Point d'entrée sur le patrimoine écrit du Moyen Âge et de la Renaissance en Occident du VIIIe au XVIIIe siècle
Moteur de recherche de manuscrits et livres anciens numérisés et intéropérables
Plateforme collaborative de gestion de publication des données d'autorité Biblissima
Aide à la lecture et apprentissage des langues anciennes, outils et environnements de travail en XML
Service d’expertise autour des standards IIIF
Source des données : BnF Archives et manuscrits
F. 103r-108v : Incipit vita sancti Brendani abbatis, inc. « Sanctus Brendanus filius Finilocae... », expl. « ... Postremo etiam velocitatem... » (BHL 1437). F. 108v-111r : Incipiunt gesta Iesu Christi..., inc. « Factum est in anno quintodecimo imperii Tiberii Caesaris... », expl. « ...ascendentem in caelum » (Evangelium Nicodemi ; éd. J.C. Thilo, Codex apocryphus Novi Testamenti, I, Lipsiae 1832, 495-665). F. 111r-113r : inc. « Exurgens autem Ioseph... », expl. « ...in pretorio meo. Valete » (Evangelium Nicodemi ; éd. Thilo, 667-788 et 796-800). F. 113r-114r : inc. « Hanc Pilatus Claudio direxit... », expl. « ...credentibus in se, quia ipsum credimus Dei filium... » (BHL 4220 ; éd. E. von Dobschüts, Christusbilder, II, Leipzig, 1899, 163xx-189xx). F. 114r-v : De imagine Domini nostri Iesu Christi veri Dei eterni, inc. « Sermo sanctae memoriae patris nostri Athanasii... Sustollite, fratres, oculos mentis vestrae... », expl. « ...regnans per infinita secula » (cf. BHL 4227). F. 114v : Ordo missae. F. 115r-117v : Vita sancti Pauli (mutilé au début), inc. « ...[tra]dita morte amborum parentum... », expl. « ... posse mori, non posse superari... » (BHL 5190). F. 117v-118v : Rufinus Aquileiensis, Historia monachorum, inc. « De humilitate. Beatus anachorita Iohannes... », expl. « ...de reliquo securus » (PL 21, 403-405, 409-410, 442-443, 431). F. 118v-130r : Incipit liber vitae sanctorum Patrum, f. 118v inc. Prol. « Vere mundum quis dubitet... », expl. « ...attulit flores » (éd. J. Geraldes Freire, Coimbra, 1974, 307) ; f. 118v-119r inc. Liber « Beatifico et admiror propositum tuum... », expl. « ...exemplar salutis » (Palladius, Historia Lausiaca, version inédite de la préface) ; f. 119r-122r inc. « De Hisidoro presbitero. Cum primum ad Alexandriam perrexissem civitatem... », expl. « ...et cognoscamus earum apud Dominum potentiam » (Palladius, Historia Lausiaca, PL 74, 343-348, 366-367, 372-377) ; f. 122r-124r inc. « Dicta beati Nili de octo vitiis principalibus. De castrimargia. Principium fructus flores... », expl. « ...si ceciderit conteretur » (cf. CPG III n° 6077, versio latina n° 2451 B) ; f. 124r-128r inc. « Sancti Evagrii vere Deo digni... », expl. « ...tantus erat tumor corporis » (Palladius, Historia Lausiaca, PL 74, 369-372, 368-369, 354-356, 359-365, 352-353, 348-351) ; f. 128r-130r inc. « Arsenius fuit quondam in palatio... », expl. « ...in exitum vitae suae » (éd. Geralrdes Freire, 369-398). F. 130v : Chronicum Aquitanicum, inc. « [Anno Domini DC]CCXXX Erio insula a generali... », expl. « ...sepultus » (éd. G.H. Pertz, MGH SS II, 252-253). F. 130v : Notae chronologicae, « Anno millesimo decimo destructum est Hierosolimis Christi sepulchrum... – ...indictione VIII ». F. 130v : Cyclus decennovenalis (table).
Les ff. 131-132 ont été restaurés au XIIIe s., ayant précédemment servis de ff. de garde. Le f. 131 a été gratté. Au moment de la constitution du recueil dans le premier quart du XIIIe siècle, Bernard Itier y dressa la table du manuscrit, celui-ci contenait alors les unités 2-4 ; les cahiers I-XII, de l’unité 3 manquaient déjà : entre les ff. 85v et 86 se trouvaient la fin de « Jeronimus ad Pammachium de optimo genere interpretandi », à partir de « christianorum nobilissime », la lettre « Jeronimus ad Pelagium hereticum », le début de la lettre « Jeronimus ad Nepocianum de clericatu » jusqu'à « ...contra faciem tuam » ; entre les ff. 114v et 115, on pouvait lire la « Vita s. Pacomii » et le début de la « Vita s. Pauli heremite » jusqu'à « ...cum sorore jam viro tra- ». F. 131r (addition, XIIe siècle) : Sanctus fons vivus. F. 131v (addition, XIIIe siècle) : « Anno Domini M cc nonagesimo quarto contigit in festo beatissimi Marcialis... – ...reddidit officiali » (éd. Duplès-Agier, Chroniques de Saint-Martial de Limoges, Paris, 1874, 197-198). F. 132r (addition, XIe siècle) : « Anno ab incarnatione Domini nostri Iesu Christi Millesimo XCV indictione III temporibus Philippi regis Francorum et Willelmi ducis Aquitanorum, Viribaudi quoque episcopi Lemovicensis et domni Ademari abbatis monasterii sancti Martialis factum est conventus permaximus... – ...contituit » (consécration de la basilique du Saint-Sauveur par le pape Urbain II). F. 132v (addition de la main de Bernard Itier) : Mention du contenu, « In hoc volumine repperies omeliam sancti Iohannis... – ...de vitis sanctorum patrum heremitarum ». F. 132v (addition de la main de Bernard Itier) : Dicta Nili de octo vitiis principalibus, « Pontificum spuma fex cleri sordida struma... – ...ostrue rimas » (Walther, Initia carminum, n° 14264). F. 132v (addition de la main de Bernard Itier) : Nomina monachorum sancti Martialis Lemovicensis (éd. Duplès-Agier, 283-284).
Deux fragments de manuscrit copiés à Saint-Martial de Limoges par Adémar de Chabannes. Au f. 130v, avant les tableaux du cycle de 19 ans, une addition interlinéaire donne les éléments chronologiques pour l'année « MXXV » [Pâques 1025-Pâques 1026] ; cette addition permet à R. Landes de dater la partie 4 ¶ de 1024-1025 ; cf. op. cit., 200-202.
Exports RDF à venir…
Vous pouvez visualiser et manipuler ce document directement sur ce site, le comparer à d'autres grâce au visualiseur Mirador, ou glisser-déposer cette icône dans le visualiseur IIIF de votre choix. En savoir plus sur IIIF Ce Manifeste est enrichi et inclut : - des annotations - une recherche plein texte - un index