Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Pal.lat.1480

Numérisations

Certains Manifestes IIIF sont enrichis et peuvent contenir un index, une recherche plein texte, ou des annotations. Ils sont signalés ci-dessous par un astérisque au niveau du logo IIIF. Qu'est-ce qu'un Manifeste IIIF ? open_in_new

Aspects codicologiques

  • Parch., XVe s., II +392 ff. (foliotation en chiffres anciens; pas de f. 138 et de f. 181 par erreur; f. 95 blanc), 320 x 235 mm. Au f. 1 bordure à «bianchi girari » avec filets et entrelacs d’or, parsemée de «putti », de fleurs, d’oiseaux et d’animaux, à droite dans un médaillon buste d’homme barbu vêtu de rouge, en bas médaillon entouré de rosaces bleues et rouges contenant un blason gratté. Autres initiales d’or à «bianchi girari ».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Heidelberger historische Bestände – digital

  • Langue(s) des textes dans le manuscrit : latin

    Titre(s) :
    1r-145v - Cicero: Orationes
    1r-14v - Pro P. Quinctio
    14v-37r - Pro Sex. Roscio Amerino
    37v-50r - De imperio Cn. Pompei
    50r-56r - Pro A. Licinio Archia poeta
    56r-62v - In P. Vatinium testem
    62v-74r - De haruspicum responsis
    74r-82r - De prouinciis consularibus
    82r-95r - Pro M. Caelio
    95v-105v - Pro L. Cornelio Balbo
    105v-120r - Pro P. Sestio
    120r-145v - De domo sua
    145v-150v - Ps.-Cicero: Oratio pridie quam in exilium iret
    150v-380r - Cicero: Orationes
    150v-157v - Cum senatui gratias egit
    157v-161v - Cum populo gratias egit
    162r-168r - Pro C. Rabirio Postumo
    168r-173r - Pr C. Rabirio perduellionis rego
    173v-181v - Pro Q. Roscio Comoedo
    182r-197v - Pro A. Caecina
    198r-221r - De lege agraria (I-III)
    221v-239v - In L. Pisonem
    240r-244r - Pro M. Marcello
    244v-249v - Pro Q. Ligaro
    249v-256r - Pro rege Deiotaro
    256r-273v - Pro T. Annio Milone
    274r-292v - Pro Cn. Plancio
    292v-308v - Pro P. Sulla
    309r-326v - Pro L. Flacco
    327r-346v - Pro L. Murena
    346v-380r - Pro A. Cluentio
    380v-381v - Ps.-Sallustius: Inuectiua in Ciceronem
    382r-385r - Ps.-Cicero: nuectiua Sallustium
    385r-392v - Cicero: Oratio pro M. Fonteio

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 1-145 v°: Cicero, Orationes.

    f. 1-14 v°: Pro P. Quinctio.

    titre: «M.T. Ciceronis pro P. Quintio Oratio incipit feliciter ».

    f. 14 v°-37: Pro Sex. Roscio Amerino.

    pas de titre.

    f. 37 v°-50: De imperio Cn. Pompei.

    pas de titre.

    f. 50-56: Pro A. Licinio Archia poeta.

    titre (add. du XVIe s.): «Archia».

    f. 56-62 v°: In P. Vatinium testem.

    titre (add. du XVIe s.): «In Vatinium».

    expl. incomplet: «...meae tributum esse uideatur ».

    f. 62 v°-74: De haruspicum responsis.

    titre (add. du XVIe): «De harusp. ».

    f. 74-82: De prouinciis consularibus.

    titre (add. du XVIe): «DE PROVINCIIS CONSVLARIBVS ».

    f. 82-94 v°: Pro M. Caelio.

    titre (add. du XVIe): «PRO M. COELIO ».

    expl. incomplet: «...quanta res sit commissa uobis » (29, 70).

    f. 95 v°-105 v°: Pro L. Cornelio Balbo.

    titre (add. du XVIe): «Pro L. Cornelio Balbo».

    f. 105 v°-120: Pro P. Sestio.

    titre (add. du XVIe): «Pro P. Sextio».

    f. 120-145 v°: De domo sua.

    titre (add. du XVIe) : «Pro Domo sua ad Pontifices ».

    f. 145 v°-150 v°: Ps. Cicero, Oratio pridie quam in exilium iret.

    titre (add. du XVIe) : «Ad Populum et Equites Romanos antequam iret in Exsilium [sic] ».

    f. 150 v°-380: Cicero, Orationes.

    f. 150 v°-157 v°: Cum senatui gratias egit.

    titre (add. du XVIe): «Post reditum in Senatum».

    f. 157 v°-161 v°: Cum populo gratias egit.

    titre (add. du XVIe): «Ad Quirites post reditum».

    inc. (les premières phrases manquent): «QVIRITES ETSI NIHIL EST...» (1, 2).

    f. 162-168: Pro C. Rabirio Postumo.

    titre (add. du XVIe) : «Pro G. Rabirio Postumo ».

    f. 168-173: Pro C. Rabirio perduellionis reo.

    titre (add. du XVIe): «Pro G. Rabirio perduellionis reo».

    f. 173 v°-181 v°: Pro Q. Roscio Comoedo.

    titre: «SEQVITVR PRO ROSCIO COMOEDO ».

    f. 182-197 v°: Pro A. Caecina.

    pas de titre.

    f. 198-221: De lege agraria (I-III) .

    f. 201 v° à la fin de l'Orat. I: «M.T.CI. IN SENATV KL. IAN. DE AGRARIA LEGE CONTRA RVLLVM LIBER PRIMVS EXPLICIT FELICITER».

    f. 221-239 v°: In L. Pisonem.

    titre: «M.T. CICERONIS IN L. PISONEM INCIPIT ex Asconio Pediano apparet hoc non esse principium orationis sed aliquantum deesse ».

    f. 240-244: Pro M. Marcello.

    pas de titre.

    f. 244 v°-249 v°: Pro Q. Ligario.

    pas de titre.

    f. 249 v°-256: Pro rege Deiotaro

    pas de titre.

    f. 256-273 v°: Pro T. Annio Milone.

    à la fin: «EXPLICIT PRO MILONE FELICITER».

    f. 274-292 v°: Pro Cn. Plancio.

    pas de titre.

    f. 292 v°-309: Pro P. Sulla.

    pas de titre.

    f. 309-327: Pro L. Flacco.

    pas de titre.

    lacune des manuscrits recentiores aux § 75-83.

    f. 327-346 v°: Pro L. Murena.

    pas de titre.

    f. 346 v°-380: Pro A. Cluentio.

    lacune des codices mutili (§ 102-107, 127-132, 149-154 et 176-182) mais explicit du texte complet.

    à la fin: «M.T. CICERONIS PRO A. CLVENTIO ABITO [sic] AD. IVD. EXPLICIT ».

    f. 380 v°-381 v°: Ps. Sallvstivs, Inuectiua in Ciceronem.

    pas de titre.

    f. 381 v°-385: Ps. Cicero, Inuectiua in Sallustium.

    titre: «SEQVITVR NVNC M.T. CICERONIS DIGNIOR RESPONSIVA ».

    f. 385-392 v°: Cicero, Oratio pro M. Fonteio (extrait).

    titre: «Sequitur fragmentum quoddam pro Fonteio M.T. Ci. ».

    inc. (le début manque): «Hoc pretore oppressam esse... » (5, 11).

    à la fin: «Eplicit [sic] fragmentum pro M. Fonteio sed corruptum ».

Intervenant

Anciens possesseurs

Anciennement dans

Origine

  • Origine: italienne, écriture humanistique ronde assez grosse. Le manuscrit a été corrigé en juin 1456 par Bartolomeo Badella qui signe au f. I v°: «Visto per mi Bartolomeo Badella a di 28 de zugno 1456 ».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: armes grattées au f. 1; Giambattista Cipelli, dit Egnazio; Ulrich Fugger (au f. II cote: 263 Egn., au f. I v° cote du transfert: p. 154b F. n° 3); bibliothèque palatine de Heidelberg (au f. II v° note concernant l’édition Gruter: «Palatinus primus sic vocatur Grutero in Cicerone suo » (cf. supra, Pal. lat. 1459), au f. I cote du transfert: C. 17/507).

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.


Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source

    • K. Halm, Ueber die Handschriften des Cicero..., p. 173
    • E. Stroebel, Die Handschriften zu Ciceros Rede pro Flacco (Philologus, 52, 1894, p. 492), simple mention
    • P. Lehmann, Eine Geschichte..., 2, 1960, p. 112 et 510.

Vie du document

Sources des données