Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3479

  • Titres attestés :
    • De interrogationibus peccatorum.
    • Sermones et sermonum themata.
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3479
    • Paris. BnF, Latin 3479
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Alain de Lille (11..-1202?) | Bède le Vénérable (saint, 0673?-0735) | Bernard de Clairvaux (saint, 1090?-1153) | Geoffroy Babion (1103?-1158)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin.
  • Composition :
    • 33 ff. à 2 colonnes (1 à 15, 23-33) ou à longues lignes (16-22v).
  • Format :
    • 185 × 125 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Initiales et pieds-de-mouche rouges et noirs. Rubrique au f. 9v. Foliotation ancienne, rouge, en chiffres romains. — Les ff. 14-22 sont mutilés. — Notes diverses du XIVe s. mentionnant l'évêque et l'official d'Autun (4v, 5, 5v, 6v, 29v), le curé « de Barono » (Baron, arr. de Charolles, Saône-et-Loire) (7v), « A hemable [sic] personez Matey Milliar » (11), « Jehan de la Byve (?) doit L d(eniers) » (22), « Vincem de Vitruve » (23). 33 ff. à 2 colonnes (1 à 15, 23-33) ou à longues lignes (16-22v). 185 × 125 mm.
  • Reliure :
    • Demi-reliure chagrin rouge au chiffre de Louis-Philippe. Titre au dos : « Manuale confessorum ».

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-2 [De interrogationibus peccatorum] « Cum ad sacerdotem pro peccatis confitendis peccator accesserit... — ... aut lacrimare dabit » ; cf. M. W. Bloomfield, dans Traditio, XI (1955), 279-280 n° 159 et P. Michaud-Quantin, Sommes de casuistique et manuels de confession au Moyen Age, Louvain, 1962, 57.

    F. 2 Sept vers sur l'eucharistie. « Co[n]stat in altari... » ; cf. Walther, Initia carminum, n° 3214.

    F. 2-15v Sermons, thèmes de sermons, notes théologiques. « In via hac qua ambulabam... Via per quam ambulavit propheta... » (2-2v) ; — « Quis dabit michi pennas... A a a Domine Deus, ecce nescio... Non etate ut pueri Ebreorum... » (2v-3v) ; — « Cum esset Jhesu[s] annorum... Quod post triduum inventus... » ; — « Septem sunt panes. Primus verbum Dei... » ; — « Hezechiel propheta vidit quandam arborem... » [BEDA, Homelia subdititia, n° LXXXIX] (P. L., XCIV, 490) (3v) ; — « A planta pedis usque... Verba sunt prophete miseriam... » (3v-4) ; — « Letatus sum in hiis que dicta... Sinagoga egrediens de Egypto... » ; — « Heu mihi quia incolatus... Verba sunt psalmiste in psalmodia... » (4) ; — « Si quis diligit me... Unde psalmista : Furor illis... Et ecce sermones ejus... » [GAUFRIDUS BABIO] (P. L., CLXXI, 471-476, sous le nom d'Hildebert de Lavardin) ; cf. J. P. Bonnes, dans Rev. bénéd., LVI (1946), 201 (4-5) ; — « Dicite filie Sion... Mandat nobis rex celestis... » [GAUFRIDUS BABIO] (P. L., CLXXI, 485-491, sous le nom d'Hildebert de Lavardin) ; cf. J. P. Bonnes, art. cit., 201 (5-6v) ; — « Homo quidam decendebat [sic]... Iste homo fuit noster primus pater... » (6v-7) ; — « Vos estis sal terre... Vos qui sacerdotes estis... » (7-7v) ; — notes théologiques : « Quidam elogant [sic] se a Deo... » ; — « De helemosina que est pars justicie... » ; — « Sunt autem novem que ornant helemosinam... » (7v) ; — sentences théologiques sous forme de tableaux : « Est sacrificium cordis contritionis... » ; — « ... Quatuor brachia habet caritas... » (8) ; — thèmes de sermons et sermons : « Estote prudentes sicut serpentes. Serpens tres naturas habet... » ; cf. Angers, Bibl. mun., ms. 241, f. 300v ; — « Servite Domino in timore. Timor Domini sex bona facit... » (8v) ; — « Audivi vocem de celo... Quattuor sunt genera mortis... » (8v-9) ; — « Miseremini mei saltem... Hec verba sunt Job... » ; — « Legitur in Job quod Caldei fecerunt tres turmas... » ; — « Non coronabitur nisi qui legitime... Nota quod in quolibet prelio... » ; — « Educ de carcere... Sciendum est quod multiplex est carcer... » (9-9v) ; — « Viam fecisti in mari... In mari, id est in amaritudine... » (9v) ; — notes théologiques : « Mulieres agapete sunt que vendunt puellas... » ; — « Ad helemosinam exiguntur hec... » ; — « Propter septem debemus confiteri... » (9v-10) ; — « Peccatum veniale... » ; — « Verbum est Helisei quod posuit in ore pueri sui Giezi... Hic quartus liber Sentenciarum dividitur... » ; — « Apreendite disciplinam quia est pignus... » (10) ; — « Nota quod confessio debet esse simplex... » (10-10v) ; — « Ego quasi nutricius... Scitis quod vinum bonum... » ; — « Navicula coparatur [sic] penitentie... » ; — « Nota quod quadruplex est jejunium... » (10v) ; — « Nota quod jejunium multa bona facit... » (10v-11) ; — « Nota quod timere debemus judicium... » (11-11v) ; — sermons : « Scriptum est quod domus mea... Fratres karissimi, quattuor intelliguntur esse domus Dei... » [ALANUS DE INSULIS] ; cf. M. T. d'Alverny, Alain de Lille, textes inédits..., Paris, 1965, 137-138 (11v) ; — « Ascendam in palmam... Verba sponsi in Canticis. Fratres karissimi, per palmam intelligimus... » [ALANUS DE INSULIS] (P. L., CCX, 223-225, avec variantes, incomplet de la fin) (11v-12) ; — « Dimite me ut plangam... Iste sanctus habuerat nuncios... » (12-12v) ; — « Ego sum via et veritas... Iste ternarius opponitur illi ternario... » ; — « Christus passus est pro nobis et vere pro nobis. Invitavit nos ad celeste convivium... » (12v) ; — « Resurexi et ahuc [sic] tecum... Verbum est Filii ad Patrem... » ; — « Amen dico vobis quia plorabitis... Tria docent nos flere... » (13) ; — « Vado ad eum qui misit me... Sed quia omnis Christi actio nostra est instructio... » (13-13v) ; — notes théologiques : « Cum autem venerit ille... Hec omnia ad salutem neccessaria... » ; — « Si[c] Deus dilexit mundum... Ut dicit Gre[gorius] frequenter debemus reminisci... » ; — « Quatuor sunt que impediunt in extremo articulo hominem ne de facili peniteat... » (13v) ; — sermons : « Quatuor sunt que impediunt confessionem : pudor,... » [S. BERNARDUS] (Gsell et Janauschek, I, fasc. III, 998-999, De diversis, n° 104) (13v-14) ; — « In valle enim plorationis cibat nos... Quatuor sunt panes isti... » ; — « Luna habet lumen a sole... » (14) ; — note théologique : « Nota quod Dominus legitur habuisse septemplicem vestem... » (14-14v) ; — sermon : « Fili quid fecisti nobis... Nota quod quinque in Domino... » ; — notes théologiques : « De effectu orationis... » ; — « Spiritus sanctus decendit [sic]... » (14v) ; — « Duodicim impediunt orationem exaudiri... », etc. (14v-15) ; — sermon : « Ave Maria gratia plena... Hec sunt verba angeli ad Mariam. In hiis verbis posunt [sic] notari duo... » (15-15v) ; — notes diverses sous forme de tableaux : « Septem letificant hominem... » ; — « Nota quod confessio que facta fuit... » ; — « Peccatum incurvat... », etc. (15v).

    F. 16-22v Tableaux de définitions et de sentences théologiques : « Est lignum quadruplex : vite de qua Salomon... — ... operi tuo... ».

    F. 23-33v Thèmes de sermons : « Ecce nos relinquimus... Oportet, fratres, quod relinquamus... » (23) ; — « In hoc cognoscent homines... Monet nos Deus in hoc euvangelio... » (23-23v) ; — « Tollite jugum meum... Deus ortatur ad honus suum... » (23v-24) ; — « Diligatis invicem... Ut autem sciamus qualiter invicem diligere... » ; — « Ecce nos relinquimus... Omnia temporalia reliquerunt... » ; — « Ecce nos relinquimus... Quidam passionem temporalium... » (24) ; — « De trono procedunt... Tronus sedes interpretatur... » (24-24v) ; — « Ecce nos relinquimus... scilicet retardancia... » ; — « Qui sunt isti qui ut nubes... Quidam ambulant... » (24v) ; — « Jam non dicam vos servos... Est autem servus timoris... » (24v-25) ; — « Dixit Dominus Petro : Sequere... Petrus interpretatur agnoscens... » ; — « Jube me venire super aquas, id est super aquas carnales... » ; — « Festum cujuslibet sancti celebramus tribus de causis... » (25) ; — « Jam non dicam vos servos... Non mirum si apostolos amicos... » (25v) ; — « Vos amici mei estis. Quod Christus fuerit amicus noster... » (25v-26) ; — « Domine si fuisses hic. Nota quod neccesse est quod Deus... » (26) ; — « Audite verbum Domini : pascit... » (26-26v) ; — note théologique : « Nota quod lacrime lavat [sic] mentem a sordibus peccatorum... » ; — thèmes de sermons : « Jam non estis hospites per tria quia... » ; — « Interroga jumenta... Cum jumenta sint muta... » (26v) ; — « Vidi turbam magnam. Benedicit turbam, quia antequam homo... » (26v-27) ; — « Qui vult venire... Hic mostratur [sic] homini quid sit propter exemplum... » (27) ; — « Intendens in celum, vidit gloriam... Quinque de causis b. Stephanus intendebat... » (27-27v) ; — « Intuens in celum vidit... Intuens ergo quia volebat videre... » (27v) ; — « Posuisti Domine super capud ejus coronam. Multis de causis Deus coronavit... » (27v-28) ; — « Hic vere matir [sic] testis verus et fidelis, qui non est coruptus... » ; — « Qui biberit aquam... Verba sunt b. Johannis. Nota quod triplex est aqua... » ; — « Beatus vir qui suffert... Nota quod hec dolorem temptationis minuunt... » (28) ; — « Nota quod sancti martires pluribus de causis passi sunt... » (28-28v) ; — « Sancti per fidem vicerunt... Hec regna diaboli, mundi, hominis... » (28v) ; — « Redet [sic] Deus mercedem laborum... Triplex ratio potest asignari... » ; — « Exultent justi... De periculorum evatione [sic]... » ; — « In paucis vexatum... In paucis respectu culpe... » (29) ; — « Si coram hominibus... Sancti tormenta pacienter sustinerunt... » (29-29v) ; — « Reddet Deus mercedem... Nota quorumque et quando... » ; — « Reddet Deus mercedem... Nota tria sunt que solent gravare claustrales... » ; — « Novit Dominus viam justorum, id est, aprobavit. Hec est penitentia... » ; — « Preciosa in conspectu... Qui vult mortem vendere... » (29v) ; — « Preciosa in conspectu... id est, plena precio... » (29v-30) ; — « Preciosa in conspectu... Quia tunc labor finitur... » (30) ; — « Preciosa in conspectu... Nam semper in gaudio erit... » (30-30v) ; — « Gaudent in celis anime sanctorum quia penitentiam egerunt... » ; — « Gaudent in celis... Ideo gaudent in celis quia... » (30v) ; — « Justus cor suum... Sicut diabolus primum hominem... » (30v-31) ; — « Inveni David servum... David interpretatur aspectu desiderabilis... » ; — « Justum deduxit Dominus... Sunt vie a quibus nos revocat... » (31) ; — « Euge serve bone et fidelis... Pauca quipe sunt bona... » (31-31v) ; — « Justum deduxit... vel : Sacrificate sacrificium... Justus vel justicia est unicuique... » (31v-32) ; — « Inventa una margarita... Hec preciosa margarita est... » (32) ; — « Prudentes virgines aptate... Officium bone matris... » (32-32v) ; — « Simile est regnum celorum homini negociatori querenti... Hic innuitur quod diverse... » ; — « Fallax gratia... Pulcritudo carnis... » (32v) ; — « In omnibus requiem... Deus requiem quesivit... » (32v-33) ; — « Missus est Gabriel... Notandum quod in evangelio... » ; — « Letabitur deserta... De Maria Magdalena. Fuit b. Maria Magdalena... » ; — « Intravit Jhesus in quodam castello [sic]... Et nos tribus debemus recipere Christum... » ; — « Dixit Jhesus discipulis... Discipulus Dei debet humilis... » (33) ; — « Domine quinque talenta... Primum talentum est corpus... » ; — « Predicator est tuba Dei... » ; — « Philipe, unde ememus panem... Legitur quod Dominus abiit... » ; — « Quinque modis asimilatur [sic] helemosina... » ; — « Nota quod quatuor de causis dilexit Dominus Jacob... » (33v).

    F. 33v Six vers : « Celum, terra, caos... — ... purgatio cumque » [MARBODUS] (P. L., CLXXI, 1675) ; cf. Walther, op. cit., n° 2993 ; — quatre vers : « Corpora sanctorum fulgebunt forcia, sana // ... — ... Pax secura, decus, hec gaudia sunt animabus vel justorum » ; — cinq vers : « Si qua mee votum non ex me forte levavit//... — ... Ad me non transit tunc copula spiritualis » ; — quatre vers : « Comunem [sic] natum sum suscipiens aliquorum//... — ... Cujus forte levo fugitur mea femina natura ».

Intervenants

Historique de la conservation

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Provient de Mazarin.

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Incipit du lemme biblique

    A planta pedis usque ad verticem... (Is. I, 6)

    Incipit

    Verba sunt prophetae miseriam humani generis deplangentis...

    f. 3v

    Ad eleemosynam exigitur haec : compassio cordis...

    f. 9v

    Incipit du lemme biblique

    Amen, amen dico vobis : Quia plorabitis... (Joh. XVI, 20).

    Incipit

    Tria docent nos flere : sancta Scriptura...

    f. 13

    Apprehendite disciplinam quia est pignus aeternae hereditatis...

    f. 10

    Incipit du lemme biblique

    Ascendam in palmam... (Cant. VII, 8).

    Incipit

    Verba Sponsi in Canticis. Fratres carissimi, per palmam intellegimus crucem...

    f. 11v

    Audite verbum Domini : Pascit...

    f. 26

    Incipit du lemme biblique

    [...] Audivi quod quidam de hujusmodi pueris...

    Incipit

    Quattuor sunt genera mortis, primum genus est mors naturae...

    f. 8v

    Incipit du lemme biblique

    Ave Maria, gratia plena... (cf. Lc. I, 28).

    Incipit

    Haec sunt verba angeli ad Mariam. In his verbis possunt notari duo...

    f. 15

    Incipit du lemme biblique

    Beatus vir, qui suffert temptationem... (Jac. I, 12).

    Incipit

    Nota quod haec dolorem temptationis minuunt...

    f. 28

    Caelum, terra, chaos, distinctio trina locorum//...

    f. 33v

    Incipit du lemme biblique

    Christus passus est pro nobis... (I Petr. II, 21).

    Incipit

    Invitavit nos ad caeleste convivium...

    f. 12v

    Communem natum sum suscipiens aliquorum//...

    f. 33v

    Constat in altari carnem de pane creari // Illa caro Deus est, qui dubitat...

    f. 2

    Corpora sanctorum fulgebunt fortia sana//...

    f. 33v

    Cum ad sacerdotem pro peccatis confitendis peccator accesserit...

    f. 1

    Incipit du lemme biblique

    Cum autem venerit ille Spiritus veritatis... (Joh. XVI, 13).

    Incipit

    Haec omnia ad salutem necessaria...

    f. 13v

    Incipit du lemme biblique

    Cum factus esset Jesus annorum duodecim... (Lc. II, 42).

    Incipit

    Quod post triduum inventus Jesus significat...

    f. 3v

    De eleemosyna quae est pars justitiae...

    f. 7v

    Incipit du lemme biblique

    De throno procedunt fulgura... (Apoc. IV, 5)

    Incipit

    Thronus sedes interpretatur...

    f. 24

    Incipit du lemme biblique

    Dicite filiae Sion : Ecce rex tuus... (Mt. XXI, 5).

    Incipit

    Mandat vobis rex caeli, fratres carissimi, per prophetam Zachariam...

    f. 5

    Incipit du lemme biblique

    Diligatis invicem, sicut dilexi vos... (Joh. XV, 12)

    Incipit

    Ut autem sciamus qualiter invicem diligere debeamus...

    f. 24

    Incipit du lemme biblique

    Dimitte me ut plangam... (Job X, 20)

    Incipit

    Iste sanctus habuerat nuntios regis ut veniret ad eum...

    f. 12

    Dixit Jesus discipulis suis : Discipulus Dei debet humilis...

    f. 33

    Incipit du lemme biblique

    Dixit Jesus Petro : Sequere me... (Joh. XXI, 19).

    Incipit

    Petrus interpretatur agnoscens...

    f. 25

    Incipit du lemme biblique

    Domine, quinque talenta tradidisti... (Mt. XXV, 20).

    Incipit

    Primum talentum est corpus, secundum anima...

    f. 33v

    Incipit du lemme biblique

    Domine, si fuisses hic... (Joh. XI, 32)

    Incipit

    Nota necesse est quod Deus sit nobiscum : medicus...

    f. 26

    Duodecim impediunt orationem exaudiri, primo...

    f. 14v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce nos reliquimus... (Mt. XIX, 27).

    Incipit

    Omnia temporalia reliquerunt...

    f. 24

    Incipit

    Oportet, fratres, quod relinquamus omnia si volumus sequi Dominum...

    f. 23

    Incipit

    Quidam passionem temporalium relinquunt sed non amorem...

    f. 24

    Incipit

    Scilicet retardantia quae habent saepe speciem boni sicut studium...

    f. 24v

    Incipit du lemme biblique

    Educ de custodia animam meam... (Ps. CXLI, 8).

    Incipit

    Sciendum est quod multiplex est carcer...

    f. 9

    Incipit du lemme biblique

    Ego quasi nutritius... (Os. XI, 3)

    Incipit

    Scitis quod vinum bonum...

    f. 10v

    Incipit du lemme biblique

    Ego sum via, veritas et vita... (Joh. XIV, 6).

    Incipit

    Iste ternarius opponitur illi ternario de quo habetur...

    f. 12v

    Est lignum quadruplex : vitae de qua Salomon : Sapientia est lignum vitae...

    f. 16

    Est sacrificium cordis contritionis...

    f. 8

    Incipit du lemme biblique

    Estote prudentes sicut serpentes... (Mt. X, 16).

    Incipit

    Serpens tres naturas habet...

    f. 8v

    Incipit du lemme biblique

    Euge, serve bone et fidelis... (Mt. XXV, 21).

    Incipit

    Pauca quippe sunt bona praesentis vitae respectu futurae...

    f. 31

    Incipit du lemme biblique

    Exsultent justi... (cf. Ps. CXXXI, 9)

    Incipit

    De periculorum evasione. Psalmus : Anima...

    f. 29

    Ezechiel propheta vidit quamdam arborem habentem quattuor radices...

    f. 3v

    Incipit du lemme biblique

    Fallax gratia et vana est pulchritudo... (Prov. XXXI, 30).

    Incipit

    Pulchritudo carnis sui...

    f. 32v

    Festum cujuslibet sancti celebramus tribus de causis ut ipse...

    f. 25

    Incipit du lemme biblique

    Fili, quid fecisti nobis sic ?... (Lc. II, 48).

    Incipit

    Nota quod quinque in Domino quibus...

    f. 14v

    Incipit du lemme biblique

    Gaudent in caelis animae sanctorum...

    Incipit

    Ideo gaudent in caelis quia adflicti sunt in terris...

    f. 30v

    Incipit

    Quia paenitentiam egerunt...

    f. 30v

    Incipit du lemme biblique

    Heu mihi quia incolatus... (Ps. CXIX, 5).

    Incipit

    Verba sunt Psalmistae in psalmodia sua loquentis et miseriam nostram plangentis...

    f. 4

    Hic vere martyr testis verus et fidelis qui non est corruptus prece...

    f. 28

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam descendebat ab Jerusalem in Jericho... (Lc. X, 30).

    Incipit

    Iste homo fuit noster primus pater Adam...

    f. 6v

    Incipit du lemme biblique

    In hoc cognoscent homines... (Joh. XIII, 35)

    Incipit

    Monet nos Deus in hoc evangelio ad discipulos quod etiam alibi...

    f. 23

    Incipit du lemme biblique

    In omnibus requiem quaesivi... (Eccli. XXIV, 11).

    Incipit

    Deus requiem quaesivit in hominibus et in angelis...

    f. 32v

    Incipit du lemme biblique

    In paucis vexati, in multis... (Sap. III, 5).

    Incipit

    In paucis respectu culpae...

    f. 29

    Incipit du lemme biblique

    In valle enim plorationis cibat nos pane lacrimarum... (cf. Ps. LXXIX, 6)

    Incipit

    Quattuor sunt panes isti...

    f. 14

    Incipit du lemme biblique

    In via hac qua ambulabam... (Ps. CXLI, 4)

    Incipit

    Via per quam ambulavit Propheta est mundus...

    f. 2

    Incipit du lemme biblique

    Intendens in caelum, vidit gloriam Dei... (Act. VII, 55).

    Incipit

    Quinque de causis beatus Stephanus intendebat et tu similiter intendas...

    f. 27

    Incipit du lemme biblique

    Interroga jumenta et docebunt te... (Job XII, 7)

    Incipit

    Cum jumenta sint muta et respondere non possint...

    f. 26v

    Incipit du lemme biblique

    Intravit Jesus in quoddam castellum... (Lc. X, 38).

    Incipit

    Et nos tribus debemus recipere Christum in hospitio...

    f. 33

    Incipit du lemme biblique

    Intuens in caelum vidit gloriam... (cf. Act. VII, 55)

    Incipit

    Intuens ergo quia volebat videre mercem quam emebat...

    f. 27v

    Incipit du lemme biblique

    Inveni David servum meum... (Ps. LXXXVIII, 21).

    Incipit

    David interpretatur aspectu desiderabilis et manu fortis...

    f. 31

    Incipit du lemme biblique

    Inventa una pretiosa margarita... (Mt. XIII, 46).

    Incipit

    Haec pretiosa margarita est Christus...

    f. 32

    Incipit du lemme biblique

    Jam non dicam vos servos... (Joh. XV, 15).

    Incipit

    Est autem servus timoris...

    f. 24v

    Incipit

    Non mirum si apostolos amicos vocat...

    f. 25v

    Jam non estis hospites per tria quia secreta domus...

    f. 26v

    Jube me venire super aquas, id est, super aquas carnales...

    f. 25

    Incipit du lemme biblique

    Justum deduxit Dominus per vias rectas... (Sap. X, 10).

    Incipit

    Sunt viae a quibus nos revocat Dominus...

    f. 31

    Incipit

    Vel : Sacrificate sacrificium justitiae... (Ps. IV, 6). Justus vel justitia unicuique reddere quod suum est...

    f. 31v

    Incipit du lemme biblique

    Justus cor suum tradet ad vigilandum... (Eccli. XXXIX, 6).

    Incipit

    Sicut diabolus primum hominem temptavit et temptando...

    f. 30v

    Incipit du lemme biblique

    Laetabitur deserta et invia... (Is. XXXV, 1).

    Incipit

    De Maria Magdelena. Fuit beata Maria Magdalena quae quadruplicem laetitiam...

    f. 33

    Incipit du lemme biblique

    Laetatus sum in his... (Ps. CXXI, 1).

    Incipit

    Synagoga egrediens de Aegypto primo...

    f. 4

    Legitur [in] Job quod Chaldaei fecerunt tres turmas...

    f. 9

    Luna habet lumen a sole...

    f. 14

    Incipit du lemme biblique

    Miseremini mei, miseremini mei saltem... (Job XIX, 21).

    Incipit

    Haec verba sunt Job quae possunt dici in persona mortui...

    f. 9

    Incipit du lemme biblique

    Missus est angelus Gabriel... (Lc. I, 26).

    Incipit

    Notandum quod in Evangelio in multis commendatur...

    f. 33

    Mulieres agapetae sunt quae vendunt puellas...

    f. 9v

    Navicula comparatur paenitentiae quia qui naviculam intrat...

    f. 10v

    Incipit du lemme biblique

    Non coronabitur nisi qui legitime certaverit... (II Tim. II, 5).

    Incipit

    Nota quod in quolibet proelio quattuor...

    f. 9v

    Nota quod confessio debet esse simplex...

    f. 10

    Nota quod confessio quae facta fuit in Christo...

    f. 15v

    Nota quod Dominus legitur habuisse septemplicem vestem...

    f. 14

    Nota quod jejunium multa bona facit...

    f. 10v

    Nota quod lacrimae lavant mentem a sordibus peccatorum...

    f. 26v

    Nota quod quadruplex est jejunium : corporale...

    f. 10v

    Nota quod quattuor de causis dilexit Dominus Jacob...

    f. 33v

    Nota quod sancti martyres pluribus de causis passi sunt tormenta...

    f. 28

    Nota quod timere debemus judicium quia judex judicabit...

    f. 11

    Novit Dominus viam justorum... (Ps. I, 6), id est approbavit. Haec est paenitentia quae ducit de miseriis ad delicias...

    f. 29v

    Peccatum incurvat : Miser factus sum... (Ps. XXXVII, 7)...

    f. 15v

    Peccatum veniale dimittitur per confessionem peccatoris...

    f. 10

    Incipit du lemme biblique

    Philippe, unde ememus panem... (Joh. VI, 5)

    Incipit

    Legitur quod Dominus abiit trans mare Galilaeae...

    f. 33v

    Incipit du lemme biblique

    Posuisti in capite ejus coronam de lapide... (Ps. XX, 4).

    Incipit

    Multis de causis Deus coronavit sanctum suum...

    f. 27v

    Praedicator est tuba Dei et bene adsimilatur tubae quia sicut tuba...

    f. 33v

    Incipit du lemme biblique

    Pretiosa in conspectu Domini... (Ps. CXV, 15).

    Incipit

    Id est plena pretio. Mors enim est...

    f. 29v

    Incipit

    Nam semper in gaudio erit...

    f. 30

    Incipit

    Qui vult mortem vendere non inveniet emptorem...

    f. 29v

    Incipit

    Quia tunc labor finitur...

    f. 30

    Propter septem debemus confiteri : propter adsuetionem peccati...

    f. 9v

    Incipit du lemme biblique

    Prudentes virgines aptate lampades... [Ant. in communi virginum].

    Incipit

    Officium bonae matris et sapientis instruere filias suas...

    f. 32

    Quattuor brachia habet caritas, unum supra nos est...

    f. 8

    Quattuor sunt quae impediunt confessionem : pudor, timor, spes...

    f. 13v

    Quattuor sunt quae impediunt in extremo articulo hominem ne de facili paeniteat...

    f. 13v

    Incipit du lemme biblique

    Qui biberit ex aqua quam ego dabo... (Joh. IV, 13).

    Incipit

    Verba sunt beati Johannis : Nota quod triplex est aqua...

    f. 28

    Incipit du lemme biblique

    Qui sunt isti, qui ut nubes volant... (Is. LX, 8).

    Incipit

    Quidam ambulant, quidam currunt, quidam volant...

    f. 24v

    Incipit du lemme biblique

    Qui vult venire post me, abneget... (Lc. IX, 23 ; Mt. XVI, 24).

    Incipit

    Hic monstratur homini quid sit propter exemplum...

    f. 27

    Incipit du lemme biblique

    [...] Quia domus mea domus... (Lc. XIX, 46)

    Incipit

    Fratres carissimi, quattuor intelleguntur esse domus Dei...

    f. 11v

    Quidam elongant se a Deo per superbiam...

    f. 7v

    Quinque modis adsimilatur eleemosyna semini : primo semen...

    f. 33v

    Incipit du lemme biblique

    Quis dabit mihi pennas ?... (Ps. LIV, 7).

    Incipit

    A, a, a Domine Deus, ecce nescio loqui... (Jer. I, 6). Non aetate ut pueri Hebraeorum...

    f. 2v

    Incipit du lemme biblique

    Reddidit Deus mercedem laborum... (Sap. X, 17).

    Incipit

    Nota quorumque et quando...

    f. 29v

    Incipit

    Nota tria sunt quae solent gravare claustrales : asperitas...

    f. 29v

    Incipit

    Triplex ratio potest adsignari quare dicatur : Reddet...

    f. 29

    Resurrexi et adhuc tecum sum... [Introitus Paschae]. Verbum est Filii ad Patrem in die Resurrectionis...

    f. 13

    Incipit du lemme biblique

    Sancti per fidem vicerunt regna... (Hebr. XI, 33).

    Incipit

    Haec regna diaboli, mundi, hominis et Dei...

    f. 28v

    Incipit du lemme biblique

    Scriptum est quia domus mea domus... (Lc. XIX, 46)

    Septem laetificant hominem, id est nova sponsa...

    f. 15v

    Septem sunt panes. Primus Verbum Dei, unde Ezechiel...

    f. 3v

    Incipit du lemme biblique

    Servite Domino in timore... (Ps. II, 11)

    Incipit

    Timor Domini sex bona facit...

    f. 8v

    Incipit du lemme biblique

    Si coram hominibus... (Sap. III, 4)

    Incipit

    Sancti tormenta patienter sustinuerunt...

    f. 29

    Si qua meae votum non ex me forte levavit // ...

    f. 33v

    Incipit du lemme biblique

    Si quis diligit me, sermonem meum... (Joh. XIV, 23).

    Incipit

    Unde Psalmista (Ps. LVII, 5) : Furor illis... Et ecce sermones ejus...

    f. 4

    Incipit du lemme biblique

    Sic Deus dilexit mundum... (Joh. III, 16).

    Incipit

    Ut dicit Gregorius : Frequenter debemus reminisci quod mundus...

    f. 13v

    Incipit du lemme biblique

    Simile est regnum caelorum homini negotiatori... (Mt. XIII, 45).

    Incipit

    Hic innuitur quod diversae sunt margaritae et quod una sit pretiosa...

    f. 32v

    Spiritus sanctus descendit in spiritu vehementi. In hoc notat fortitudinem...

    f. 14v

    Sunt autem novem quae ornant eleemosynam et faciunt efficacem...

    f. 7v

    Incipit du lemme biblique

    Tollite jugum meum super vos... (Mt. XI, 29).

    Incipit

    Deus hortatur ad onus suum...

    f. 23v

    Incipit du lemme biblique

    Vado ad eum qui misit me... (Joh. XVI, 5).

    Incipit

    Sed quia omnis Christi actio nostra est instructio...

    f. 13

    Incipit du lemme biblique

    Verbum est Elisei quod posuit in ore pueri sui Giezi ut portaret Naaman Syro : Vade et lavare... (IV Reg. V, 10)

    Incipit

    Hic quartus liber Sententiarum dividitur in duas partes...

    f. 10

    Incipit du lemme biblique

    Viam fecisti in mari equis tuis... (Hab. III, 15)

    Incipit

    In mari id est in amaritudine hujus saeculi...

    f. 9v

    Incipit du lemme biblique

    Vidi turbam magnam... (Apoc. VII, 9).

    Incipit

    Benedicit turbam quia antequam homo sit magnus...

    f. 26v

    Incipit du lemme biblique

    Vos amici mei estis... (Joh. XV, 14).

    Incipit

    Quod Christus fuerit amicus noster...

    f. 25v

    Incipit du lemme biblique

    Vos estis sal terrae... (Mt. V, 13).

    Incipit

    Vos qui sacerdotes estis, vos qui imitatores...

    f. 7

    ALANUS DE INSULIS -- Sermones
    Aumône -- Notes et extraits sur l'aumône
    BEDA VENERABILIS (s.) -- Homiliae
    BERNARDUS CLARAEVALLENSIS (s.) -- Sermones de diversis
    Charité -- Notes et extraits sur la charité
    Confession -- De Interrogationibus peccatorum
    DÉCORATION -- Initiales de couleur (XIIIe s.)
    Eucharistie -- Vers
    GAUFRIDUS BABIO -- Sermones
    JEAN DE LA BYVE -- Mention (XVe s.)
    Jeûne -- Notes et extraits sur le jeûne
    MATEY MILLIAR -- Mention (XIVe s.)
    MAZARIN (Jules, card.) -- Possesseur
    Péché -- Notes, extraits, fragments, sentences sur le péché
    Pénitence -- Notes, extraits, fragments ou sentences
    Prédication -- Notes et sentences
    Prière -- Notes et fragments sur la prière
    RELIURE -- Reliures au chiffre de Louis-Philippe
    SANCTUS SPIRITUS -- Notes
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- Sermones singuli
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- In Pascha
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Annunciatio
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Maria Magdalene
    Sermones inter unius auctoris collectionem -- De Sanctis et festis Stephanus protomartyr
    Tableau -- de théologie didactique
    Théologie -- Tableaux
    Vers anonymes latins -- Divers
    VINCEM DE VITRUVE -- Mention (XIVe s.)

Source des données