Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q63421
Manifeste IIIF
Numérisation :
Source des données : BnF Archives et manuscrits
F. 69v-71. [GUALTERUS DE SANCTO VICTORE] (éd. J. Châtillon, C.C.C.M. , XXX, 1965, 71-84) ; cf. ibid. , VIII. F. 118v-122. (éd. Ch. W. Jones, C.C.S.L. , CXXIII A , 1975, 192-232) ; cf. ibid. , 179, n° 74.
F. 1-33v [GAUFRIDUS DE S. THEODORICO] ; même série que celle attribuée à « Gaufridus Trecensis » dans le ms. Latin 13586, p. 1-76 et décrite par Hauréau, Notices, II, 300-308 ; cf. Schneyer, Repert. lat. Serm., II, 160-162 ; sur l'auteur, cf. Cat. gén. des mss. des bibl. publ. de France, XXXVIII, 738 et Hist. litt., XII, 185-190. « De quolibet tempore » ; cf. ms. cit., p. 1 ; Schneyer, op. cit., n° 1 (1-2v) ; — « Ad contemplativos » ; cf. ms. cit., p. 5 ; Schneyer, n° 2 (2v-4) ; — « Sermo ad contemplativos » ; cf. ms. cit., p. 8 ; Schneyer, n° 3 (4-6) ; — « Quando volueris... » ; cf. ms. cit., p. 12 ; Schneyer, n° 4 (6-6v) ; — « De natali Domini » ; cf. ms. cit., p. 14 ; Schneyer, n° 5 (6v-7) ; — « Ad contemplativos » (éd. Hauréau, op. cit., 301-304) ; cf. ms. cit., p. 15 ; Schneyer, n° 6 (7-7v) ; — « De adventu Domini » ; cf. ms. cit., p. 16 ; Schneyer, n° 7 (7v-9v) ; — « De eodem » ; cf. ms. cit., p. 21 ; Schneyer, n° 8 (9v-11v) ; — « De eodem » ; cf. ms. cit., p. 25 ; Schneyer, n° 9 (11v-13v) ; — « De nativitate Domini » ; cf. ms. cit., p. 29 ; Schneyer, n° 10 (13v-14v) ; — « De Resurrectione » ; cf. ms. cit., p. 31 ; Schneyer, n° 11 (14v-15v) ; — « De Asscensione [sic] » ; cf. ms. cit., p. 34 ; Schneyer, n° 12 (15v-17) ; — « De sancto Spiritu » ; cf. ms. cit., p. 37 ; Schneyer, n° 13 (17-18) ; — « In sollempnitate Petri et Pauli » ; cf. ms. cit., p. 40 ; Schneyer, n° 14 (18-20) ; — |« De virginibus » ; cf. ms. cit., p. 44 ; Schneyer, n° 15 (20-21) ; — « De virginibus » ; cf. ms. cit., p. 46 ; Schneyer, n° 16 (21-22) ; — « De incarnatione Domini. Venite et videte opera Domini... (Ps. XLV, 9). Magna, inquam, sed pre ceteris omni prorsus ammiratione... » ; cf. ms. cit., p. 48 ; Schneyer, n° 17 (22-24v) ; — « In incarnatione Domini » ; cf. ms. cit., p. 54 ; Schneyer, n° 18 (24v-26v) ; — « De b. Petro » ; cf. ms. cit., p. 58 ; Schneyer, n° 19 (26v-27) ; — « In natale s. Petri » ; cf. ms. cit., p. 59 ; Schneyer, n° 20 (27) ; — « In festo s. Laurentii » ; cf. ms. cit., p. 60 ; Schneyer, n° 21 (27-27v) ; — « In assumptione b. Marie » ; cf. ms. cit., p. 61 ; Schneyer, n° 22 (27v-28) ; — « De s. Michaele » ; cf. ms. cit., p. 62 ; Schneyer, n° 23 (28) ; — « In festivitate Omnium sanctorum » ; cf. ms. cit., p. 62 ; Schneyer n° 24 (28-28v) ; — « In natale apostolorum Petri et Pauli » ; cf. ms. cit., p. 63 ; Schneyer, n° 25 (28v) ; — « De eisdem » ; cf. ms. cit., p. 64 ; Schneyer, n° 26 (28v-29) ; — « In natale plurimorum martirum » ; cf. ms. cit., p. 65 ; Schneyer, n° 27 (29-30) ; — « Unius martiris » ; cf. ms. cit., p. 66 ; Schneyer, n° 28 (30) ; — « De confessoribus » ; cf. ms. cit., p. 67 ; Schneyer, n° 29 (30-31) ; — « De virginibus » ; cf. ms. cit., p. 69 ; Schneyer, n° 30 (31) ; — « In dedicatione ecclesie » ; cf. ms. cit., p. 70 ; Schneyer, n° 31 (31-31v) ; — « De eodem » ; cf. ms. cit., p. 70 ; Schneyer, n° 32 (31v-32) ; — « De eodem » ; cf. ms. cit., p. 71 ; Schneyer, n° 33 (32-32v) ; — « In adventu Domini » ; cf. ms. cit., p. 73 ; Schneyer, n° 34 (32v-33v).
F. 33v-41 Sermons et notes brèves ; cf. même série dans ms. Latin 13586, p. 76-93. « De incarnatione Domini. Paulus dicit : Omnes nos unum sumus in Christo Jhesu... (Gal. III, 28). Jocunda multum et graciosa verba... » ; cf. ms. cit., p. 76 et Hauréau, op. cit., II, 309 (33v-37v) ; — « Ad contemplativos. Tria sunt loca : Egyptus, disertum, terra promissionis. In Egypto sumus servi... » [HUGO DE S. VICTORE, Miscellanea, I, 95] (P.L., CLXXVII, 524-525) ; cf. ms. cit., p. 87 et A. Wilmart dans Rev. bénéd., XLV (1933), 244 (37v-38) ; — « Erue nos in mirabilibus tuis... (Dan. III, 43). Tria sunt que nos traunt [sic] ad mortem : superfluus amor nostri... », lié au texte précédent ; cf. mss. Latin 13586, p. 87 et 18171, f. 73 ; Hauréau, op. cit., II, 309 (38) ; — « Fidelis anima IIII. debet creatori suo : timorem, reverentiam, fiduciam et amorem... » ; cf. mss. Latin 13586, p. 88 et 18171, f. 73v (38-38v) ; — « De Ressurrectione. Dicet [sic pro decet] nimirum ut quemadmodum caput precessit... » ; cf. mss. Latin 13586, p. 89 et 18171, f. 73v (38v) ; — Notes brèves : « Die dominica que prima est creationem mundi fecit Deus... » ; cf. mss. Latin 13586, p. 89 et 18171, f. 74 (38v) ; — « Fratres, ignis vibrans est, non lingua loquens, et si lingua, certe ignea est... » [GAUFRIDUS DE S. THEODORICO], début seulement ; cf. mss. Latin 13586, p. 90 (même fragment) et 18171, f. 74 ; Reims 581, f. 69 ; Schneyer, op. cit., II, 162 n° 43 (38v) ; — « De cruce Domini. Crux certe preciosa est et crux amari potest... » ; cf. mss. Latin 13586, p. 90 et 18171, f. 74 (38v) ; — « De conscientia. Conscientia alia bona et turbata ut a timore incipientium... » ; cf. mss. Latin 13586, p. 90 et 18171, f. 74 (38v) ; — « De quatuor doloribus. Quatuor sunt dolores quos mali paciuntur in morte... » ; cf. mss. Latin 13586, p. 90 et 18171, f. 74 (39) ; — « Tria sunt bona que omnem substantiam complectuntur... » [GUILLELMUS FLAVIACENSIS] ; cf. ms. Latin 13586, p. 91 ; J. Leclercq, dans Rev. Mabillon, XXXIII (1943), 60 ; Schneyer, op. cit., II, 457 n° 4 (39-39v) ; — « Juda te laudabunt fratres tui ... (Gen. XLIX, 8). Hec sententia licet capiti nostro specialiter conveniat... » ; cf. ms. Latin 13586, p. 92 (39v-40) ; — « De b. Maria semper virgine. Intravit Jhesus in quodam [sic] castellum... (Lc. X, 38). In Scriptura sacra res una et eadem multociens invenitur... » [RADULPHUS DE CURIS] (P.L., CLVIII, 644-649, sous le nom de s. Anselme ; incomplet du début) ; cf. A. Wilmart, dans Arch. d'hist. doctr. et litt. du M. A., II (1927), 17-23 (40-41) ; — Note brève : « Via trium dierum etc. (Ex. III, 18). Primus dies est opus bonum... » (41).
F. 41-64v [S. BERNARDUS, Sermones] ; pour les ff. 41-57v et 58v-64v, cf. même série dans le ms. Latin 13586, p. 93-127 et 130-143. « Sermo de b. Martino sive de alio. Quanto sermonem a nobis expetit tam vester... », les § 2 (fin) à 8 manquent (P.L., CLXXXIII, 489-490 ; 494-499 ; éd. J. Leclercq et H. Rochais, V, Rome, 1968, 399-400 ; 405-412) (41-42v) ; — « De quolibet martire » [De s. Clemente] (P.L., CLXXXIII, 499-502 ; éd. Leclercq, V, 412-417) (42v-43v) ; — « De s. Andrea... » [Sermo II] (P.L., CLXXXIII, 509-514 ; éd. Leclercq, V, 434-440) (43v-45) ; — « De s. Jhohanne babtista » (P. L., CLXXXIII, 397-404 ; éd. Leclercq, V, 176-184) (45-46v) ; — « In vigiliis sanctorum » [In vigilia ss. Petri et Pauli] (P.L., CLXXXIII, 403-406 ; éd. Leclercq, V, 185-187) (46v-47) ; — « In festo apostolorum Petri et Pauli » [Sermo I] (P.L., CLXXXIII, 405-408 ; éd. Leclercq, V, 188-191) (47-48) ; — « De b. Maria. Ad monumentum properat vita nostra... » (P.L., CLXXXIII, 426-428 ; éd. Leclercq, V, 245-248 § 2-5) (48-48v) ; — « Circa Asscensionem » [In rogationibus] (P.L., CLXXXIII, 297-300 ; éd. Leclercq, V, 121-123) (48v-49) ; — « Circa Asscensionem » [Sermo I] (P.L., CLXXXIII, 299-301 ; éd. Leclercq, V, 123-126) (49-49v) ; — « In dedicatione » [Sermo I] (P.L., CLXXXIII, 517-521 ; éd. Leclercq, V, 370-375, avec fin différente) (49v-50v) ; — « Item de eodem » [Sermo II] (P.L., CLXXXIII, 521-523 ; éd. Leclercq, V, 375-378) (50v-51) ; — « De eodem » [Sermo III] (P.L., CLXXXIII, 523-526 ; éd. Leclercq, V, 379-382) (51-51v) ; — « Item de eodem. Hodie fratres sollempnitatem agimus... » (P.L., CLXXXIII, 529-530 et 532-535 ; éd. Leclercq, V, 388-389 et 392-396, texte abrégé) (51v-52v) ; — « Item de eodem » [Sermo VI] (P.L., CLXXXIII, 535-536 ; éd. Leclercq, V, 396-398) (52v-53) ; — « Hic est finis illius sermonis qui sic incipit : Puto sermonem a vobis. In terra orimur, in terra moramur... » (P.L., CLXXXIII, 490, 494, 498-500 ; éd. Leclercq, V, 400, 405, 411-412, fragm. des § 2 et 9, § 17-18) (53-53v) ; — « De Resurrectione. Dignus est agnus qui occisus est... (Apoc. V, 12). Venerat ad nos calciata majestas... » (P.L., CLXXXIII, 279-284 ; éd. Leclercq, V, 86-94, § 10 fin§ 18) (53v-55) ; — « De eodem » [Sermo II] (P.L., CLXXXIII, 283-288 ; éd. Leclercq, V, 95-102) (55-56) ; — « Item de eodem » [Sermo III] (P.L., CLXXXIII, 288-292 ; éd. Leclercq, V, 103-109, incomplet de la fin) (56-57v) ; — « De assumptione b. Marie » [Sermo II] (P.L., CLXXXIII, 417-421 ; éd. Leclercq, V, 231-238) (57v-58v) ; — « In festo s. Michaelis » [Sermo I] (P.L., CLXXXIII, 447-451 ; éd. Leclercq, V, 294-298) (58v-59v) ; — « De eodem » [Sermo II] (P.L., CLXXXIII, 451-454 ; éd. Leclercq, V, 299-303) (59v-60) ; — « In festivitate Omnium sanctorum. Festivitas sanctorum omnium... », en 2 sermons (P.L., CLXXXIII, 453-462 ; éd. Leclercq, V, 327-341) (60-62v) ; — « Item de eodem. Festivitas nobis est hec dies... » (P.L., CLXXXIII, 475-482 ; éd. Leclercq, V, 361-370) (62v-64v).
F. 64v-71v Sermons divers. « De s. Michaele. Qui non humiliaverit... (cf. Mt. XVIII, 3). Verba sunt Salvatoris... » [PETRUS COMESTOR] (P.L., CXCVIII, 1728-1732) ; cf. M. M. Lebreton, dans Bull. d'Inf. I.R.H.T., II (1953), 40 (64v-65v) ; — « Unius virginis. Et rex David senuerat... (III Reg. I, 1). In quo edificamur juxta litteram... » [IDEM] (P.L., CXCVIII, 1732-1735) ; cf. M. M. Lebreton, op. cit., 33 (65v-67) ; — « De beatissima Virgine Maria. Hujus namque benignitati et excellentie majores... », incomplet du début ; cf. ms. Latin 13586, p. 155-160 et Hauréau, op. cit., II, 311 (67-69v) ; — « De Christi mirabilibus. Quod quadraginta diebus sine ullo cibo jejunavit... » (69v) ; — « De ressurrectione Domini. Si qua in Christo nova creatura... (II Cor. V, 17). In die dominice resurrectionis... » [GUALTERUS PRIOR] ; cf. ms. Latin 13586, p. 160 et Hauréau, op. cit., II, 311 (69v-71) ; — « Universe vie Domini misericordia... (Ps. XXIV, 10). David propheta per Spiritum sanctum... » [PETRUS COMESTOR] ; cf. M. M. Lebreton, op. cit., 44 et ms. Latin 13586, p. 163 (71-71v).
F. 71v-107 Sermons pour la plupart de GEBUINUS TRECENSIS ; cf. Hauréau, op. cit., III, 152-160 et 322-328 et J. Leclercq, dans Rev. des sc. philos. et théol., XLI (1957), 632-640 ; Schneyer, op. cit., II, 165-171. « De claustralibus. Vos oves pascue ejus... (Ps. XCIX, 3). Quatuor species ovium debiles... » [GEBUINUS TRECENSIS] ; cf. ms. Latin 14937, f. 125v ; Schneyer, op. cit., n° 21 (71v-72v) ; — « Ad penitentes » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 126 ; Schneyer n° 22 (72v) ; — « De confessoribus » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 127 ; Schneyer, n° 23 (72v-73v) ; — « Quando volueris » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 127v ; Hauréau, Notices, I, 227 ; Schneyer, n° 24 (73v-74) ; — « De epiphania Domini » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 128 ; Hauréau, op. cit., I, 226-227 ; Schneyer, n° 25 (74-74v) ; — « Quando volueris » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 129 ; Schneyer, n° 26 (74v-75) ; — « Circa Asscensionem [sic] » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 129v ; Schneyer, n° 27 (75-75v) ; — « De sancto Spiritu » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 130v ; Schneyer n° 28 (75v-76) ; — « Circa Pentecosten » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 119 ; Schneyer, n° 29 (76-76v) ; — « Circa idem » [IDEM] (P.L., CLXXVII, 768-769, éd. sous le nom de Hugues de Saint-Victor) ; cf. ms. cit., f. 119 ; Schneyer, n° 15 (76v-77) ; — « Tempore hujus ewangelii, cum volueris » [IDEM] (éd. Hauréau, op. cit., III, 155-159) ; cf. Schneyer, n° 16 (77-78) ; — « De adventu Domini » [IDEM] (P.L., CLXXVII, 814-815, éd. sous le nom de Hugues de Saint-Victor) ; cf. ms. cit., f. 121 ; Schneyer, n° 17 (78-79) ; — « De Johanne Babtista » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 121v ; Schneyer, n° 18 (79-80) ; — « De s. Jhohanne » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 135v ; Schneyer, n° 30 (80-80v) ; — « De nativitate Domini » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 136v ; Schneyer, n° 31 (80v-81v) ; — « In epiphania Domini » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 123v ; Schneyer, n° 19 (81v-82) ; — « Post Epiphaniam » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 124v ; Schneyer, n° 20 (82v-83) ; — « Tempore hujus ewangelii vel quando volueris » [IDEM] ; cf. Hauréau, op. cit., III, 152-153 ; Schneyer, n° 72 (83-83v) ; — « In purificatione b. Marie semper virginis » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 137v ; Schneyer, n° 32 (83v-84) ; — « De ewangelio » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 138 ; Schneyer, n° 33 (84-84v) ; — « In principio Quadragesime » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 138v ; Schneyer, n° 34 (84v-85v) ; — « Tempore hujus ewangelii » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 139 ; Schneyer, n° 35 (85v-86) ; — « Item de ewangelio. Jhesus infremuit, lacrimatus est et clamabat : Lazare, veni foras... (Joh. XI, 33-43). Jhesus in universis que fecit... » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 140 ; Schneyer, n° 36 (86-86v) ; — « De adventu Domini » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 142v ; Schneyer, n° 38 (86v-87) ; — « Circa octabas Epiphanie » ; cf. copies anonymes signalées par Hauréau, op. cit., III, 160 ; attribué d'après l'une d'elle à Gébouin par Schneyer, n° 48 (87-87v) ; — « Item de evangelio » [GEBUINUS TRECENSIS] ; cf. ms. cit., f. 143, plus court ; Schneyer, n° 39 (87v-88v) ; — « De Omnibus sanctis » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 144v ; Hauréau, op. cit., II, 165 ; Schneyer, n° 41 (88v-89v) ; — « Ad fictos religiosos » [IDEM] (grand passage éd. par Leclercq, op. cit., 636-637) ; cf. ms. cit., f. 146 ; Schneyer, n° 42 (89v-90v) ; — « De b. Petro » [IDEM] (fragm. éd. par Leclercq, op. cit., 635) ; cf. ms. cit., f. 147 ; Schneyer, n° 43 (90v-91) ; — « Item de eodem » [IDEM] (fragm. éd. par Leclercq, op. cit., 635) ; cf. ms. cit., f. 147v ; Schneyer, n° 49 (91-91v) ; — « Ad contemplativos » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 104 ; Schneyer, n° 1 (91v-92) ; — « Ad quoslibet cum volueris » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 104v ; Schneyer, n° 2 (92-92v) ; — « De resurrectione Domini. Resurrexit Dominus... (cf. Lc. XXIV, 34). Sermo iste affectu est desiderabilis experientia... » ; cf. ms. Latin 3730, f. 259 sans nom d'auteur ; attribué à Gébouin par Schneyer, n° 50 (92v-93v) ; — « De ascensione Domini. Ascendit Christus in altum etc... Verba ista ponderis gravitate sunt plena... » ; cf. ms. cit., f. 260 sans nom d'auteur ; attribué à Gébouin par Schneyer, n° 51 (93v-94v) ; — « De s. Jhohanne » [GEBUINUS TRECENSIS] ; cf. ms. Latin 14937, f. 105v ; Schneyer, n° 3 (94v-96) ; — « Ad contemplativos » ; cf. ms. Latin 3730, f. 263v, incomplet de la fin, sans nom d'auteur ; attribué à Gébouin par Schneyer, n° 52 (96-96v) ; — « De dedicatione ecclesie » [GEBUINUS TRECENSIS] (Leclercq, op. cit., 634, fragment éd.) ; cf. ms. Latin 14937, f. 107v ; Schneyer, n° 4 (96v-97) ; — « De eodem » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 108 ; Schneyer, n° 5 (97-98) ; — « De eodem » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 109 ; Schneyer, n° 6 (98-98v) ; — « De resurrectione Domini. Maria unxit pedes Domini Jhesu... (Joh. XII, 3). Leguntur tres unctiones Christo parate... » (98v-99v) ; — « De assumptione b. Marie. Assumpta est Maria in celum. Ad laudem et gloriam hujus tanti et tam reverhendi nominis... » (99v-100v) ; — « De homine redempto » [GEBUINUS TRECENSIS] ; cf. ms. Latin 14937, f. 111 ; Schneyer, n° 8 (100v-101) ; — « De ewangelio. Phariseus hec apud se orabat... (Lc. XVIII, 11). Sunt autem quatuor species timoris... » (101-101v) ; — « De sancto Spiritu » [GEBUINUS TRECENSIS] ; cf. ms. Latin 14937, f. 111v ; Schneyer, n° 9 (101v-102v) ; — « In rogationibus » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 112v ; Schneyer, n° 10 (102v-103) ; — « De Pasca florum » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 113v ; Schneyer, n° 11 (103-104v) ; — « De incarnatione Domini. Et appropinquans Samaritanus alligavit vulnera ejus... (Lc. X, 34.) Hec sunt verba Salvatoris nostri... » (104v-105) ; — « De sancta Trinitate » [GEBUINUS TRECENSIS] ; cf. ms. Latin 14937, f. 115v ; Schneyer, n° 12 (105-106) ; — « De Omnibus sanctis » [IDEM] ; cf. ms. cit., f. 143v ; Schneyer, n° 40 (106-107).
F. 107-115 Sermons divers. « Quando volueris. Oblatus est unus homini regi qui debebat. X. milia talenta... (Mt. XVIII, 24). Major numerus minorem... » (107-107v) ; — « In festivitate b. Nicholai sive alterius confessoris. Erat Moyses vir mansuetus. Mansuetudo his verbis commendatur... » (107v-108v) ; — « In Quadragesima. Letare Jerusalem et conventum facite... Jerusalem quatuor modis dicitur... » ; cf. ms. Troyes 425, f. 51 (108v-109) ; — « De virginibus. Audi, filia, et vide et inclina aurem tuam... (Ps. XLIV, 11). Quia singula verba Pauli tanquam tonitrua... » (109-109v) ; — « In Quadragesima. Ecce nunc tempus acceptabile... (II Cor. VI, 2). Post peccata hominis quatuor leguntur fuisse tempora... » (109v-110) ; — « In purificatione b. Marie. Adorna thalamum tuum Syon... Hec sunt verba justi Symeonis... » (110-110v) ; — « De manna Israel. Vespere coturnix operuit castra... (Ex. XVI, 13). In conturnice sacra Scriptura... » (110v-111v) ; — « De Domini adventu. Nox precessit, dies autem appropinquabit... (Rom. XIII, 12). His verbis duo nobis recitantur in breviloquio... » (111v-112v) ; — « Quid retribuat homo Deo. Tribus modis per creaturam loquitur Deus homini... » (112v-113) ; — « De tribus locis et statubus [sic] per quos anima exercetur. Sicut tria sunt loca per que ad cogitationem Dei... » (113) ; — « De sancta Trinitate. Amice, quomodo intrasti huc... (Mt. XXII, 12). Vestis nuptialis quam qui non habet... » (113-114) ; — « Quot diebus magi confecerunt iter suum. Duodecim quippe diebus leguntur magi... » (114) ; — « De Omnibus sanctis. Sancti per fidem vicerunt regna... (Hebr. XI, 33). Certo certius est quod sancti... — ... meritis b. Virginis et gloriosi confessoris sui Germani prestare dignetur Dominus... » [PETRUS PICTAVIENSIS] ; cf. Hauréau, op. cit., II, 321 ; Ch. Haskins, Studies in Mediaeval culture, Oxford, 1929, 42, n. 2 ; Ph. Moore, The Works of Peter of Poitiers, Indiana, 1936, 134 ; Schneyer, Repert. lat. Serm., IV, 719, n° 1 (114-115).
F. 116-118v Fragment d'un traité allégorique sur le tabernacle de Moïse : « Dum enim in te casum mundi attendis... — ... ad illum claustrum non manufactum quod est in celum pervenire festinas » ; cf. J. Leclercq, La Spiritualité de Pierre de Celle, Paris, 1946, 36, n. 5 ; Idem, dans Rev. Mabillon, XXXVI (1946), 6, n. 4.
F. 118v-122 BEDA, [De natura rerum]. « Beda, de quadrifario opere Dei » (P.L., XC, 187-276, c. I-XLIX, sans la préf.) ; cf. Clavis Patrum latinorum, n° 1343.
F. 122-123v Sermons anonymes : « [I]n principio erat Verbum (Joh. I, 1). In figura quatuor animalium... » (122-123) ; — « [A]dorna thalamum tuum Syon... Hunc triplicem thalamum, videlicet judaici populi sancte ecclesie... — ... quisque debet preparare » (123v).
F. 124-131 [ERNALDUS BONAEVALLIS]. [De septem verbis Domini in cruce] « Incipit liber de sex verbis que Dominus in cruce locutus est... » (P.L., CLXXXIX, 1681-1688 ; 1695-1726) ; entre les ff. 124 et 125, lacune : la fin du L. II et le début du L. III manquent ; cf. A. Wilmart, dans Rev. bénéd., XLVII (1935), 264-265 n. 1 (124-129v). — [De laudibus b. Mariae virginis] (ibid., 1725-1734) ; cf. Hauréau, Notices, III, 16 (129v-131).
F. 131-132v Sentences : « Non habeo nisi munita duo, immo minutissima [sic], corpus et animam... » (131) ; — [Allegoria in Gen.] « Isaac ab Abraham ductus est ad immolandum comitantibus duobus pueris... — ... inimicos suos dilexit » (131-132v) ; — [De generatione Christi] « Tres tesseres cedecades [sic] in generatione Christi mistice insinuant fidem sancte Trinitatis... — ... edidit lumen » (132v) ; — [De apostolis] « Primus scribitur Symon cognomento ad differentiam alterius Simonis... — ... Bartholomeus... », incomplet de la fin (132v).
F. 133-146v [ANONYMUS BECCENSIS, Lectiones in Pentateucum et Josue] « Plantaverat autem Dominus Deus paradisum... (Gen. II, 8). Paradisus est Ecclesia... — ... quod ex se majora non vincit. Explicit liber Jhesu Nave id est Josue », avec lacune due à la mutilation du f. 133 ; attr. à Bède, cf. ms. Latin 2342, f. 3 ; attr. à s. Ambroise (éd. Hommey, Supplementum Patrum, Paris, 1684, 271-275, début seulement) ; tiré d'Isidore de Séville (P.L., LXXXIII, 216-380 passim) ; cf. G. Morin, dans Rev. bénéd., XI (1894), 294-295 ; A. Wilmart, dans ibid., XLIV (1932), 26 n. 4.
F. 147-148v [Epistola Presbyteri Johannis ad Manuelem imperatorem] « [P]resbiter Johannes... Emaneli Romaneo [sic] gubernatori... Nuntiabatur apud majestatem nostram... — ... et potestatem nostram dinumera » (Zarncke, dans Abhandl. d. philol. histor. Classe d. K. Sächsischen Gesellschaft der Wiss., VII (1879), 909-924) ; texte non interpolé, cf. ibid., 880.
F. 149-160v [HONORIUS AUGUSTODUNENSIS] « Liber Elucidarii » (titre ajouté dans la marge supérieure, XVe s.) (P.L., CLXXXII, 1109-1140 ; 1144-1166) ; ms. i de Y. Lefèvre, L'Elucidarium et les lucidaires..., Paris, 1954, 29-30. Prol. et l. I (éd. Lefèvre, 359-403) (149-153v) ; — L. II (ibid., 405-414 et 420-442) (153v-158) ; manquent la fin de la q. 25, les q. 26 à 33 j, et le début de la q. 33 k par suite de lacune d'un f. entre les ff. 154 et 155 ; — L. III, incomplet de la fin (ibid., 443-459) ; s'arrête à la fin de la q. 59 (158-160v).
F. 161-164v Sermones in synodo. « Sermo in sinodo. Sacerdotes qui accedunt ad Dominum... (Ex. XIX, 22). Excitentur corda ad vocem ipsius Dei... » (161-162) ; — « In capite libri scriptum, est de me : Sacerdotalis gratie dignitatem et ecclesiastice prelationis eminentiam. Propheta sanctus in his verbis declarare... » (162-163) ; — « Sacerdotes tubis sacris insonuerunt et muri Jherico corruerunt. Quante glorie sacerdotalis dignitas...—... ad hereditatem incorruptibilem et immarcescibilem conservatam in celis ad quam vos perducat... » (163-164v) ; cf. J. Leclercq, La Spiritualité de Pierre de Celle, 25 n. 6.
Ce recueil provient de la bibliothèque de l'abbaye de Bonport (dioc. d'Evreux) ; cf. E. Deville, dans Rev. des bibl ., XIX (1909), 180-181. D'après la liste dressée par Baluze en 1683, lors de l'envoi des mss. de cette abbaye à Colbert, le recueil semble avoir perdu un cahier contenant des lettres d'Hildebert de Lavardin ; cf. Delisle, Cab. des mss ., I, 541 n° 49. A fait partie de la bibliothèque de Colbert. —
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
Ad monumentum properat vita nostra quae triduanum reducat a monumento...
f. 48
Adorna thalamum tuum ... (Ant. in Purificatione).
Haec sunt verba justi Simeonis qui responsum accepit...
f. 110
Hunc triplicem thalamum, videlicet judaici populi sanctae Ecclesiae...
f. 123v
Adsumpta est Maria in caelum ...
Ad laudem et gloriam hujus tanti et tam reverendi nominis tria...
f. 99v
Amice, commoda mihi tres panes ... (Lc. XI, 5)
Amicus est qui loquitur et amico loquitur...
f. 76v
Amice, quomodo huc intrasti ... (Mt. XXII, 12).
Vestis nuptialis quam qui non habet increpatur...
f. 113
Anima mea exsultat in Domino quod deterso ignorantiae nubilo tanto per te illustratus sum scientiae...
f. 153v
Ascendens Christus in altum ... (Eph. IV, 8).
Verba ista ponderis gravitate sunt plena...
f. 260
Audi, filia, et vide ... (Ps. XLIV, 11).
Quia singula verba Pauli tamquam tonitrua...
f. 109
Audite verbum Domini, principes Sodomorum ... (Is. I, 10)
Verbum aliud primo homini inspiratum, aliud Moysi...
f. 72v
Beati archangeli Michaelis merito veneranda sollemnitas annua revolutione recurrit...
f. 28
Beati pauperes spiritu ... (Mt. V, 3).
Sermo iste adfectu est desiderabilis, experientia vero dulcis...
f. 88v
Caeli distillaverunt a facie Dei Sinai ... (Ps. LXVII, 9)
Hodiernae diei celebritas inter ceteras, immo prae ceteris festivitatibus...
f. 17
Cantemus Domino ; gloriose enim magnificatus est ... (Ex. XV, 1)
Celebritas hujus diei, fratres, summe pretiosa...
f. 15v
Caritati vestrae, fratres dilectissimi, intimare statuimus qua de causa omnium sanctorum merita...
Celebritas hodiernae festivitatis admonet, dilectissimi fratres, ut in laudibus perpetuae virginis...
f. 27v
Christus apparuit nobis. Una die, tribus locis, tribus modis Christus...
f. 74
Completi sunt dies purgationis Mariae ... (Lc. II, 22)
In hoc evangelio tria principaliter continentur, quibus tria quasi per contrarium...
f. 83v
Conscientia alia bona et turbata ut a timore incipientium...
f. 38v
Creator et reparator humanae naturae, Dominus Jesus Christus, fratres dilectissimi, cupiens humanum genus...
f. 28v
Crux certe pretiosa est et crux amari potest et crux habet exaltationem...
Cum apostolus Paulus dicat : Quaecumque scripta sunt ... (Rom.XV, 4)
Parvitati nostrae, fratres carissimi, videtur...
f. 32
Cum autem venerit ille Spiritus veritatis ... (Joh. XVI, 13).
Spiritus sanctus donum Patris et Filii est...
f. 75v
Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam ... (Joh. XV, 26).
Spiritus sanctus donum Patris et Filii...
Cum invitatus fueris ad nuptias ... (Lc. XIV, 8).
In conjugio nuptiarum figura sanctae Trinitatis invenitur multipliciter...
f. 105
Decet nimirum ut quemadmodum caput praecessit, sequantur et membra in patibulo...
Defunctus efferebatur ... (Lc. VII, 12)
Sub hac verborum brevitate dicendi, quattuor quidem dantur nobis intellegi...
f. 77
Deum time et mandata ejus observa ... (Eccl. XII, 13).
Rex Salomon, quem prae regibus et optimatibus universis insignivit...
f. 1
Die dominica quae prima est creationem mundi fecit Deus ; ingreditur Salvator...
Dignus est agnus qui occisus est ... (Apoc. V, 12)
Venerat ad nos calciata majestas...
f. 53v
Dilectus meus descendit in hortum suum ... (Cant. VI, 1).
Hortus Dei anima est humana...
f. 106
Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo ... (Deut. VI, 5 et Mt. XXII, 37).
Unum nobis hoc est diligere, tribus modis proponimus...
f. 263v
Dixit Jesus Petro : Petre, amas me ? et hoc tertio... (cf. Joh. XXI, 17).
Dictus est Petrus a petra quia tres proprietates considerantur in ea...
f. 90v
Docent nos, fratres, Actus apostolorum quod beatus Petrus circa horam sextam ascendit in cenaculum...
f. 26v
Domine, quid multiplicati sunt qui tribulant me ? ... (Ps. III, 2).
Haec sunt verba David prophetae orantis ad Dominum in tribulatione...
f. 150
Domus haec, fratres, aeterni regis oppidum est...
f. 51
Dulce quidem lumen est, ut ait Ecclesiastes (XI, 7)... Solem, inquam, justitiae Christum, de cujus plenitudine...
f. 30
Dum medium silentium tenerent ... (cf. Sap. XVIII, 14).
Hic est mel sub cera, nucleus in testa, granum latens...
f. 80v
Duodecim quippe diebus leguntur magi pervenisse ad Christum, et nos dies duodecim...
f. 114
Ecce nunc tempus acceptabile ... (II Cor. VI, 2).
Post peccata hominis quattuor leguntur fuisse tempora...
f. 109v
Ego vox clamantis in deserto ... (Joh. I, 23).
Dicebant enim qui missi fuerant : Tu quis es ?...
f. 80
Emitte agnum ... (Is. XVI, 1).
Verbum hoc propheticum est et verbum prophetae...
f. 32v
Erat Moyses vir mansuetus ... (cf. Num. XII, 3)
Mansuetudo his verbis commendatur in Veteri Testamento...
f. 107v
Erue nos in mirabilibus tuis ... (Dan. III, 43)
Tria sunt quae nos trahunt ad mortem...
f. 38
Erunt signa in sole ... (Lc. XXI, 25).
Duo sunt adventus, primus occultus, secundus manifestus...
f. 251v
Est puer unus hic qui habet quinque panes ... (Joh. VI, 9).
Admodum brevis est haec locutio sed incommoda multa aedificationis...
f. 102v
Et adducunt ei surdum et mutum ... (Mc. VII, 32)
Surdum, non audientem, mutum, loqui non valentem...
f. 257
Et appropinquans Samaritanus adligavit vulnera ejus ... (Lc. X, 34)
Haec sunt verba Salvatoris nostri, verba de scholis sumpta caelestis magistri...
f. 104v
Et factum est dum irent leprosi ... (Lc. XVII, 14)
Sunt autem tres principales leprae species...
f. 253v
Et rex David senuerat ... (III Reg. I, 1).
In quo aedificamur juxta litteram...
f. 65v
Faciamus hominem ad imaginem ... (Gen. I, 26).
Haec verba partim respiciunt ad praeteritum, partim ad futurum...
f. 74v
Festivitas nobis est haec dies et inter praecipuas sollemnitates...
f. 62v
Festivitas sanctorum omnium hodie celebratur et dignum est...
f. 60
Festivitatem beatissimi illius celebrantes spirituali jucunditate, summa devotione mentis repleti...
Fidelis anima quattuor debet creatori suo : timorem, reverentiam, fiduciam et amorem...
Fili, memorare novissima tua ... (Eccli. VII, 40)
Filius prodigus jam in regionem dissimilitudinis ire proposuerat...
f. 73v
Fratres, ignis vibrans est, non lingua loquens et si lingua, certe ignea est...
Haec est dies quam fecit Dominus ... (Ps. CXVII, 24).
David plenus gratia et benedictione caelesti praegustans odoratu...
f. 14v
Hodie, fratres, sollemnitatem agimus et praeclaram...
f. 51v
Hora est jam nos de somno surgere ... (Rom. XIII, 11).
Tria ponit : hora, somnus, surgere, sed quando et ubi dormiremus...
f. 78
Hujus namque benignitati et excellentiae majores et digniores antiquae dignitatis mulieres testimonium gerunt...
f. 67
Ibo mihi et loquitur sponsae meae ... Sponsus quidam eximiae pietatis hic loquitur, qui sponsam quam habet...
f. 97
In beato Petro apostolo, fratres carissimi, qui est columna et firmamentum Ecclesiae...
f. 27
In capite libri scriptum est de me : Sacerdotalis gratiae dignitatem et ecclesiasticae praelationis eminentiam. Propheta sanctus in his verbis declarare...
f. 162
In principio erat Verbum ... (Joh. I, 1).
In figura quattuor animalium quibus quattuor significati sunt...
f. 122
In sanctorum vigiliis necesse est vigilare hominem spiritualem qui sollemnitates...
f. 46v
In verbis istis loquitur spiritus consilii voci [ sic ] suavi sed terribili...
f. 24v
Induite vos armaturam Dei ... (Eph. VI, 11).
Militia est, fratres, vita hominis super terram ... (Job VII, 1). Quamdiu hic vivimus...
f. 2v
Intravit Jesus in quoddam castellum ... (Lc. X, 38).
In Scriptura sacra res una et eadem multotiens invenitur...
f. 40
Isaac ab Abraham ductus est ad immolandum comitantibus duobus pueris...
f. 131
Ite, baptizate eos, ait ... (cf. Mt. XXVIII, 19)
Tria vero sunt quibus Deus vindictam exercet : in hostes suos...
f. 76
Ite, dicite Johanni : surdi audiunt, mortui resurgunt ... (cf. Mt. XI, 5)
His verbis tria nobis breviter proponuntur...
f. 79
Ite in castellum ... (Mt. XXI, 2).
O verba Salvatoris, utrobique salutifera in exteriori superficie...
f. 103
Jacob erexit lapidem in titulum ... (cf. Gen. XXXV, 14)
Legitur autem Jacob quater fuisse luctatus...
f. 96v
Jesus infremuit, lacrimatus est ... (Joh. XI, 33-43)
Jesus in universis quae fecit, in omnibus quae docuit...
f. 247v
Johannes clamabat : Paenitentiam agite ... (Mt. III, 2)
Grave jugum portamus in exsilio et miseria, exsilio in terra...
f. 261v
Juda, te laudabunt fratres ... (Gen. XLIV, 8).
Haec sententia licet capiti nostro specialiter conveniat...
f. 39v
Laetare Jerusalem, et conventum facite ... [Introit dominicae quartae quadragesimae].
Jerusalem quattuor modis dicitur : secundum historiam...
f. 108v
Legitur in Exodo (V, 6 et sq.) quod oppressit Pharao filios Israel... Conficiendis lateribus, tria sunt necessaria, lutum...
f. 6
Maria unxit pedes Domini Jesu ... (Joh. XII, 3)
Leguntur tres unctiones Christo paratae...
f. 98v
Mirabilis Deus in sanctis suis ... (Ps. LXVII, 36).
Ut mirabilia in sanctis suis non taceamus et per hoc...
f. 29
Mulier Chananaea a finibus illis ... (Mt. XV, 22).
Haec mulier magna est, simplicium est informatio...
f. 85v
Mulier, si perdiderit drachmam unam ... (Lc. XV, 8)
Tres parabolas [com]memorans Lucas non otiose ovem pii pastoris...
f. 100v
Mysteria illa, fratres carissimi, quae antiquis patribus sub levamine litterae fuerunt...
f. 31v
Nascetur nobis parvulus ... (cf. Is. IX, 6)
Tria quaedam in serie ista concurrunt festiva de Christi futura incarnatione...
f. 13v
Nolite conformari huic saeculo ... (Rom. XII, 2).
Ordine naturali vitia prius evellit...
f. 252v
Non debet hominem ducatum suscipere qui nescit homines bene vivendo praeire...
f. 217v
Non est hic aliud nisi domus Dei ... (Gen. XXVIII, 17).
Tria sunt quae Deus inhabitat : mundialis machina...
f. 98
Non habeo nisi munita duo, immo minutissima corpus et animam...
Nox praecessit, dies autem appropinquavit ... (Rom. XIII, 12).
His verbis duo nobis recitantur in breviloquio...
f. 111v
Nuntiabatur apud majestatem nostram quod diligebas excellentiam...
f. 147
Nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae ... (Joh. II, 1).
Quia per litteram manifeste patet historia...
f. 82v
Oblatus est ei unus qui debebat ... (Mt. XVIII, 24).
Major numerus minorem, numerus par parem, numerus minor majorem...
f. 107
Obtulerunt ei munera, aurum ... (Mt. II, 11).
Non magi maleficis artibus nocivi, sed inquisitores rerum prudentes...
f. 81v
Oleum effusum nomen tuum ... (Cant. I, 2)
Os nostrum patet ad vos, sermo vester ad nos...
f. 20
Operatio divina quae saecula creavit et gubernat quadriformi ratione distinguitur...
f. 118v
[...] Paradisus est Ecclesia, sic enim de illa legitur...
f. 133
Pastoralis officii credita nobis dispensatio docet et movet nostrae parvitatis inertiam...
f. 21
Paulus dicit : Omnes nos unum sumus in Christo Jesu ... (cf. Gal. III, 28)
Jucunda multum et gratiosa verba, dulcis alacritas...
f. 33v
Petrus apostolus et Paulus doctor gentium ... Gloriosa nobis sollemnitas illuxit quam praeclari martyres...
f. 18
Pharisaeus haec apud se orabat : Non sum sicut ceteri hominum ... (Lc. XVIII, 11)
Sunt autem quattuor species timoris...
f. 101
Plantaverat autem Dominus Deus paradisum ... (Gen. II, 8).
Paradisus est Ecclesia, sic enim de illa legitur...
Planxit David super Saul et Jonathan ... (II Reg. I, 17)
Haec sunt verba in libro Regum, verba de rege David...
f. 101v
Pretiosa in conspectu Domini ... (Ps. CXV, 15).
Audiat peccator et irascatur, dentibus suis fremat...
f. 42v
Primus scribitur Simon cognomento Petrus ad differentiam alterius Simonis qui dicitur Chananaeus...
f. 132v
Quamdiu hic sumus peregrinamur a Domino ... (cf. II Cor. V, 6)
Ecce quid dicit, ecce quid plangit vas electionis...
f. 4
Quantam et quam multiplicem gratiam sancti apostoli a Domino Christo meruerunt...
Quanto sermonem a nobis expetit, tam vester iste conventus...
f. 41
Quattuor sunt dolores quos mali patiuntur in morte : primus dolor est angustia corporalis...
f. 39
Qui non humiliaverit se sicut parvulus ... (cf. Mt. XVIII, 4)
Verba sunt Salvatoris quae audistis per os meum...
f. 64v
Qui praeibant, increpabant caecum ... (Lc. XVIII, 39)
Haec ad litteram simpliciter intellecta simplices instruunt...
f. 84
Quis vestrum habebit amicum ... (Lc. XI, 5).
Quid est quod amicum unum perhibet advenisse...
f. 48v
Quod quadraginta diebus sine ullo cibo jejunavit, mortuos suscitavit, daemones fugavit...
f. 69v
Quoniam, fratres carissimi, ad dedicationem hujus ecclesiae vos devota mente venisse credimus...
f. 31
Quotiens, fratres carissimi, sanctorum martyrum sollemnia colimus, debemus imitari quod colimus...
Recumbentibus undecim discipulis ... (Mc. XVI, 14).
Apparuit vere benignitas et humanitas Salvatoris...
f. 49
Resurrexit Dominus et apparuit Simoni ... (cf. Lc. XXIV, 34).
Sermo iste adfectu est desiderabilis, experientia boni...
f. 259
Sacerdotes quoque qui accedunt ad Dominum ... (Ex. XIX, 22).
Excitentur corda ad vocem ipsius Dei, qui praeceptum vobis indicit...
f. 161
Sacerdotes tubis sacris insonuerunt et muri Jericho corruerunt. Quantae gloriae sacerdotalis dignitas...
f. 163
Saepius rogatus a condiscipulis quasdam quaestiunculas enodare...
f. 149
Salvatorem exspectamus Dominum ... (Phil. III, 20).
Sacrosancti dies quas [ sic ] ex antiqua canonum et Patrum auctoritate...
f. 7v
Sancti per fidem vicerunt regna ... (Hebr. XI, 33).
Certo, certius est quod sancti omnia regna mundi vicerunt...
Serpentem esse avim, non curo utrum aspis an alio nomine vocetur...
f. 7
Si qua in Christo nova creatura ... (II Cor. V, 17)
In die dominicae Resurrectionis, in die nostrae spei, in sollemnitate sollemnitatum...
Sicut caelum diversis ornatur sideribus, sic sancta Ecclesia per anni circulum...
Sicut tria sunt loca per quae ad cogitationem Dei et amorem impius homo...
Singuli singulos acceperunt denarios ... (cf. Mt. XX, 9)
Verba praelocuti sermonis sunt evangelica adsertione Salvatoris...
f. 83
Sint lumbi vestri praecincti ... (Lc. XII, 35).
Hoc brevi sed utili sarculo...
Sobrie et juste et pie vivamus ... (Tit. II, 12).
Series hujus contextionis, licet in verbis compendiosa...
f. 11v
Temptatus est Jesus a diabolo ... (cf. Mt. IV, 1)
Temptat Deus, temptat diabolus, temptat uterque, sed modis differentibus...
f. 84v
Transiens Petrus primam et secundam ... (Act. XII, 10)
Cum tot et tanta tam frequenter de Petro dicantur...
f. 255
Tres tesseres cedecades [ sic ] in generatione Christi mystice insinuant fidem sanctae Trinitatis...
Tria sunt bona quae omnem substantiam complectuntur. Bonum summum, quod Deus est...
Tria sunt loca : Aegyptus, desertum, terra promissionis. In Aegypto sumus servi...
f. 37v
Tribus modis per creaturam loquitur Deus homini. Prima vox Dei...
f. 112v
Tristitia vestra vertetur in gaudium ... (Joh. XVI, 20).
Dominus Jesus discipulis suis pro loco, pro tempore et personis...
f. 75
Universae viae Domini ... (Ps. XXIV, 10).
David propheta per Spiritum sanctum...
f. 71
Urbs fortitudinis nostrae Sion ... (Is. XXVI, 1)
Hic loquuntur vasa misericordiae cum gratiarum actione...
f. 9v
Venient ad vos in vestimentis ovium ... (Mt. VII, 15)
Haec sunt salubria Salvatoris nostri verba, haec est pia caelestis magistri doctrina...
f. 244
Venite et videte opera Domini ... (Ps. XLV, 9).
Magna, inquam, sed prae ceteris omni prorsus admiratione...
f. 22
Vespere, coturnix operuit castra ... (Ex. XVI, 13)
In coturnice sacra Scriptura significatur...
f. 110v
Viam trium dierum ibimus ... (Ex. III, 18).
Primus dies est opus bonum, secundus locutio sancta et honesta...
Vos oves pascuae ejus ... (cf. Ps. XCIX, 3)
Quattuor species ovium : debiles et infirmae, praegnantes et fetae...
f. 71v
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index