Présentation du contenu

Source des données : BnF Archives et manuscrits

• 1 (ff. 44-45) Marc Eugénicos, Canones octo contra præcipua vitia, Τοῦ μακαριωτάτου καὶ ἁγιωτάτου μητροπολίτου Ἐφέσου κυροῦ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ κανόνες παρακλητικοὶ ὀκτὼ κατὰ τῶν ὀκτὼ λογισμῶν τῶν γενικῶν ms., canon 1 sur la gourmandise, Κανὼν α’, κατὰ γαστριμαργίας, οὗ ἡ ἀκροστιχὴς (sic) αὕτη· Τῆς ἀλόγου ῥῦσαί με δεσποίνης, Λόγε, τὸν σὸν Μάρκον ms., inc. (ode 1, trop. 1) Τῆς ἐν παραδείσῳ γλυκερᾶς διαγωγῆς ἐκπεσὼν, des. mut. (ode 5, trop. 3) καταφέρομαι ὕπνῳ βαθεῖ νεκρωδῶς φάσμασι σπιλούμενος (cf. L. Petit, dans Dictionnaire de Théologie catholique, t. IX, 2, Paris 1927 : ms. cité col. 1976).

  2 (ff. 45v-47v) Κεφάλαια παραινετικὰ πάνυ ὠφέλιμα ms., inc. Σπούδαζε, ὅταν σε ἔρχονται λογισμοὶ πονηροί, des. οὐχὶ διήγημα καὶ μῦθος (éd. d’après ce ms. par A. Norov, Μάρκου τοῦ Ἐφεσίου καὶ Γεωργίου τοῦ Σχολαρίου Ἀνέκδοτα, Paris 1859, pp. 44-52 ; cf. Chr. Baur, Initia Patrum græcorum, Vatican 1955, t. II, p. 416, qui considère ce texte comme anonyme ; v. aussi M. Besson, « Un recueil de sentences attribué à Isaac le Syrien », Oriens Christianus 1, 1901, où les capita de ce ms. se retouvent, avec des variantes, dans un ensemble plus vaste de κεφάλαια διάφορα aux pp. 55, 23-57, 16 ; 58, 4-21. 23-28 ; et 59, 1-13. 22-24).

  3 (ff. 47v-48) Listes et interprétations : 1(f. 47v, ll. 7-12) Liste des neuf ordres angéliques, des Séraphins aux Anges, inc. Τὰ ἐννέα τάγματα τῶν ἁγίων καὶ ἐπουρανίων δυνάμεων ἀσωμάτων, suivie de leurs deux « doxologies » ; 2(f. 47v, ll. 13-21) Interprétations de mots hébraïques, Ἰησοῦς, Ἐμμανουήλ, Σαβαώθ, Ἀλληλούϊα et Ἰσραήλ, inc. Ἰησοῦς, ἑβραϊκὸν ὂν, μεθερμηνευόμενον ἑλληνικῶς δηλοῖ σωτήρ, καὶ σωτηρία, des. νοῦς βλέπων Θεόν ; 3(f. 47v, ll. 22-25) Liste des sept parties des corps, inc. Σχέσεις ἐπὶ παντὸς σώματος θεωροῦνται ἑπτά ; 4(f. 48, ll. 1-3) Liste des six espèces de mouvement, Εἴδη κινήσεως, εἰσὶν ἕξ ms. (cf. Aristote, Catégories, chap. 14, 15a13).

  4 (f. 48) Prière à l’ange gardien, Εὐχὴ εἰς τὸν ἅγιον ἄγγελον τὸν φύλακα τῆς ψυχῆς ms., inc. Ἅγιε ἄγγελε ὁ φύλαξ μου, ὁ ἐφεστὼς τῆς ἀθλίας μου ψυχῆς, des. καὶ τύχοιμι τῆς ἐκ δεξιῶν παραστάσεως ἐπὶ τοῦ φοβεροῦ βήματος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ [...] ἀμήν (cf. PG 34, 448B14-C11 ; cf. Suppl. gr. 1032, ff. 52v-54).

  5 (ff. 48v-49v) Marc Eugénicos, Solutiones dubiorum quorumdam, Τοῦ ἁγιωτάτου μητροπολίτου Ἐφέσου κυροῦ Μάρκου τοῦ Εὐγενικοῦ πρός τινα ἀπορήσαντα ms., inc. Ἐρώτησις· Ποίου σχήματος ἐστὶν ὁ Θεός ; Ἀπόκρισις· Ὁ Θεὸς σχῆμα οὐκ ἔχει, des. (solutio 4) πανταχόθεν τὸ ὕδωρ καὶ ὁ ἀήρ (cf. Suppl. gr. 1218, ff. 127-128v ; cf. L. Petit, article déjà cité dans Dictionnaire de Théologie catholique, t. IX, 2 : ms. cité col. 1980).

  6 (ff. 50-51v) Sur la dignité et les devoirs du père spirituel, Ὁποῖον χρὴ εἶναι τὸν πνευματικὸν πατέρα ms., inc. Ὁ πνευματικὸς πατὴρ τὸ μεῖζον σχεδὸν καὶ ἐξαίρετον ὑπηρέτημα ἔχει, des. (f. 51v, marge) ταῦτα ἔχειν μάλιστα χρὴ τὸν πνευματικὸν πατέρα, εἰ χρὴ ἐκ πολλῶν ὀλίγα εἰπεῖν.