Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3087

  • Titre attesté :
    • Robertus Holkot, Quaestiones super IV libris Sententiarum.
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3087
    • Paris. BnF, Latin 3087
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Robertus Holkot (1290?-1349)
  • Date de fabrication :
  • Support : Papier.
  • Composition :
    • 107 ff. à 2 colonnes.
  • Format :
    • 285 × 210 mm.
  • Aspects codicologiques :
    • Plusieurs mains (ff. 1-43, 43v-106, 106v-107). Initiales ornées à la plume. Incipits en grosse. Pieds-de-mouche rubriqués. — Réclames. — Corrections, indication des divisions du texte et références en marge par les mains qui ont écrit le texte. — Au f. 1, une croix, suivie de « ii » et note à demi rognée « Frater Ant[onius] Adm[ ] in vad[ium ?] 27 madii 1425... ». 107 ff. à 2 colonnes. 285 × 210 mm.
  • Reliure :
    • Demi-reliure chagrin rouge au chiffre de Louis-Philippe. Titre au dos : « Gualiff super Sententiis ».

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-107v « Gualiff [sic] super Sententiis ». (Ed. Lyon, 1518). L. I : « Utrum quilibet viator existens in gratia, assenciendo articulis fidei mereatur... » (1-35) ; au f. 8v, manque la q. 2 de l'édition citée ; au f. 35 : « ... vel simpliciter negande et sic terminatur ultima questio libri que quinta in ordine ponitur. Explicit liber primus » ; — L. II : « Incipit liber secundus... Queritur utrum creator generis humani juste gubernet genus humanum... » (35-59) ; au f. 44v, la fin de la rédaction de la q. 1 est différente de celle de l'édition citée : « ... quod concedo minus in quantitate sed equale in proportione quia utrobique 3am partem » ; au f. 59, le l. II s'achève avec la q. 2 : « ... quod nunquam fuerunt confirmati et sic finitur liber secundus » ; les q. 3 et 4 manquent ; — L. III : « Incipit libri tertii questio prima. Utrum Filius Dei potuerit incarnari... » (59-91), texte de l'édition (59-70v) suivi de : « Utrum finale premium boni viatoris sit beatitudo... » [L. IV, q. 8] (70-75v) ; « Sciendum quod Daniel existens in Caldea apud Hebreos... — ... coram Deo quilibet pro populo suo secundum Gregorium etc... (75v) ; « Utrum angelo confirmato conveniat deputari ad custodiendum hominem viatorem... » [l. II, q. 4] (75v-88v) ; « Utrum demones libere peccaverunt... — ... queritur quod appetunt superius dictum est dicendo ad questionem. Et sic finitur tertius liber » [l. II, q. 3] (88v-91) ; — L. IV : « Circa quartum librum queritur utrum baptissmus recte susceptus conferat gratiam baptizato... » (91-107v) ; au f. 96, la q. 1 de la D. IV s'achève à : « ... quia episcopus degradatus semper est episcopus » ; au f. 107v, le ms. se termine avec la q. 5, inachevée : « ... non posset alteri vices suas committere, quod tamen... » ; cf. Michalski, La physique nouvelle et les différents courants philosophiques au XIVe s. dans Bull. intern. de l'Acad. pol. Cl. de philol., d'hist. et de philos., 1927, 102-106 ; Stegmüller, Repert. comment. in Sent., 1947, n° 737.

Intervenant

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • HOLKOT, Robertus, STREVELER, Paul Andrew (éd.), TACHAU, Katherine H. (éd.), GELBER, Hester Goodenough (coll.), COURTENAY, William J. (coll.) (1995), Seeing the future clearly : «Questions on future contingents», Toronto, Pontifical Institute of Mediaeval Studies (Pontifical institute of mediaeval studies. Studies and texts, 119), ici p. 37, 44-45

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Circa quartum librum quaeritur utrum baptismus recte susceptus conferat gratiam baptizato...

    f. 91

    Sciendum quod Daniel exsistens in Chaldaea apud Hebraeos...

    f. 75v

    Utrum angelo confirmato conveniat deputari ad custodiendum hominem viatorem...

    f. 75v

    [...] Utrum baptismus recte susceptus conferat gratiam baptizato...

    f. 91

    Utrum creator generis humani juste gubernet genus humanum...

    f. 35

    Utrum daemones libere peccaverunt...

    f. 88v

    Utrum Filius Dei potuerit incarnari...

    f. 59

    Utrum finale praemium boni viatoris sit beatitudo...

    f. 70v

    Utrum quilibet viator exsistens in gratia, adsentiendo articulis fidei, mereatur...

    f. 1

    DÉCORATION -- Initiales ornées à la plume (XVe s.)
    Manuscrits -- Manuscrits mis en gage
    MAZARIN (Jules, card.) -- Possesseur
    RELIURE -- Reliures au chiffre de Louis-Philippe
    ROBERTUS HOLCOT, O.P. -- Quaestiones super IV libris Sententiarum

Source des données