Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Reg.lat.1286

Numérisations

Manifeste IIIF

Aspects codicologiques

  • Parch., XIIe-XIIIe s., 77 ff., 2 col., 348 x 235 mm. Au f. 1 grande initiale P rouge et verte ornée de rinceaux et palmettes ; f. 48-48 v° quelques gloses marginales du XVIe s. dont une en français.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 1-43: Palladivs, Opus agriculturae (I-XIII).

    à la fin: «Palladii Rutili Tauri Emiliani uiri illustris opus agriculture Explicit».

    f. 43-49 v°: Cetivs Faventinvs, Liber artis architectonicae.

    texte comprenant les interpolations signalées par Gransden (op. cit. infra).

    titre: «Incipit de architectura ualde utilis sciencia. De libris antiquorum qui de hoc scripserunt non paruo labore excerpta».

    inc.: «Multa oratione de artis architectorię peritia Vitrubius [sic] Polio...».

    expl.: «... sapientie memorandas relinquimus».

    ~ f. 49 v° col. 1-50 col. 1: «De spera uel hemisperio».

    inc.: «Spera ad celestes circulos uel signa...» (éd. J. Poleni, Exercitationes Vitruvianae, 2, Padoue, 1739, p. 211-212 note).

    ~ f. 50 col. 1-50 v° col. 1: «De maltis diuersis».

    inc.: «Compositio maltorum id est solidamentorum...».

    expl.: «... et subigitur et calidum inducitur» (texte interpolé, éd. d’après ce manuscrit J. Poleni, op. cit, p. 212-215 ; V. Rose et H. Müller-Strübing, Vitruvii de architectura libri decem , Teubner, 1867, p. 312-313).

    ~ f. 50 v° col. 1: «De mensuris arborum uel turrium».

    inc.: «Arborem siue turrim uel quodcumque...» (éd. Gransden, op. cit. infra, p. 371-372).

    ~ f. 50 v° col. 1-2: «De probatione auri et argenti».

    inc.: «Omne aurum purum cuiuslibet ponderis...».

    expl.: «... huius fronte prefixum est. Explicit de architectura» (cf. supra, Reg. lat. 309, f. 105).

    ~ f. 50 v° col. 2: ‹Gerbertvs Remensis, Regulae de numerorum abaci rationibus› (extrait).

    titre: «Incipit de multiplicatione numerorum».

    inc.: «Si multiplicaueris singularem numerum per decenum...».

    expl.: «... dabis unicuique digito X̄ et omni articulo. C̄.»

    ~ f. 50 v° col. 2-51 col. 2: «De medicina ualde utilis scientia».

    inc.: «pro psiletrum // f. 51 col. 1 //ad noxios quoque humores extrinsecus desiccandos et pilos qui displicent extirpandos. Calcem arefactam...».

    expl.: «... pro desiccandis humoris [sic] curant accipere potionem». (éd. Gransden, op. cit. infra, p. 372 ; cf. ibid., p. 370-372 pour tous ces textes et extraits interpolés dans et à la suite de Cetius Faventinus).

    f. 51-77: Vegetivs, Epitoma rei militaris (ms. apparenté à la classe λ de Lang).

    titre: «Flauii Vegetii Renati uiri illustris epitoma rei militaris libri numero quatuor incipiunt».

    à la fin: «Explicit de nauali bello Flauii Vigetii [sic] Renati uiri consularis et illustris De re militari liber quartus. Explicit. Flauius Eutropius emendaui sine exemplario Constantinopolim Consulatu Valentiniani Augusti SepTIMO».

Anciens possesseurs

Anciennement dans

Origine

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Paul Petau, signature: «P. Petauius» au bas des f. 1 et 77 ; Alexandre Petau (correspond au n° 235 (ancien 62) de son catalogue manuscrit: Leyde, Voss. lat. Q. 76, f. 81 v°, 83, 83 v°) ; reine Christine de Suède (correspond au n° 519 du catalogue de Montfaucon).

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • PELLEGRIN, Élisabeth, FOHLEN, Jeannine, JEUDY, Colette, RIOU, Yves-François, avec la coll. d'Adriana MARUCCHI (1978), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome II, 1re partie. Fonds Patetta et Fonds de la Reine, Paris, Éditions du CNRS (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 162 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_1978_cat_21_21)

Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source

    • C. Lang, Flaui Vegeti Renati Epitoma rei militaris, Leipzig, Teubner, 1885, p. xxxviii (brève mention)
    • E. M. Sanford, The use of classical authors..., 1924, p. 228, n° 269
    • J. Svennung, Untersuchungen zu Palladius..., Upsal, 1935, p. 629
    • K. W. Gransden, The interpolated text of the Vitruvian Epitome (Journ. Warb. Court. Inst., 20, 1957, p. 370-372)
    • Les manuscrits de la Reine..., réédition..., 1964, p. 34, n° 519
    • C. H. Krinsky, Seventy-eight Vitruvius manuscripts (Journ. Warb. Court. Inst., 30, 1967, p. 63 n.), brève description.

Vie du document

Source des données