Briquet 15599: Vérone, Udine, 1409-1413; var. Briquet 3895: Bâle, 1420-1421), XVe s. (a. 1415), 165 ff. (+f. 2 bis; f. 1, 100 v°, 107v°-108v°, 154 v° et 159v°-164v° blancs), 300x220 mm. Initiales à la plume de formes grotesques, notamment aux f. 21, 94 v°, 101 et 109. Au f. 1 v°, table du contenu d’une main contemporaine; annotations marginales de diverses mains contemporaines aux f. 1-100.
Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI
f. 2-16 v°: Cicero, Orationes in L. Catilinam (I-IV).
titre: «M. Tullii Ciceronis in L. Catelinam liber primus incipit feliciter ».
(argum. Orat. II) inc. f. 5: «Nuperiore (corr. en «Superiore ») libro C‹atilina› circumuentus elocutionibus Ciceronis spontaneum eligit exilium... » (même incipit dans plusieurs manuscrits, entre autres: Laon, Bibl. mun. 453 bis (XIIe s.), f. 47 v.; Milan, Bibl. Trivulz. 771 (a. 1432), f. 94 v°; Paris, Bibl. nat., lat. 5755 (XVe s.). f. 66 v°, lat. 6072 (XVe s.), f. 91, lat. 6602 (XIVe s.), f. 106; Vienne, Nationalbibl. 42 (XVe s.), f. 80 v° et 124 (XVe s.), f. 218).
expl.: «...bellum superare potuerit» (7 lignes).
f. 16 v°-17 v°: Ps. Sallvstivs, Inuectiua in Ciceronem.
titre: «Crispi Salustii oratio incipit in M. Tullium Ciceronem ».
f. 17 v°-20: Ps. Cicero, Inuectiua in Sallustium.
titre: «M. Tullii Ciceronis in Crispum Salustium oratio incipit feliciter ».
f. 21-100: Cicero: Orationes in M. Antonium Philippicae (I-XIV).
titre: «Marci Tullii Ciceronis in M. Antonium Philippicarum liber primus incipit feliciter ».
f. 57, lacune des manuscrits de la classe D, le texte passe de «... legatorum mentionem » (V, 12, 31) à «numquam uidi... » (VI, 7, 18 - cf. supra, Pal. lat. 1525, f. 344-393).
f. 101-106 v°: Qvintvs Cicero, Commentariolum petitionis.
titre: «Marci Tullii Ciceronis commentarium petitionis consulatus ad Q. Fratrem incipit feliciter ».
f. 107: Gellivs, Noctes Atticae (extrait).
pas de titre.
inc.: «PHILIPPVS ARISTOTELI SA. D. Filium mihi genitum scito...».
expl.: «...dignus existata rerum istarum susceptione. Vale» (IX, 3, 5).
f. 109-154: Cicero, Orationes.
f. 109-140: Pro A. Cluentio.
titre: «M.T.C. oratio pro Cluentio».
f. 140-144: Pro M. Marcello.
titre: «Pro M. Marcello incipit oratio ».
f. 144-149 v°: Cum senatui gratias egit.
titre: «Cum se‹natui› gratias egit incipit oratio ».
f. 149 v°-154: Pro A. Licinio Archia poeta.
titre: «Pro Archia poeta incipit oratio M. Tullii Ciceronis ».
f. 155-159 (add.): Cicero, Timaeus.
titre: «MARCI TVLLII CICERONIS DE CREATIONE MVNDI ET PRODVCTIONE LIBER INCIPIT QVI A BOETHIO THIMEVS NVNCVPATVR ».
f. 165 (add.): Anthol. lat. 709.
titre: «C. Iu. Caesaris in adolescentem epigramma ».
Origine: f. 1-154: écriture française ou italienne (?) semi-cursive anguleuse soignée; f. 155-159: italienne, écriture humanistique cursive; f. 165: italienne, autre écriture humanistique cursive. Les f. 1-154 ont été écrits à Constance pendant le Concile, d’après les notes datées du copiste au f. 20: «Scriptus Constantie tempore generalis Concilii Constantien‹sis›. Anno domini M°CCCCXV° Vigesima prima die mensis Octubris. Deo Gratias », au f. 100: «Explicit liber Marci Tulii Ciceronis Phylippicarum anno domini M°CCCCXV° » et au f. 106: «Scriptum Constantie prouincie Maguntin‹e› Anno Domini M°CCCC°XV° tempore Concilii generalis Constantien‹sis› in profesto Sante [sic] Lucie Virginis ac martiris. Deo gratias ».
Possesseurs: le manuscrit a été annoté par un élève, d’origine probablement vénitienne, de Guarino de Vérone et de Pietro de Parme (cf. f. 20 v°: «Ita me docuit Guarinus Veronensis grece lingue quam peritus » et f. 33: «Magister Petrus de Parma preceptor meus... » - éd. G. Billanovich, op. cit. infra, p. 35); le cardinal Domenico Capranica (ex-libris gravé au dos de la reliure: «EX BIB. C. FIR. »).
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index