Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.2945

  • Autre libellé du document :
    • Vat. lat. 2945
    • BAV, Vat. Lat. 02945
    • BAV, Vat. lat. 2945
    • Bibliothèque vaticane, Vat. lat. 2945
    • Vatican. BAV, Vat.lat.2945
    • Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.2945
    • Vaticano (Città del), Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat. lat., 2945
  • Conservé à : Vatican. Biblioteca apostolica vaticana
  • Date de fabrication :
  • Lieu de fabrication :

Numérisations

Manifeste IIIF

Aspects codicologiques

  • Papier (filigranes f. 1-250: var. Briquet 8093, Fabriano-Palerme, 1471-1473 sauf f. 184 et 187: var. Briquet 7918, Palerme-Naples, 1479-1486, et f. 193 et 198: var. Briquet 6271?; f. 251-253: var. Briquet 3540, Florence-Palerme-Pistoia-Fabriano, 1463-1478), XVe s., II + 253 ff. (f. Iv°-II, 250 et 252 blancs), 220 x 140 mm. Rares gloses marginales des XVe et XVIe s.; au f. IIv° table du contenu contemporaine, indiquant seulement les principaux ouvrages des f. 1-250v°: «Continentur in presenti libello cuncta quȩ subsequntur uidelicet... », le dernier article cité manque dans le manuscrit: «Ex Plinio de Antidoto .s. contra Venenum Remedio ».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Présentation du contenu

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //secum in insula

    ~ f. 1-38: ‹Plvtarchvs›, Vita Caesaris (transl. lat. Guarini Veronensis).

    ~ f. 38-63: Leonardvs Ivstinianvs, Vita S. Nicolai Myrensis episcopi (B. H. L., 6128).

    ~ f. 63v°-65: Ps. Hieronymvs presbyter, Epistula XI de honorandis parentibus.

    ~ f. 65v°: Ps. Avgvstinvs Hipponensis, Epistula ad Nepotianum.

    inc.: «Recepi litteras tuas in quibus dicis te desiderare luxuriam... » (cf. M. Oberleitner, op. cit. infra : Epistolae spuriae, p. 364 n° 19).

    ~ -Xenophon, Apologia pro Socrate (transl. lat. Leonardi Bruni Aretini: extrait -3 lignes).

    ~ f. 65v°-66: Hieronymvs presbyter, Vita Hilarionis monachi (prologus - B. H. L., 3879).

    ~ f. 66-66v°: Svlpicivs Severvs, Vita S. Martini Turonensis (prologus - B. H. L., 5610).

    ~ f. 67-67v°: Ps. Avgvstinvs Hipponensis, Epistula ad Bonifacium.

    inc.: «Legere frequenter ut uere puto tria te scire... » (cf. M. Oberleitner, op. cit. infra : Epistolae spuriae, p. 364 n° 18).

    ~ f. 67v°-68: ‹Carmen de S. Paulo Thebaeo eremita› (B. H. L., 6597).

    ~ f. 68v°-87v°: Plvtarchvs, Vita Tiberii et Caii Grachorum (transl. lat. Leonardi Bruni Aretini).

    ~ f. 88-132: Plvtarchvs, Vita Marci Antonii (transl. lat. Leonardi Bruni Aretini).

    ~ f. 132v°-160: Plvtarchvs, Vita Bruti (transl. lat. Iacobi Angeli de Scarperia).

    ~ f. 160v°-194: Plvtarchvs, Vita Catonis iunioris (seu Vticensis - transl. lat. Leonardi Bruni Aretini)

    ~ f. 194-213: Plvtarchvs, Vita Pyrrhi (transl. lat. Leonardi Bruni Aretini).

    f. 213v°-222v°: Donatvs, Vita Vergilii (interpolata) seu Donatus auctus

    titre: «Vita Vergilii feliciter Incipit ».

    expl.: «... omnibus uersibus adinueniri [sic]» suivi de «Qui supradicta... -... quisque finis fuerit nec minus et in Eneyde. finit Vita Vergilii » (cf. éd. I. Brummer, Vitae Vergilianae, Teubner, 1933, p. 1-38; K. Bayer, Vergil Landleben... Vergilviten, Wurzbourg, 1970, p. 214-240 et 350-370; G. Brugnoli et F. Stok, Vitae Vergilianae antiquae, Rome, 1997, p. 73-135).

    ~ f. 233-249: Rinvcivs Aretinvs, Vitae Aesopi.

    f. 249v° (add.): Ps. Acro, Vita Horatii.

    inc.: «‹O›rativs Flaccus Libertino patre natus in Apula [sic] ...» (début de la Vita II, suivi d'extraits remaniés de la Vita I et de la Vita II).

    expl.: «... Scripsit epistolas, librum sermonum, (add.) In magno opere mores hominum commendat» (éd. O. Keller, Pseudacronis Scholia in Horatium..., Teubner, 1902, p. 1-3).

    f. 250v° (add.): Plinivs maior, Naturalis historia (extraits).

    1) titre: «Plinius de fortuna ».

    inc.: «‹T›OTO quippe mundo et omnibus locis... ».

    expl.: «... qua deus probatur incertus » (II, 22).

    2) titre: «Idem de homine ».

    inc.: «Mundus qui in eo terre gentes maria... ».

    expl.: «... At Hercule risus precox iliique celeriinus [sic]» (VII, 1-2).

    ~ f. 251-251v°: ‹Chervbinvs› Qvarqvalivs, Pantagatvs et alii, Carmina.

    ~ f. 252v°-253: Neapvlo de Vrsinis, Epistula.

    inc.: «Neapulo de Vrsinis Comes Taliacotii... uniuersis et singulis... quam futuris. Maximam illi principes laudem consequi uideatur qui ergo claros et illustres uiros... ».

Ancien possesseur

Anciennement dans

Origine

  • Origine: italienne, f. 1-249: écriture humanistique ronde avec quelques a cursifs, régulière; ensuite additions: f. 249v° écriture humanistique cursive anguleuse un peu penchée, f. 250v° autre main, même écriture assez menue, f. 251-253 plusieurs mains, écritures humanistiques cursives un peu penchées, plus ou moins soignées.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Historique de la conservation

Source des données : Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: le cardinal Guglielmo Sirleto († 1585), dont une vingtaine de manuscrits a été achetée le 17 avril 1549 par la Bibliothèque Vaticane.

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 52 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

Ces références bibliographiques ont été récupérées telles quelles des données à la source

    • A. Poncelet, Catalogus codicum hagiographicorum latinorum Bibliothecae Vaticanae, Bruxelles, 1910, p. 97-98, description partielle
    • G. Mercati, Codici latini Pico Grimani Pio..., Vatican, 1938 (Studi e testi, 75), p. 17-18
    • P. O. Kristeller, Iter italicum, 2, Londres-Leyde, 1967, p. 315, description partielle
    • M. Oberleitner, Die handschriftliche Überlieferung der Werke des heiligen Augustinus..., 1/1, Vienne, 1969, p. 366, simple mention et 1/2, Vienne, 1970, p. 278
    • G. Brugnoli et F. Stok, Vitae Vergilianae antiquae, Rome, 1997, p. XXI
    • J. Hankins, Repertorium Brunianum..., 1, Rome, 1997, p. 202, n° 2786.

Vie du document

Source des données