Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3138

  • Titres attestés :
    • Juan Maldonado (Maldonat)
    • Juan de Mariana
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3138
    • Paris. BnF, Latin 3138
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Juan Maldonado (1533-1583) | Juan de Mariana (1536-1624)
  • Date de fabrication :
  • Support : Papier.
  • Composition :
    • 710 ff.
  • Format :
    • 270 × 185, 215 × 160, et oblong 50 × 150 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Écritures cursives. Plusieurs mains. Notes margin. contemp. — Les ff. 618-710, languettes constituées par le bas des ff. 486-617, avaient primitivement reçu une foliotation particulière, 1-93. Le reste est blanc. Le f. 385-385v est blanc.710 ff.270 × 185, 215 × 160, et oblong 50 × 150 mm.
  • Reliure :
    • Reliure XVIIe s. maroquin rouge aux armes royales.

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-94 JOHANNES MALDONATUS, Annotationes in universam theologiam, I : « De constitutione theologiae ex Maldonato jesuista. Sex quaestionum explicatione theologia constituitur... — ... de Christo et sacramentis agitur » (Tellechea, dans Scriptorium Victoriense, 1954, 46-75) (1-11) ; — « Prima pars theologiae quae est de Deo. Disputatio de Deo tres habet partes... — ... traditur in Scriptura » (11-32v) ; — « De Trinitate. Disputatio omnis de Trinitate sex capitibus comprehenditur... — ... distinct. 11, quaestione unica » (33-94).

    F. 94-260 « Secunda pars theologiae de rebus a Deo factis. Disputatio de rebus effectis philosophiae et theologiae confinis est... — ... ad primum argumentum » (94-112) ; — « Secunda pars disputationis... De angelis... Disputatio de angelis... — ... et jam quiescet » (112-147) ; — « De daemonibus, Disputatio de daemonibus tripartita est... — ... vident faciem Dei » (147-151v) ; — « De homine. Disputatio de homine quatuor partibus constat... — ... ad Coloss. 3° » (152-164v) ; — « Tertia pars disputationis de animi facultatibus. De aliis animi facultatibus disputare... De nomine liberi arbitrii... — ... ad illius profectionis exitum. Finis hujus tractatus, Reliqua secundi anni continuantur » (Opera varia theologica, Paris, 1677, III, 1-43, sauf l'introduction et le dernier paragraphe, depuis : « Praeter illam alia objectio », qui sont inédits) (164v-215v) ; — « Tractatio theologica excepta sub Maldonato. De secundo statu hominis. Hoc loco dicendum est de divinis donis... De gratia... De gratia quatuor necessario quaeruntur... — ...de 2a parte » (ibid., 43-54, sauf l'introduction f. 216, et avec var.) (216-225) ; — « De tertio statu. De peccato originali. Peccatum originale duobus modis appellatur... — ... applicabitur baptismum flaminis » (ibid., 54-89) (225-260) ;

    F. 260-317 « Tertia pars theologiae de comparatione Dei et rerum creatarum. [De scientia et prescientia Dei]. In hac tertia parte 4or praesertim sunt... — ... in quaestione de praedestinatione » (260-270) ; — « De providentia » (ibid., 89-94) (270-275) ; — « De praedestinatione » (ibid., 94-131) (275-317) ;

    F. 317-342v « Incipit tractatio (sic) de baptismo, sub Maldonato. Inter omnia sacramenta baptismus... — ... ad sacramentum baptismi perficiendum » ; F. 342v-344v. « De sacramento confirmationis. Confirmatio proxime sequitur baptismum... — ... qui digne ea suscipiunt » Incompl. A la suite : « Reliqua desunt ». (Rédaction différente des traités de Maldonat publiés dans les Opera varia theologica, I, 31-78) ;

    F. 345-345v Table des chapitres de cette première partie du ms.

    F. 346-363 JOHANNES MARIANA : « De sacramentis in communi tractatus primus ex Mariano. Homo ex duplici natura constitutus... — ... de singulis in particulare disputemus » ;

    F. 363-369v « Tractatus secundus in quo agetur de circuncisione, baptismo Joannis, et baptismi nostri essentia et institutione. Baptismus Christianorum et circumcisio Judeorum... — ... et hec de circumcisione ». Incompl.

    F. 370-384v MALDONATUS : « De fine mundi ex Maldonato. Disputatio de fine mundi duas habet partes generales... — ... laqueos ignis ».

    F. 386-407v « Tractatus de ceremoniis missae sub Maldonato exceptus. Disputatio de ceremoniis duplex... — ... dicendo : Ite missa est » ; cf. Bibliotheca ritualis, ed. Zaccaria, t. II2, Rome, 1781, I-CCX ; même plan, texte différent

    F. 408-425v « MARIANUS Jesuista. In tractatione quod sancti sunt invocandi. Difficile est variam et multiplicem perfidiae formam... — ... haec de imaginibus sufficiant ».

    F. 426-444 [MALDONATUS] « Disputatio de sacrificio missae. In Eucharistia duo consideranda sunt vel quattenus est sacramentum vel quattenus est sacrificium... — ... hoc loco enumerare. Et haec de sacrificio missae ».

    F. 444-482v « De penitentiae sacramento. Post disputationem de baptismo, confirmatione et eucharistia... De nomine penitentiae... — ... et omnium peccatorum liberationem ». Rédaction différente des traités de Maldonat publiés dans Opera varia theologica, I, 80-296.

    F. 483-485v « Sententia veteris et primitivae ecclesiae de causa praedestinationis et reprobationis ex D. Crucifero. Ante divi Augustini tempora... — ... amando possiderent, et possidendo fruerentur, etc. » [Ludovicus Petit, Crucifer ? ; cf. ms. Latin 3080, ou Claude Croisier, procureur et doyen en 1594 ? ; cf. Du Boulay, Hist. Univ. Paris, VI, 817].

    F. 486-536v JOHANNES MALDONATUS, Annotationes in librum III Sententiarum, secunda pars. « Tractatio de praeceptis Decalogi sub Maldonato excepta. De primo precepto. Sunt autem primi precepti... » (486-518) ; — « De consiliis. » (518-524v) ; — « De votis » (524v-536v) ; — « ...in omni voto solemni » ; cf. ms. Latin 3079, f. 239-305v.

    F. 537-617 « Annotationes in librum tertium Sententiarum Magistri exceptae sub Maldonato anno 1566° [Prima pars]. De Incarnatione. Disputatio tota de Incarnatione 4or generalibus questionibus continetur... — ...in questione de resurrectione tractabuntur » (537-573) ; — « De fide » (573-604) ; — « De spe » (604-604v) ; — « De charitate » (604v-617) ; — « ...D. Augustinus idem docet contra Faustum cap. 20. Finis. Tractatio de preceptis divinis est in principio hujus libri » (617) ; cf. ms. Latin 3079, f. 141-239.

    F. 618-710 « De potentia Dei sub Crucifero doctore. Tria sunt de potentia Dei quae ab omnibus conceduntur... — ... amando possiderent et possidendo fruerentur etc... Reliqua desunt ».

    F. 444-482v. « De paenitentiae sacramento... » Ajouter [TYRIE (James), Disputatio de paenitentia] ; cf. ms. Latin 3502, f. 237-291.

Intervenants

Autres intervenants

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • TELLECHEA IDÍGORAS, José Ignacio (1954), "Metodologia teologica de Maldonado", Scriptorium Victoriense, 1, n° 2, p. 183-255

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Ante divi Augustini tempora vetus Ecclesia Christi...

    f. 483

    Baptismus christianorum et circumcisio judaeorum...

    f. 363

    Confirmatio proxime sequitur baptismum...

    f. 342v

    De aliis animi facultatibus disputare...

    f. 164v

    De gratia quattuor necessario quaeruntur...

    f. 216

    Difficile est variam et multiplicem perfidiae formam...

    f. 408

    Disputatio de angelis duas habet partes...

    f. 112

    Disputatio de caerimoniis duplex...

    f. 386

    Disputatio de daemonibus tripartita est...

    f. 147

    Disputatio de Deo tres habet partes...

    f. 11

    Disputatio de fine mundi duas habet partes generales...

    f. 370

    Disputatio de homine quattuor partibus constat...

    f. 152

    Disputatio de rebus effectis philosophiae et theologiae confinis est...

    f. 94

    Disputatio omnis de Trinitate sex capitibus comprehenditur...

    f. 33

    Disputatio tota de incarnatione quattuor generalibus quaestionibus continetur...

    f. 537

    Duo nomina explicanda sunt quae ambiguitatem habent : liberum, arbitrium...

    f. 164v

    Hoc loco dicendum est de divinis donis...

    f. 216

    Homo ex duplici natura constitutus corporea videlicet et incorporea...

    f. 346

    In eucharistia duo consideranda sunt vel quatenus est sacramentum...

    f. 426

    In hac tertia parte quattuor praesertim sunt de quibus a theologis...

    f. 260

    Inter omnia sacramenta baptismus primus...

    f. 317

    Peccatum originale duobus modis appellatur...

    f. 225

    Post disputationem de baptismo, confirmatione et eucharistia, reliquum est ut de paenitentia...

    f. 444

    Sex quaestionum explicatione theologia constituitur...

    f. 1

    Sunt autem primi praecepti tres partes speciales ; prima est : Non habebis deos alienos (Ex. XX, 3)...

    f. 486

    Tria sunt de potentia Dei quae ab omnibus conceduntur...

    f. 618

    BALUZE (Étienne) -- Possesseur
    CROISIER (Claude) -- De Potentia Dei
    CROISIER (Claude) -- Sententia veteris et primitivae Ecclesiae de causa praedestinationis et reprobationis
    MALDONADO (Juan), S.J. -- Annotationes in Sententiarum. In librum III
    MALDONADO (Juan), S.J. -- Annotationes in universam theologiam. Partes I-III
    MALDONADO (Juan), S.J. -- De Baptismo
    MALDONADO (Juan), S.J. -- De Caeremoniis missae
    MALDONADO (Juan), S.J. -- Disputatio de sacrificio missae
    MALDONADO (Juan), S.J. -- De Fine mundi
    MALDONADO (Juan), S.J. -- De Sacramento confirmationis
    MARIANA (Juan de), S.J. -- Extraits : De sacramentis in communi
    MARIANA (Juan de), S.J. -- In tractatione quod sancti sunt invocandi
    PETIT (Ludovicus), crucifer -- De Potentia Dei
    PETIT (Ludovicus), crucifer -- Sententia veteris et primitivae Ecclesiae de causa praedestinationis et reprobationis
    RELIURE -- Reliures XVIIIe s. aux armes et chiffre royaux
    TYRIE (James), S.J. -- Disputationes de casibus conscientiae (cours de théologie morale) De Paenitentia

Source des données