Carpentras. Bibliothèque inguimbertine, Ms. 358

  • Titre attesté :
    • CICERO, Orationes
  • Autre libellé du document :
    • Carpentras, Bibliothèque municipale, 0358
    • Bibliothèque inguimbertine, Ms. 358
    • Bibliothèque municipale, 0358
    • CARPENTRAS, Bibl. Inguimbertine 358 (L. 354)
    • Carpentras, BM, 0358
    • Carpentras, Bibliothèque Inguimbertine, 358
    • Carpentras. Bibliothèque inguimbertine, Ms. 358
    • France, Carpentras, Bibliothèque Inguimbertine, 358
  • Conservé à : Carpentras. Bibliothèque inguimbertine
  • Langues : latin
  • Date de fabrication :
  • Lieu de fabrication :
  • Décoration :
    • ornement
  • Support : parchemin
  • Composition :
    • 150 ff.
  • Dimensions :
    • 345 x 260
  • Aspects codicologiques :
    • 345 x 260 ; 158 f.

Numérisations

Aspects codicologiques

  • Parch., XVe (in.), 158 ff. + 1 f. blanc (+ f. 11 bis), 335 + 250 mm., just. : 230 X 175 mm., 2 col., 40 lignes, réglure à l’encre. Cahiers : 1-208, non signés, avec réclames horizontales à la fin de chaque cahier. Au f. 1, encadrement de tiges d’or à rinceaux avec feuillage et petites boules d’or ; aux f. 3 v°, 7 v°, 10, 23 v°, 40, 44 v°, 49 v°, 57, 64, 72 v°, 79, 89, 99 v°, 108 v°, 111 v°, 114, 117, 121, 138, 146, 155, 158 initiales d’or du même type avec rinceaux se prolongeant en marge, petites initiales d’or dans tout le manuscrit, titres rubriqués. Reliure de veau aux armes de Mazaugues.

    inc. : « fretus supero... » (f. 2).

    expl. : «... suffragiis iudicauit. Explicit » (f. 157 v°).

    : « Oratio M. T. C... » (f. 158).

    (Source : Persée - DER-IRHT, XLI)

Présentation du contenu

Source des données : Persée - DER-IRHT, XLI

  • f. 1-158 v° : CICERO, Orationes.

    f. 1-3 v° : Ps. CICERO, Pridie quam in exilium iret.

    titre : « Marci Tullii Ciceronis pridie quam in exilium iret. Incipit liber orationum quas ipse elegantissimus orator feliciter compilauit ».

    f. 3 v°-7 v° : Cum senatui gratias egit.

    titre : « Marci Tullii Ciceronis cum senatui gratias egit. Incipit » (même texte infra, f. 158-158 v°).

    f. 7 v°-10 : Cum populo gratias egit.

    titre : « M.T.C. cum populo gratias egit » (même texte infra, f. 155-157 v°).

    f. 10-23 v° : De domo sua.

    titre : « Marci T.C. de domo sua. Incipit ».

    f. 23 v°-40 : Pro P. Sestio.

    titre : « Incipit pro P. Sestio ».

    f. 40-44 v° : In P. Vatinium testem.

    titre : « Incipit in P. Vatinium testem ».

    f. 44 v°-49 v° : De prouinciis consularibus.

    titre : « Incipit in Senatum de prouinciis consularibus ».

    f. 49 v°-57 : De haruspicum, responsis.

    titre : « Incipit de aruspicum responsis ».

    f. 57-64 : Pro L. Cornelio Balbo.

    titre : « Incipit de Cornelio Balbo ».

    f. 64-72 v° : Pro M. Caelio.

    titre : « Incipit pro Caelio ».

    f. 72 v°-79 : De imperio Cn. Pompei.

    titre : « M. Tullii C. de magni Pompeii laudibus incipit ».

    f. 79-89 : Pro T. Annio Milone.

    titre : « Eiusdem Miloniana incipit feliciter ».

    f. 89-99 v° : Pro Gn. Plancio.

    titre : « Pro Plancio incipit feliciter ».

    f. 99 v°-108 v° : Pro P. Sulla.

    titre : « Eiusdem pro P. Silia incipit feliciter ».

    f. 108 v°-111 v° : Pro A. Licinio Archia poeta.

    titre : « Eiusdem pro A. Licinio Archia incipit feliciter ».

    f. 111 v°-114 : Pro M. Marcello.

    titre : « M.T.C. Oratio pro Marco Marcello incipit ».

    f. 114-117 : Pro Q. Ligario.

    titre : « M.T.C. Oratio pro Quinto Lingario [sic] incipit ».

    f. 117-121 : Pro rege Deiotaro.

    titre : « M.T.C. Oratio pro rege Deiodraro [sic] incipit ».

    f. 121-137 v° : Pro A. Cluentio (famille μ.).

    titre : « M.T.C. Oratio pro Aulo Cluentio incipit feliciter ».

    expl. incomplet : «... aut ne forte ma » (67 § 192 — 21 lignes au f. 137 v° et 1 col. 1/2 au f. 138 sont laissées en blanc).

    f. 138-146 : Pro P. Quinctio.

    titre : « M.T.C. pro Publio Quintio Incipit ».

    f. 146-155 : Pro L. Flacco.

    titre : « M.T.C. pro Lucio Flacco incipit ».

    f. 155-157 v° : Cum populo gratias egit.

    titre : « Oracio M.T.C. cum populo gracias egit incipit » (cf. supra, f. 7 v°-10).

    f. 158-158 v° : Cum Senatui gratias egit.

    titre : « Oracio M.T.C. cum Senatui gracias egit incipit » (cf. supra, f. 3 v°-7 v°).

    expl. inachevé : «... desperatione rei publicae paululum a mea causa recesserunt » (3 § 7 — la suite est laissée en blanc).

Texte du manuscrit

Source des données : Initiale

Enluminures et décors

Intervenant

Anciens possesseurs

Anciennement dans

Origine

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XLI

  • Possesseur : Henri-Joseph de Thomassin, dit le président de Mazaugues (1684-1743) d’après la reliure à ses armes, Dom Malachie d’Inguimbert, évêque de Carpentras de 1735 à 1757, qui acquit la collection de la famille Mazaugues en 1745.

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • DUHAMEL, Léopold (1901), Catalogue général des manuscrits des bibliothèques publiques de France – Départements – Tome XXXIV – Carpentras (tome I), Paris, ici p. 170-172 (https://archive.org/details/cataloguegnr34fran/page/170)
  • JEUDY, Colette, RIOU, Yves-François (1989), Les manuscrits classiques latins des bibliothèques publiques de France. Tome I : Agen-Évreux, Paris, Éditions du CNRS (Documents, études et répertoires de l'Institut de Recherche et d'Histoire des Textes, 41), ici p. 360-362 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_1989_cat_41_1)

Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source

    • Cat. gén., 34, Paris, 1901, p. 170-172
    • E. Olechowska, « Pro CN. Plancio » et « Pro C. Rabirio Postumo ». La transmission des textes (Archivum Filologiczne, 41), Wrocław, 1984, p. 25.

Vie du document

Sources des données