Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Identifiant Biblissima+ : https://data.biblissima.fr/entity/Q385431
Source des données : BnF Archives et manuscrits
F. 1-3v « Propositio coram Papa facta per magistrum Petrum de Allyaco contra Montesono, O. F. P. Pater sancte, in nomine tuo serva... verba hec, pater beatissime... » ( Johannis Gersonii Opera omnia , ed. L. E. Du Pin, I, Anvers 1706, 697-702) ;
F. 3v-6v « Propositio facta in consistorio per eundem contra mag. Johannem de Montesono. Veritatem meditabitur guttur meum ... Beatissime pater, cum omnimoda... » ( ibid ., 702-709) ; cf. Denifle et Chatelain, Chartul. Univ. Paris ., III, 502-505 ;
F. 7-48 « Tractatus ex parte Universitatis studii Parisiensis pro causa fidei contra quemdam fratrem O. P. editus. Apostolicis Petri verbis edocti : Parati semper ad satisfactionem... — ...superhabundanter explevisse. Explicit iste tractatus ad honorem Dei et Virginis gloriose. Hunc tractatum composuit Rev. Pater dominus Petrus de Aillyaco, sacre theologie doctor et episcopus Cameracensis, condam magister Collegii Navarre » ( ibid ., 709-722, abrégé, sous le titre : Apologia Facultatis Theologiae Parisiensis circa damnationem Johannis de Montesono) ; cf. Denifle et Chatelain, op. cit ., III, 505 ;
F. 50v [Epistola contra novos Judaeos] début seul : « Viro nobili consulari celsitudine... domino Philippo de Maisieriis... Vestra novit discretio... — ... memorem conservare dignetur. — Multipharie multisque... » réclame, le reste mq. par suite de lacune matérielle (P. Tschackert, Peter von Ailli , Gotha, 1877, app. III, 28, éd. part.) ;
F. 51-60v « Questio determinata per eundem in scolis Navarre in materia symonie » (titre au f. 51v) : « Sicut dicit Apostolus, Prime ad Thim. V. capitulo, Radix omnium malorum est cupiditas... Utrum hereticum sit dicere quod liceat pro docendi licencia peccuniam dare vel recipere... » ( J. Gersonii Opera, éd. cit ., I, 723-744, sous le titre : « Tractatus I contra cancellarium Parisiensem ») ;
F. 61-64 « Coram papa propositio. Domine vim patior ... Beatissime pater, humilis et devota V. S. filia... » (Denifle et Chatelain, op. cit ., III, 399-402) ;
F. 64-66 « Questio de reprehensione Petri apostoli a Paulo. Querit a me caritas vestra quid super reprehensione... » (Tschackert, op. cit ., app. III, 28, éd. part.) ;
F. 66-72 [Quaestio et] « responsio in Sorbona » [de tribus suppositis in una natura] : « Utrum esse tria supposita unius nature sit perfectio simpliciter summa communicabilis creature... » ( J. Gersonii Opera, éd. cit ., I, 617-630) ;
F. 72-74 « Questio de qua respondit in Sorbona. Utrum creature rationalis consciencia erronea aliquem ejus actum excusare possit a culpa », incomplet ( ibid ., 636-640) ;
F. 74-75 « Responsio in aula Episcopi » [de legitimo dominio] : « Utrum Christi dono gerens potestatem solus in hominibus juste dominetur » ( ibid ., 641-646) ;
F. 75-76v [Quaestio de libertate] « Utrum libertas creature rationalis ante et post lapsum intrinsece sit equalis », incomplet ( ibid ., 630-633) ;
F. 76v-78v « Invectiva Ezechielis contra pseudo-pastores. Ezechiel, propheta Domini, universis pseudo-pastoribus, ve pro salute. Olim, Domino inspirante... — ... sublimabitur et prosperabitur in secula seculorum. Amen » (Tschackert, op. cit ., app. IV, 12, éd. part.) ;
F. 79-109 Sermons (éd. Petri de Alliaco tractatus et sermones , Strasbourg, 1490, n. p.) : « Sermo m. P. de Allyaco dominica 2 a Adventus, anno 1385. Scitote quoniam prope est regnum Dei ... Sicut ex sacrorum eloquiorum... — ... Regni nos participes efficiat etc. » ; cf. L. Salembier, Petrus de Alliaco , XXXIV, n° 27 (79-85) ; « Sermo Petri de Allyaco in Septuagesima. Misit illos in vineam suam... Reverendi Patres et in Christo fratres carissimi, sicut hodierna... — ... misit illos in vineam suam. Quod ipse prestare dignetur... » ; cf. ibid ., n° 31 (85-90) ; « P. d'Ailly in capitulo Navarre. Veritas de terra orta est... Cui concordat quod in euvangelio hodierne festivitatis legitur : Verbum caro factum est... — ... ex utero Virginis matris et nunc in celis vivit et regnat... » ; cf. ibid ., n° 26, sous le titre : « Sermo de nativitate Domini » (90-92v) ; « Sermo ejusdem de s. Bernardo. Dedit ei cor ad precepta... Verba hec, reverendi patres et domini, verba sunt sapientissimi regis Salomonis... — ... legem vite. Quod et ille concedere dignetur qui est benedictus in s. s. Amen » ; cf. ibid ., n° 57 (92v-97v) ; « Sermo ejusdem de s. Ludovico. Fide reliquit Egiptum... Reverendi patres, magistri ac domini carissimi, dum ad sancti ac beatissimi regis nostri Ludovici... — ... glorie sempiterne, quam nobis pariter cum eo concedere dignetur qui regnat sine fine. Amen » ; cf. ibid ., n° 10 (97v-101) ; « Sermo ejusdem in capitulo Navarre, de omnibus sanctis. Ipsorum est regnum celorum... Magna est, fratres carissimi... — ... cujus regni nos participes efficiat qui sine fine vivit et regnat. Amen » ; cf. ibid ., XXXV, n° 58 (101-102v) ; « Sermo ejusdem in synodo Ambianis. Sacerdotes tui induantur justiciam... Reverendi patres et domini carissimi, ego juvenis... — ... in futuro per gloriam, quam nobis concedat ille qui sine fine vivit et regnat. Amen » ; cf. ibid ., XXXIII, n° 8 (102v-106) ; « Sermo ejusdem in sinodo in ecclesia Parisiensi. Hic jam queritur inter dispensatores... Reverendi patres et domini, tremens factus sum ego... — ... in gaudium Domini tui (Matth. 15), ad quod gaudium nos perducat qui sine fine vivit et regnat. Amen » ; cf. ibid ., n° 9 (106-109) ;
F. 110-169v Super librum Boethii de consolatione philosophiae : « Reverendissimi patres, magistri ac domini carissimi, michi ardua scandere volenti... — ... Perfectiorem autem determinationem omnium premissorum a doctoribus theologie exquirere debemus. Explicit tractatus utilis supra Boecium de consolatione philosophie, editus et compilatus a reverendissimo philosopho, in sacra pagina doctoreque eximio magistro Petro de Ailliaco, miseratione divina episcopo Cameracensi » ; cf. ibid ., XXI, n° 3 ;
F. 170-179v Tractatus I de falsis prophetis : « Attendite a falsis prophetis... Quia ad observanciam divine legis tria sunt necessaria... — ... Ex premissis igitur patet qualiter et a quibus pseudo-prophetis diligenter sit cavendum. Que doctrina modernis temporibus non mediocriter est utilis. Explicit tractatus de falsis prophetis, editus a reverendo eximioque doctore magistro Petro de Aillyaco, episcopo Cameracensi etc. Ita est » ( J. Gersonii Opera, éd. cit ., I, 489-510) ;
F. 180-223v [Tractatus II de falsis prophetis] : « Attendite a falsis prophetis... Quia, sicut dici solet, non evitatur malum nisi prius cognitum... — ... Et hec de isto dubio et de toto secundo articulo principali » ( ibid ., 511-603) ;
F. 224-235 « Tractatus de oracione dominica P. d'Ailly. Sic ergo orabitis... Hic docet Christus brevem et debitum modum orandi... — ... Hec ergo de oracione ad presens sufficia[n]t, ex doctrina sanctorum breviter recollecta. Expliciunt tractatus de oracione dominica » ( Tractatus et Sermones , Strasbourg, 1490).
Sur l'oeuvre littéraire de Pierre d'Ailly ; cf. P. Glorieux, dans Mélanges de sciences religieuses , XXII (1965), 61-78.
Voir t. IV, 490.
Serait un recueil composé sur les instructions de Pierre d'Ailly de ses premières oeuvres théologiques (1372-1393), avec des notes autographes ; cf. P. Glorieux, dans Mélanges de sciences religieuses , XXII (1965), 66, et dans Arch. d'hist. doctr. et litt. du M. A. , XLIII (1968), 87, n° 27.
Cf. Glorieux, dans Arch. hist. doctr. litt. M.A. XVIII (1951), 153.
Provient du Collège de Navarre, dont il porte l'ex-libris aux ff. 1 et 235.
Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.
[...] Ad tuitionem ejus quam profitemur...
f. 7
Adtendite a falsis prophetis ... (Mt. VII, 15).
Quia ad observantiam divinae legis tria sunt necessaria...
f. 170
Quia, sicut dici solet, non evitatur malum nisi prius cognitum...
f. 180
Apostolicis Petri verbis edocti : Parati semper ad satisfactionem ... Ad tuitionem ejus quam profitemur...
[...] Beatissime Pater, cum omnimoda Vestrae Sanctitatis...
f. 3v
[...] Beatissime Pater, humilis et devota Vestrae Sanctitatis filia, mater nostra Universitas...
f. 61
Dedit illi cor ad praecepta ... (cf. Eccli. XLV, 6).
Verba haec, reverendi patres et domini, verba sunt sapientissimi regis Salomonis...
f. 92v
Domine, vim patior ... (Is. XXXVIII, 14).
Beatissime Pater, humilis et devota vestra sancta filia mater nostra universitas...
Ezechiel, propheta Domini, universis pseudopastoribus, vae pro salute. Olim, Domino inspirante...
f. 76v
Fide reliquit Aegyptum ... (Hebr. XI, 27)
Reverendi patres, magistri ac domini carissimi, dum ad sancti ac beatissimi regis nostri Ludovici...
f. 97v
[...] Hic docet Christus brevem et debitum modum orandi...
f. 224
Hic jam quaeritur inter dispensatores ... (I Cor. IV, 2).
Reverendi patres et domini, tremens factus sum ego...
f. 106
[...] In quibus verbis crimen cupiditatis gravissimum ostenditur...
f. 51
Ipsorum est regnum caelorum ... (Mt. V, 3).
Magna est, fratres carissimi...
f. 101
Misit illos in vineam suam ... (Mt. XX, 2)
Reverendi Patres et in Christo fratres carissimi, sicut hodierna sacri Evangelii lectio...
f. 85
[...] Olim Domino inspirante, mosaici gregis dispersionem prophetavimus, sed...
Pater sancte, in nomine tuo serva ... (Joh. XVII, 11)
Verba haec, pater beatissime, ut optime novit Sanctitas...
f. 1
Quaerit a me caritas vestra quid super reprehensione...
f. 64
[...] Quia ad observantiam divinae legis tria sunt necessaria...
[...] Quia, sicut dici solet, non evitatur malum nisi prius cognitum...
Reverendissimi patres, magistri ac domini carissimi, mihi ardua scandere volenti...
f. 110
Sacerdotes tui induantur justitiam ... (Ps. CXXXI, 9).
Reverendi patres et domini carissimi, ego juvenis...
f. 102v
Scitote quoniam prope est regnum Dei ... (Lc. XXI, 31)
Sicut ex sacrorum eloquiorum...
f. 79
Sic ergo orabitis ... (Mt. VI, 9)
Hic docet Christus brevem et debitum modum orandi...
Sicut dicit Apostolus I ad Tim. (VI, 10) : Radix omnium malorum est cupiditas ... In quibus verbis crimen cupiditatis gravissimum ostenditur...
Utrum Christi dono gerens potestatem solus in hominibus juste dominetur...
f. 74
Utrum creaturae rationalis conscientia erronea aliquem ejus actum excusare possit a culpa...
f. 72
Utrum esse tria supposita unius naturae sit perfectio simpliciter summa communicabilis creaturae...
f. 66
Utrum haereticum sit dicere quod liceat pro docendi licentia pecuniam dare...
f. 51v
Utrum libertas creaturae rationalis ante et post lapsum intrinsece sit aequalis...
f. 75
[...] Verba haec, pater beatissime, ut optime novit Sanctitas vestra, verba sunt illius...
Veritas de terra orta est ... (Ps. LXXXIV, 12).
Cui concordat quod in evangelio hodiernae festivitatis legitur...
f. 90
Veritatem meditabitur guttur meum ... (Prov. VIII, 7)
Beatissime Pater, cum omnimoda Vestrae Sanctitatis et hujus sacri collegii reverentia...
Vestra novit discretio et eadem referente cognovi...
f. 50v
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index