Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3559

  • Titres attestés :
    • Guillelmus Peraldus
    • Johannes Halgrinus de Abbatisvilla
    • Johannes de Rupella
  • Autre libellé du document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3559
    • Paris. BnF, Latin 3559
  • Conservé à : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Langues : latin
  • Auteur : Guillaume Perault (1200?-1271) | Jean Algrin (1180?-1237) | Jean de La Rochelle (11..?-1245)
  • Date de fabrication :
  • Support : Parchemin. Réglure à la mine de plomb.
  • Composition :
    • II ff. garde, 1 f. n. c., 203 ff. + II ff. garde, précédés et suivis d'1 f. garde parchemin, à 2 colonnes ou à longues lignes (1-3, 55-57, 152-165v, 196-203v).
  • Format :
    • 175 × 115/125 mm. (justification 132/140 × 92/105 mm.).
  • Aspects codicologiques :
    • (premier cahier). Plusieurs mains ; un ex-libris gratté au f. 195 donnait le nom du scribe des ff. 166-195 ; on peut déchiffrer à la lumière ultra-violette : « Qui scripsit Gib[ertus] de[Pari] siaco (?) vocatur ». — Initiales en couleurs à filigranes et à antennes. La plupart des titres ont été ajoutés dans les marges latérales ou dans la marge supérieure au XIVe s. — Deux cahiers ajoutés au début et à la fin (1-3 et 196-203) ; 25 cahiers, la plupart de 8 ff., 1 de 2 ff. (36-37), 3 de 10 ff. (38-47, 55-64, 104-113), 2 de 7 ff. (48-54, 89-95), 3 de 6 ff. (146-151, 160-165, 190-195) ; quelques réclames subsistent ; la première moitié de chaque cahier est signée des premières lettres de l'alphabet, accompagnées de traits ou de signes différents pour chaque cahier : a???-d???, a-d etc. Foliotation ancienne en chiffres romains au recto des ff. de I à L, au verso des ff. de LI à IIIIXX???, puis en chiffres arabes au verso des ff. de 81 à 193. — Quelques notes marginales contemporaines et du XIVe s. Au verso du f. de garde II, citations bibliques et patristiques. Au f. de garde I, titre du XIVe s. : « Sermones totius anni de tempore et sanctis perutiles ». Au f. 204 (f. garde), ex-libris du XVe s. : « Liber sancte Marie de Noa » (abbaye Notre-Dame de la Noë, diocèse d'Évreux) ; cf. Delisle, Cab. des mss., I, 543 ; E. Deville, dans Rev. cath. de Normandie, XIX (1909-1910), 202. — A fait partie de la bibliothèque de Colbert.II ff. garde, 1 f. n. c., 203 ff. + II ff. garde, précédés et suivis d'1 f. garde parchemin, à 2 colonnes ou à longues lignes (1-3, 55-57, 152-165v, 196-203v).175 × 115/125 mm. (justification 132/140 × 92/105 mm.).
  • Reliure :
    • Reliure XVIIIe s. maroquin rouge aux armes et au chiffre royaux. Titre doré au dos : « SERMONES PER ANNUM ».

Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-3 Table alphabétique des matières avec renvoi aux ff. — Addition du XIVe s.

    F. 4-151v [GUILLELMUS PERALDUS, Sermones de epistolis dominicalibus] (éd. Orléans-Paris, 1674, sous le nom de Guillaume d'Auvergne, Opera omnia... II, 1-157), 105 sermons, même série que celle contenue dans le ms. Latin 3538, à quelques variantes près dans la liaison ou la séparation des sermons entre eux et avec deux sermons supplémentaires pour le 22e et le 23e dimanches après la Trinité. La plupart des titres ont été ajoutés dans la marge supérieure au XIVe s

    F. 4-90 « Dominica Ia Adventus » (titre en marge) à « Dominica Va post Trinitatem » (titre en marge) ; cf. ms. cit., f. 1-64v ;

    F. 90-91 « Dominica VIa post Trinitatem » (titre en marge), [sermo I] « Quicumque baptizati sumus... (Rom. VI, 3). Quia in institutione ejus scilicet in nomine Trinitatis... », avec lacune au milieu, par suite d'1 f. coupé entre les ff. 90 et 91 (éd. cit., 95-97) ; cf. ms. cit., f. 64v-66 ; Schneyer, Repert. lat. Serm., II, 548, n° 197 ;

    F. 91-141v « Dominica VIa » [post Trinitatem] (titre en marge), [sermo II] à « Dominica XXIIa post Trinitatem » (titre en marge) ; cf. ms. cit., f. 66-104 ;

    F. 141v-145 « De eadem dominica XXIIa » (titre en marge), [sermo II] « Testis est michi Deus... (Phil. I, 8). Ecclesia in hodierno officio instruit nos circa dilectionem... » (éd. cit., 149-151) (141v-143) ; — « Dominica XXIIIa post Trinitatem » (titre en marge), [sermo I] (éd. cit., 151-152) ; cf. Schneyer, op. cit., 550, n° 229 (143-144) ; — [sermo II] « Conversatio nostra in celis est... (Phil. III, 20). In principio hodierne epistole monuit Apostolus... » (éd. cit., 152-153) ; cf. ms. cit., f. 104-104v ; Schneyer, op. cit., n° 230 (144-145) ;

    F. 145-151v « Dominica XXIIIIa post Trinitatem » (titre en marge) ; cf. ms. cit., f. 104v-109. Cf. A. Dondaine, dans Arch. fr. Praed., XVIII (1948), 162-236.

    F. 152-153 [JOHANNES HALGRINUS DE ABBATISVILLA, Sermo in die Nativitatis] ; cf. Schneyer, op. cit., III, 511, n° 18.

    F. 153v-165v [GUILLELMUS PERALDUS, Sermones de evangeliis]. [In dominica Palmarum, sermo II] (éd. cit., 239-242) ; cf. Schneyer, op. cit., II, 537, nos 56-58 liés (153v-155v) ; — [III] (éd. cit., 242-243) ; cf. Schneyer, op. cit., n° 59 (155v-156v) ; — [IV] (éd. cit., 243) ; cf. Schneyer, op. cit., n° 60 (156v) ; — [V] « Plurima autem turba... (Joh. XII, 12). In hiis verbis ostenditur honor exhibitus Salvatori... » (éd. cit., 243-244) ; cf. Schneyer, op. cit., n° 60, lié au précédent (157-157v) ; — [In festo Paschae sermo I] « Maria Magdalene et Maria Jacobi... (Mc. XVI, 1). Joachim Cleopha Salomee tres Anna Marias quas habuit... » (éd. cit., 244) (157v-158) ; — [II] « Maria Magdalene etc. Notandum quod series hujus evangelii hodierna... » (éd. cit., 244-245) (158-159) ; — [sermo III], jusqu'à : «... ab hostio monumenti et reversi viderunt revolutum lapidem » (éd. cit., 245-246) ; cf. Schneyer, op. cit., II, 537, n° 62 (159-159v) ; — [In die Pentecostes sermo II] (éd. cit., 277-280) ; cf. Schneyer, op. cit., 539, n° 81 (160-163) ; — [Sermones de epistolis]. [Dominica in Ramis palmarum sermo I] ; cf. supra, f. 52-53v (163-164v) ; — [II] ; incomplet de la fin, jusqu'à : « ...congelata videntur esse corda illa » ; cf. supra, f. 53v-55 (165-165v). Cf. A. Dondaine, op. cit., loc. cit.

    F. 166-195 [JOHANNES DE RUPELLA] Commune de sanctis. [De apostolis] ; cf. Schneyer, op. cit., III, 716, n° 184 (166-166v) ; — [De uno martyre] ; cf. ibid., n° 185 (166v-168) ; — [De apostolis] ; cf. ibid., n° 186 (168) ; — [Sermo plurimorum martyrum] ; cf. ibid., n° 187 (168-169) ; — [De eodem] ; cf. ibid., n° 188 (169-170v) ; — [De confessoribus] ; cf. ibid., n° 189 (170v-171) ; — [In natali unius pontificis] ; cf. ibid., n° 190 (171-172v) ; — [De uno confessore] ; cf. ibid., 717, n° 191 (172v- 173) ; — [De confessoribus] ; cf. ibid., n° 192 (173-174) ; — [De virginibus] ; cf. ibid., n° 193 (174-174v) ; — [De translatione cujuslibet sancti] ; cf. ibid., n° 194 (174v-175) ; — [In synodo] ; cf. ibid., n° 195 (175v-178v) ; — [De eodem] « Sic nos existimet homo... (I Cor. IV, 1). Ad informationem sacerdotalis vite... » ; cf. ibid., n° 196 (178v-180) ; — [De eodem] ; cf. ibid., n° 197 (180-182) ; — [Ad claustrales] ; cf. ibid., n° 198 (182-183v) ; — [In dedicatione ecclesiae] ; cf. ibid., n° 199 (183v-184v) ; — [De eodem] ; cf. ibid., n° 200 (184v-187) ; — [De eodem] ; cf. ibid., n° 201 (187-189v) ; — [In anniversario dedicationis ecclesiae] ; cf. ibid., n° 202 (189v-191) ; — [In consecratione episcopi vel regis] ; cf. ibid., n° 203 (191-192) ; — [De b. Maria virgine] ; cf. ibid., n° 204 (192-193v) ; — [De translatione b. Germani] ; cf. ibid., 718, n° 205 (194-195) ; au f. 195 : « Explicit Commune de sanctis ». Cf. K.F. Lynch, dans Rech. théol. anc. méd., XXXI (1964), 287-319 et surtout 316-319 (incipit des sermons) ; J.B. Schneyer, ibid., XXXIII (1966), 155-157.

    F. 195v Notes : « Contra gulam. Nota quod prima causa humane miserie fuit manducatio ...— ... clericos » ; « Tu vero homo unanimis ... (Ps. LIV, 14). VIII verba ponit... — ...unanimis ».

    F. 196-203v Thèmes et prothèmes de sermons tirés de l'Écriture sainte sur différents sujets et pour certaines fêtes ; les sujets des sermons sont indiqués en marge. « De bono religionis » (en marge). « Nolite timere : scio enim quod Jhesum qui crucifixus est queritis... » (Mt. XXVIII, 5)... ; « Contra malas claustrales » (196-196v) ; « Contra apostatas » (196v) ; « Contra propriam voluntatem » ; « Contra inobedientiam » (197) ; « De obedientia » (197-197v) ; « De humilitate » (197v-198) ; « De paupertate » (198) ; « De contemptu mundi et ejus fuga » (198-198v) ; « Contra accidiam » (198v) ; « De opere car[nis] » (199) ; « De servi[tio] Dei » (199-199v) ; « Incipiunt themata in Natali » ; « In Parasceve » ; « In Pasca » (199v) ; « De Pentecoste » (199v-200) ; « In Annuntiatione » (200) ; « In Assumtione » (200-200v) ; « Item de beata Virgine » ; « In dedicatione » (200v) ; « Contra dure loquentes » ; « Contra choreos » (201) ; « De revocatione » (201-201v) ; « Protheumata » (202) ; « Contra vaniloquium » (202v-203) ; « Contra jactanciam » (203) ; « Contra adulationem » (203-203v) ; « Contra detractionem » (203v). — Addition contemporaine.

Intervenants

Historique de la conservation

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Probablement apporté par Sébastien de Guémadeuc, évêque de Saint-Malo, à Colbert le 16 juin 1679 ; cf. ms. Latin 9364, f. 17 et add. du ms. Latin 2715.

Bibliographie

Ces références bibliographiques ont fait l'objet d'un traitement et disposent le cas échéant de liens vers des versions en ligne.

  • ROUSE, Richard H., ROUSE, Mary A. (2000), Manuscripts and their makers - Commercial book producers in Medieval Paris 1200-1500, London, Harvey Miller, ici t. II, p. 34

Sujets et thèmes

Source des données : BnF Archives et manuscrits

  • Incipit du lemme biblique

    Abrahae dictae sunt promissiones... (Gal. III, 16). Dabit quasi pulverem... (Is. XLI, 2)

    Incipit

    In ecclesia volo quinque verba... (I Cor. XIV, 19). Haec quinque verba sunt...

    f. 78v

    Incipit

    Promissa est Abrahae vita aeterna...

    f. 226v

    Incipit du lemme biblique

    Accipite armaturam Dei... (Eph. VI, 13).

    Incipit

    Nota hanc armaturam tripliciter esse commendabilem...

    f. 245

    Incipit du lemme biblique

    Alter alterius onera portate... (Gal. VI, 2).

    Incipit

    Unum de maximis mandatis christianae religionis...

    f. 235

    Incipit du lemme biblique

    Ante translationem testimonium... (Hebr. XI, 5).

    Incipit

    Hoc dicitur de Enoch ad litteram et potest dici...

    f. 174v

    Incipit du lemme biblique

    Apparuerunt illis dispertitae linguae... (Act. II, 3).

    Incipit

    Id est radioli ignei ad modum linguarum formati... Circa quod verbum tria...

    f. 52

    Incipit

    Nota Spiritum sanctum figuratum esse...

    f. 203

    Incipit du lemme biblique

    Apparuit enim gratia Dei Salvatoris nostri... (Tit. II, 11).

    Incipit

    Hodie, dilectissimi, illuxit nobis manifestius...

    f. 2v

    Arbores etiam in multis instruunt homines...

    f. 5

    Incipit du lemme biblique

    Beatus vir, qui suffert temptationem... (Jac. I, 12).

    Incipit

    Magna consolatio his qui in temptatione sunt colligitur ex hoc verbo...

    f. 173

    Incipit du lemme biblique

    Caritas numquam excidit... (I Cor. XIII, 8)

    Incipit

    Hoc tripliciter potest intellegi...

    f. 177

    Incipit du lemme biblique

    Caritas patiens est... (I Cor. XIII, 4).

    Incipit

    Apostolus ad commendationem caritatis septem bona ponit...

    f. 27

    Incipit du lemme biblique

    Celebravit Salomon dedicationem... (II Mach. II, 12)

    Incipit

    Considerantes quanta facta fuit sollemnitas a Moyse in dedicatione tabernaculi...

    f. 183v

    Incipit du lemme biblique

    Christus adsistens pontifex... (Hebr. IX, 11).

    Incipit

    Dominica ista vocatur dominica in Passione. Dominica...

    f. 186v

    Incipit

    Notandum quod in verbo proposito docet nos...

    f. 187v

    Incipit du lemme biblique

    Christus passus est pro nobis... (I Petr. II, 21).

    Incipit

    Notandum est passionem Christi esse memorandam...

    f. 47v

    Incipit

    Quattuor causas ponit quae passio Domini...

    f. 48

    Incipit du lemme biblique

    Confidimus in Domino Jesu... (cf. Phil. I, 6).

    Incipit

    Hoc verbum dicit Apostolus Philippensibus...

    f. 245v

    Incipit du lemme biblique

    Confortamini in Domino... (Eph. VI, 10).

    Incipit

    Justus... id est vitam suam regit et disponit...

    f. 138

    Incipit du lemme biblique

    Conversatio nostra in caelis est... (Phil. III, 20).

    Incipit

    In principio hodiernae epistolae monuit Apostolus...

    f. 144

    Incipit du lemme biblique

    Cum appropinquasset Jesus Jerosolymis, et venisset Bethphage... (Mt. XXI, 1).

    Incipit

    Evangelium quod legitur in hodierna processione ostendit...

    f. 153v

    Incipit du lemme biblique

    Cum essem parvulus... (I Cor. XIII, 11).

    Incipit

    Et nos exemplo Pauli evacuare debemus puerilia...

    f. 37

    Debet etiam fides esse magna...

    f. 195

    Incipit du lemme biblique

    Debitores sumus non carni... (Rom. VIII, 12).

    Incipit

    Deo, nobis et proximo...

    f. 68v

    Incipit

    Ostensum est prius in prima parte praecedenti...

    f. 67v

    Incipit du lemme biblique

    Dies approvinquavit... (Rom. XIII, 12).

    Incipit

    Dies iste spiritualiter potest intellegi...

    f. 2

    Incipit du lemme biblique

    Dominus prope est... (Phil. IV, 5).

    Incipit

    Hoc verbum frequentat Ecclesia hoc tempore, volens...

    f. 17

    Incipit

    Hoc verbum frequentat Ecclesia tempore isto...

    f. 12v

    Incipit

    Triplici ratione verbum istud frequentat Ecclesia...

    f. 13v

    Incipit du lemme biblique

    Domum tuam, Domine, decet sanctitudo... (Ps. XCII, 5).

    Incipit

    Hic tangitur dedicationis cujuslibet [ecclesiae]. Eadem ratio...

    f. 189v

    Incipit du lemme biblique

    Domus mea, domus orationis vocabitur... (Mt. XXI, 13).

    Incipit

    In verbo isto, quod adsumitur de evangelio, ostenditur...

    f. 184v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce nunc tempus acceptabile... (II Cor. VI, 2).

    Incipit

    Eccl. (III, 6) legitur quod sit tempus acquirendi...

    f. 179

    Incipit

    Melior est sapientia... (Eccl. IX, 18). Hoc dicitur quod per sapientiam vincitur bellum...

    f. 180

    Incipit

    Si quis peregrinus esset transiturus...

    f. 180

    Incipit du lemme biblique

    Epulemur non in fermento... (I Cor. V, 8).

    Incipit

    In verbo isto invitat nos Ecclesia...

    f. 192v

    Incipit du lemme biblique

    Erant omnes discipuli... (Act. II, 1).

    Incipit

    Celebrat Ecclesia hodie sollemnitatem...

    f. 74v

    Incipit du lemme biblique

    Estote factores verbi... (Jac. I, 22).

    Incipit

    In epistola hodierna incitantur fideles ad quattuor...

    f. 199

    Incipit du lemme biblique

    Estote imitatores Dei sicut filii... (Eph. V, 1).

    Incipit

    Necessarium est verum exemplar...

    f. 33

    Incipit

    Notandum quod iste articulus quod scilicet vere fideles...

    f. 35

    Incipit

    Primo monet hic Apostolus ut Deum imitemur...

    f. 34

    Incipit du lemme biblique

    Estote itaque prudentes et vigilate... (I Petr. IV, 7).

    Incipit

    Legitur quod tempore medio...

    f. 200

    Incipit

    Monemur in epistola hodierna ad prudentiam...

    f. 200v

    Incipit

    Prudentes esse debemus, id est providentes...

    f. 201v

    Incipit du lemme biblique

    Expurgate vetus fermentum... (I Cor. V, 7).

    Incipit

    Tripliciter solent peccare...

    f. 190

    Incipit du lemme biblique

    Exspectatio justorum laetitia... (Prov. X, 28)

    Incipit

    Justi fuerunt martyres : sic enim legitur...

    f. 170v

    Incipit du lemme biblique

    Flecto genua mea ad Patrem... (Eph. III, 14).

    Incipit

    In epistola hodierna tangit Apostolus quinque...

    f. 236

    Incipit du lemme biblique

    Fructus spiritus est caritas... (Gal. V, 22)

    Incipit

    Nota inter creaturas hominem...

    f. 227v

    Incipit du lemme biblique

    Gaudete in Domino semper... (Phil. IV, 4).

    Incipit

    Ecclesia sicut in festo Natalis recolit...

    f. 161v

    Incipit du lemme biblique

    Gloria in confusione eorum... (Phil. III, 19).

    Incipit

    Sapientia hujus mundi valde inimica est Deo...

    f. 143

    Incipit du lemme biblique

    Gratia Dei sum id quod sum... (I Cor. XV, 10).

    Incipit

    Nota gratiam Dei in praesenti summe...

    f. 222v

    Incipit

    Valde necessarium est homini ut se ipsum cognoscat...

    f. 76v

    Incipit du lemme biblique

    Gratia Domini nostri Jesu Christi et caritas Dei... (II Cor. XIII, 13).

    Incipit

    Ecclesia in epistola hodierna recolit fidelibus...

    f. 204

    Incipit du lemme biblique

    Gratias ago Deo meo... (I Cor. I, 4).

    Incipit

    Hoc dixit Apostolus Corinthiis qui ad fidem Christi...

    f. 133v

    Incipit

    In quo verbo, exemplo Apostoli, monemur...

    f. 96v

    Incipit du lemme biblique

    Haec est voluntas Dei, sanctificatio vestra... (I Thess. IV, 3).

    Incipit

    Docet Apostolus in epistola hodierna quae sit Dei voluntas...

    f. 181

    Incipit

    Tria ostendit nobis Apostolus in hac epistola...

    f. 32

    Hi si in timore Dei et dilectione...

    f. 32

    Incipit du lemme biblique

    Hic jam quaeritur inter dispensatores... (I Cor. IV, 2).

    Incipit

    Quamvis verbum istud proponat Apostolus ad argutionem Corinthiorum...

    f. 175v

    Incipit du lemme biblique

    Hoc enim sentite in vobis... (Phil. II, 5).

    Incipit

    Ecclesia in hodierno officio duo intendit ostendere...

    f. 163

    Incipit

    Ecclesia in hodierno officio duo ostendere...

    f. 188

    Incipit

    Tripliciter debemus sentire...

    f. 189

    Incipit du lemme biblique

    Hora est jam nos de somno surgere... (Rom. XIII, 11).

    Incipit

    Hoc tempus dicitur tempus Adventus...

    f. 4

    Incipit

    Secundum quod exponitur de somno culpae...

    f. 155v

    Incipit du lemme biblique

    Hortamur vos ne in vacuum... (II Cor. VI, 1).

    Incipit

    Solent principes quando pugnaturi sunt...

    f. 178

    Incipit du lemme biblique

    Humiliamini sub potenti manu Dei... (I Petr. V, 6).

    Incipit

    Ecclesia multas exhortationes facit fidelibus...

    f. 60v

    Incipit du lemme biblique

    Illa autem quae sursum est... (Gal. IV, 26).

    Incipit

    Quando aliquis crucem transmarinam...

    f. 185

    Incipit du lemme biblique

    In caritate radicati... (Eph. III, 17).

    Incipit

    Sic perficienda est locutio...

    f. 237v

    Incipit du lemme biblique

    In diebus illis salvabitur Juda... (Jer. XXIII, 6).

    Incipit

    Quando aliquod magnum debet fieri...

    f. 249v

    Incipit

    Tempus requirendi Dominum... (Os. X, 12). Semper est tempus Dominum requirendi...

    f. 249v

    Incipit du lemme biblique

    In hoc apparuit caritas Dei... (I Joh. IV, 9).

    Incipit

    Unum de deterioribus quae sunt in mundo...

    f. 205

    Incipit du lemme biblique

    Induite vos sicut electi... (Col. III, 12).

    Incipit

    Sicut pueri solent vestibus suis spoliari...

    f. 170v

    Incipit du lemme biblique

    Introduxerunt arcam Domini... (II Reg. VI, 17).

    Incipit

    Ad laudem et gloriam Jesu Christi et festivitatis hodiernae...

    f. 194

    Incipit du lemme biblique

    Jam quaeritur inter dispensatores... (I Cor. IV, 2)

    Incipit

    Licet multa commendabilia sint in dispensatore...

    f. 12

    Incipit du lemme biblique

    Justorum animae in manu Dei... (Sap. III, 1).

    Incipit

    Sunt animae reproborum in manu diaboli...

    f. 169

    Incipit du lemme biblique

    Justum deduxit Dominus per vias rectas... (Sap. X, 10).

    Incipit

    Justus est religiosus quia justitiae est, ut per quod peccat...

    f. 172v

    Incipit du lemme biblique

    Laetare sterilis... (Gal. IV, 27).

    Incipit

    Spiritus sanctus in quo ordinatum est...

    f. 49

    Incipit du lemme biblique

    Libenter igitur gloriabor in infirmitatibus meis... (II Cor. XII, 9).

    Incipit

    Cum homo creatura nobilis sit...

    f. 175v

    Incipit du lemme biblique

    Manus Zorobabel fundaverunt domum... (Zach. IV, 9).

    Incipit

    Nota est historia quantum ad litteram : Zorobabel post redditum...

    f. 187

    Incipit du lemme biblique

    Maria Magdalene et Maria Jacobi... (Mc. XVI, 1).

    Incipit

    Ex Joachim, Cleopha, Salome tres Anna Marias // ... Juncta Joseph...

    f. 157v

    Incipit

    In hoc quod Mariae unguenta praeparant datur intellegi...

    f. 159

    Incipit

    Notandum quod series hujus evangelii hodierna tria nobis ostendit...

    f. 158

    Incipit du lemme biblique

    Ministri Christi sunt et ego... (II Cor. XI, 23)

    Incipit

    Notandum quod secundum verbum Gregorii vita praesens laboribus plena est...

    f. 173v

    Incipit du lemme biblique

    Nemini quidquam debeatis... (Rom. XIII, 8).

    Incipit

    Scilicet : cetera ita solvite ut non debeatis aliquid...

    f. 170

    Incipit du lemme biblique

    Nemo potest dicere : Dominus Jesus... (I Cor. XII, 3)

    Incipit

    Habent in usu omnes christiani...

    f. 218

    Incipit du lemme biblique

    Nolite conformari huic saeculo... (Rom. XII, 2).

    Incipit

    Nota quod conformatio hujus saeculi...

    f. 16v

    Incipit du lemme biblique

    Nolite esse prudentes apud vosmetipsos... (Rom. XII, 16).

    Incipit

    Secundum unam expositionem : Dissuadetur in hoc verbo superbia...

    f. 19

    Incipit du lemme biblique

    Nolite mirari si odit vos mundus... (I Joh. III, 13).

    Incipit

    Ecclesia in epistola hodierna tria intendit...

    f. 206v

    Incipit du lemme biblique

    Nolite timere : scio enim quod Jesum... (Mt. XXVIII, 5)

    Incipit

    Quia vero de mundo non estis...

    f. 196

    Incipit du lemme biblique

    Non plus sapere quam oportet sapere... (Rom. XII, 3)

    Incipit

    Scientia inflat... (I Cor. VIII, 1)

    f. 17v

    Incipit du lemme biblique

    Non simus concupiscentes malorum... (I Cor. X, 6).

    Incipit

    In verbo isto monet nos Ecclesia...

    f. 68v

    Incipit du lemme biblique

    Non sunt condignae passiones... (Rom. VIII, 18).

    Incipit

    Octo sunt in quibus apparere potest...

    f. 85v

    Incipit

    Passiones amarae sunt sed tamen salubres...

    f. 61v

    Nota quod prima causa humanae miseriae fuit manducatio et prima causa servitutis potatio...

    f. 195v

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro itaque vos, ego vinctus in Domino... (Eph. IV, 1).

    Incipit

    Hoc dicit Apostolus Romae exsistens...

    f. 238

    Incipit

    Specificat Apostolus in verbis istis ea quae requirit...

    f. 238v

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro itaque vos, fratres, per misericordiam... (Rom. XII, 1).

    Incipit

    Primo monet ad regimen corporis...

    f. 20v

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro vos tamquam advenas... (I Petr. II, 11).

    Incipit

    In epistola primae dominicae post Pascha instruxit Ecclesia...

    f. 65v

    Incipit

    Tria sunt quae caro desiderat...

    f. 197

    Incipit du lemme biblique

    Omne datum optimum... (Jac. I, 17).

    Incipit

    Duo sunt necessaria his...

    f. 198

    Incipit du lemme biblique

    Omne quod natum est ex Deo... (I Joh. V, 4).

    Incipit

    Bernardus : Postquam Unigenitus Dei...

    f. 195

    Incipit

    Sicut Christus a die Resurrectionis...

    f. 193

    Incipit du lemme biblique

    Omnes unanimes in oratione estote... (cf. I Petr. III, 8).

    Incipit

    Sicut dicit Glossa super illud...

    f. 62v

    Incipit du lemme biblique

    Omnis qui in agone contendit... (I Cor. IX, 25).

    Incipit

    Hoc plane verum est de contendentibus cursu temporali...

    f. 22bisv

    Incipit du lemme biblique

    Pascha nostrum immolatus est Christus... (I Cor. V, 7).

    Incipit

    Hoc verbo ostendit fidelibus Ecclesia...

    f. 42

    Incipit du lemme biblique

    Perfecta caritas foras mittit timorem... (I Joh. IV, 18).

    Incipit

    Duo specialiter necessaria homini sunt...

    f. 80v

    Incipit du lemme biblique

    Plurima autem turba straverunt vestimenta... (Mt. XXI, 8).

    Incipit

    Duplex processio Salvatoris recolitur hodie in Ecclesia...

    f. 156v

    Incipit

    In his verbis ostenditur honor exhibitus Salvatori...

    f. 157

    Incipit

    Joh. XII (12) sic habetur : Turba multa quae convenerat ad diem...

    f. 155v

    Incipit du lemme biblique

    Prudente???s virgines acceperunt oleum... (Mt. XXV, 4).

    Incipit

    Meritum sanctarum virginum in verbis istis tripliciter...

    f. 174

    Incipit du lemme biblique

    Quaecumque scripta sunt ad nostram doctrinam... (Rom. XV, 4).

    Incipit

    Filius sapiens laetificat...

    f. 5

    Incipit

    Nota quattuor libros esse scriptos ad eruditionem nostram...

    f. 3

    Incipit du lemme biblique

    Quanto tempore heres parvulus est... (Gal. IV, 1).

    Incipit

    Monstrare vult Ecclesia qualiter ille qui sine aestimatione...

    f. 19

    Incipit du lemme biblique

    Qui Christi sunt carnem suam crucifixerunt... (Gal. V, 24).

    Incipit

    Dupliciter dicitur aliquis esse Christi...

    f. 232v

    Incipit du lemme biblique

    Qui miseretur in hilaritate... (Rom. XII, 8).

    Incipit

    Nota quod eleemosyna duodecim bona facit...

    f. 168

    Incipit du lemme biblique

    Qui praeest in sollicitudine... (Rom. XII, 8)

    Incipit

    Nota quod sollicitudinem solum illis...

    f. 18

    Incipit du lemme biblique

    Qui se existimat stare videat... (I Cor. X, 12).

    Incipit

    Nota quod non dicitur : Qui stat...

    f. 70

    Incipit du lemme biblique

    Qui tribuit in simplicitate... (Rom. XII, 8).

    Incipit

    Qui tribuit tribuere debet in simplicitate futurae gloriae...

    f. 167

    Incipit du lemme biblique

    Quicumque baptizati sumus... (Rom. VI, 3).

    Incipit

    Quia in institutione ejus scilicet in nomine Trinitatis...

    f. 90

    Incipit du lemme biblique

    Quis mihi ministrat... (Joh. XII, 26).

    Incipit

    In his verbis duo considerari possunt, meritum sancti...

    f. 166v

    Incipit du lemme biblique

    Quis, putas, est fidelis servus... (Mt. XXIV, 45).

    Incipit

    Expertus Dominus quod mala fides sit in terra...

    f. 13v

    Incipit du lemme biblique

    Renovamini spiritu mentis vestrae... (Eph. IV, 23).

    Incipit

    Ad tria monet nos hic Apostolus...

    f. 242

    Incipit

    Quae est ista commonitio...

    f. 98v

    Incipit du lemme biblique

    Sacerdotes quoque qui accedunt ad Dominum... (Ex. XIX, 22).

    Incipit

    Daturus legem omnipotens Deus per Moysem praeceptum istud praemisit...

    f. 180

    Incipit du lemme biblique

    Sancti per fidem vicerunt regna... (Hebr. XI, 33).

    Incipit

    Triplex status notatur, pugnantium, operantium...

    f. 168

    Incipit du lemme biblique

    Si linguis hominum loquar... (I Cor. XIII, 1).

    Incipit

    Quando mercatores sunt in nundinis...

    f. 176

    Incipit du lemme biblique

    Si mortui sumus cum Christo... (Rom. VI, 8).

    Incipit

    Valde deberet desiderare homo...

    f. 66

    Incipit du lemme biblique

    Si quis diligit me, sermonem meum... (Joh. XIV, 23).

    Incipit

    Hodie recolit Ecclesia illam abundantem et excellentem dominationem...

    f. 160

    Incipit du lemme biblique

    Si spiritu vivimus... (Gal. V, 25).

    Incipit

    Prima Cor. XIV (19) : In ecclesia volo... Ideo et nos quinque verba...

    f. 90

    Incipit du lemme biblique

    Sic currite ut comprehendatis... (I Cor. IX, 24).

    Incipit

    Cursus de quo Apostolus loquitur non est cursus levitatis...

    f. 171v

    Incipit

    Quattuor sunt necessaria alicui ad hoc quod sic currat...

    f. 172

    Incipit

    Tria solet perpendere minister intellegens...

    f. 172v

    Incipit du lemme biblique

    Sic nos existimet homo... (I Cor. IV, 1).

    Incipit

    Ad informationem sacerdotalis vitae proponit Apostolus...

    f. 178v

    Incipit

    Apostolus se intellegebat ministrum esse...

    f. 159v

    Incipit

    Cum quilibet christianus minister...

    f. 159

    Incipit

    Quilibet christianus minister Christi est...

    f. 6v

    Incipit du lemme biblique

    Sicut exhibuistis membra vestra... (Rom. VI, 19).

    Incipit

    Exhibet peccator membra sua...

    f. 67

    Incipit

    Immunditia et iniquitas potest ibi sumi...

    f. 214v

    Incipit du lemme biblique

    Signum magnum apparuit in caelo... (Apoc. XII, 1).

    Incipit

    In hac lectione beati Johannis per magnificentiam apparitio??? nis...

    f. 192

    Incipit du lemme biblique

    Stellae dederunt lumen... (Bar. III, 34).

    Incipit

    In verbo isto ostenditur qualiter fratres debeant...

    f. 182

    Incipit du lemme biblique

    Sufficientia nostra ex Deo... (II Cor. III, 5).

    Incipit

    Multum solet placere homini...

    f. 223v

    Incipit

    Qui vult salvare animam suam...

    f. 224

    Incipit du lemme biblique

    Surge et unge eum... (I Reg. XVI, 12)

    Incipit

    Verbum istud dictum est Samueli de inungendo David in regem...

    f. 191

    Incipit du lemme biblique

    Testis mihi est Deus quomodo... (Phil. I, 8).

    Incipit

    Ecclesia in hodierno officio instruit nos...

    f. 141v

    Incipit du lemme biblique

    Tollite jugum meum super vos... (Mt. XI, 29).

    Incipit

    Jugum bonum, jugum malum. Primum triplex paenitentiae...

    f. 168

    Incipit du lemme biblique

    Tradidi vobis in primis... (I Cor. XV, 3)

    Incipit

    Hoc dicit Apostolus Corinthiis quibus praedicaverat...

    f. 221v

    Incipit du lemme biblique

    Tu vero homo unanimis... (Ps. LIV, 14).

    Incipit

    Octo verba ponit in his duobus versibus...

    f. 195v

    Incipit du lemme biblique

    Unicuique datur manifestatio Spiritus... (I Cor. XII, 7).

    Incipit

    Manifestatio Spiritus dicitur gratia...

    f. 220

    Incipit

    Sicut aliquid est in corpore...

    f. 219v

    Incipit du lemme biblique

    Videte, fratres, quomodo caute ambuletis... (Eph. V, 15).

    Incipit

    Id est : vivere recte. Vivere dicit ambulare...

    f. 100

    Incipit du lemme biblique

    Vigilate quia adversarius vester... (I Petr. V, 8).

    Incipit

    In his verbis facit Ecclesia tres exhortationes...

    f. 61

    Incipit du lemme biblique

    Vos estis qui permansistis... (Lc. XXII, 28)

    Incipit

    Magnates et reges videntes diem mortis suae appropinquare...

    f. 166

    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    DÉCORATION -- Initiales filigranées (XIIIe et XIVe s.)
    GILBERTUS DE PARISIACO (?) -- Copiste (XIIIe s.)
    GUEMADEUC (Sébastien de), évêque de Saint-Malo (1671-1702) -- Manuscrits transmis par lui à Colbert
    GUILLELMUS PERALDUS, O.P. -- Sermones de epistolis dominicalibus. Collectio
    GUILLELMUS PERALDUS, O.P. -- Sermones de epistolis dominicalibus. Sermones singuli
    GUILLELMUS PERALDUS, O.P. -- Sermones varii de evangeliis
    JOHANNES HALGRINUS DE ABBATISVILLA, card. -- Sermones singuli
    JOHANNES DE RUPELLA, O.F.M. -- Sermones de sanctis. Collectio
    LA NOE (abbaye Notre-Dame), dioc. d'Évreux -- Possesseur
    RELIURE -- Reliures XVIIIe s. aux armes et chiffre royaux
    SERMONS ANONYMES -- Lemmata biblica ; varia

Source des données