Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.4853

Digitisations

Codicological aspects

  • Papier, XVe s., II + 120 ff. + 1 f. non numéroté, 211 x 145 mm.

    Recueil de deux parties: 1) f. 1-60 (filigrane: var. Briquet 11696, Florence, 1424-1426 ou 11702, Pise, 1440); f. 1-47v°, foliotation ancienne en chiffres romains; 2) f. 61-120 (filigranes: Briquet 13037, Cologne, 1441-1442, et var. Briquet 12995, Brunswick-Cologne, 1438-1445), quelques sommaires marginaux contemporains, surtout aux f. 61-83v°. Le f. [121] est un feuillet de garde remployé en parchemin, endommagé et rogné aux bords, placé en travers, d’une petite écriture de chancellerie du XVe s., fragment citant ou contenant la copie d’une lettre du pape Eugène IV (1431-1447) à Alfonsus Garsia, évêque de Burgos (1435-1456).

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 1: ...remediis//

    f. 2: //terrena mala sustinenda

    f. 62: //post cuius obitum

    2 - f. 61-118v°: Evtropivs -Pavlvs Diaconvs, Historia romana (I-XVI).

    titre: «Incipit Eutropii Roman[e] historie cui aliquid Paulus Aquilegiensis ecclesie diaconus addidit rogatus ab Adelperga Beneuenti dutrice [sic] ».

    f. 97v° (liv. X): «... scribendi diligentiam reseruamus. Explicit Eutropii Romane historie liber decimus / Hucusque Eutropius storiam composuit cui tamen aliqua Paulus Diaconus addidit... proprio stilo contexuit» (4 lignes - cf. Vat. lat. 1979, f. 39v°: Manuscrits classiques latins..., III, 1, Paris, 1991, p. 503).

    à la fin: «Explicit Romane historie liber XVIus » (éd. A. Crivellucci, op. cit. infra, 1914).

    ~ f. 118v°-120v°: Imperatores Romae uel Constantinopolim regnantes.

    titre: «Nomina imperatorum Rome uel Constantinopolim regnantium sunt hec »

    inc.: «Octauianus Augustus. Regnauit annos LVI uixit annos LXXV... » (éd. Th. Mommsen, Chronica minora..., Berlin, 1898 (M. G. H., Auct. antiq. 13), p. 418-423).

    ~ f. 120v° (add. au milieu de notes diverses): ‹Benevenvtvs Imolensis›, Romuleon (extraits)

    inc.: «In Romuleone legitur quod Fabius Maximus consuluit Romanis ne (?) prius (?) Anibalem expellerent ab Ytalia quam irent bellaturi Africam... » (3 paragraphes).

Origin

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: f. IIv° cote?: «ex X pluteo infra »; acquis à la fin du règne de Sixte IV († 1484), le manuscrit est attesté dans les inventaires de 1481, 1518, 1533, et 1550 (où il portait le n° 2865).

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 438 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • H. Droysen, Eutropi Breuiarium ab Vrbe condita... cum Pauli Landolfique additamentis, Berlin, 1879 (M.G.H., Auct. antiq., 2), p. XXIX, simple mention
    • A. Crivellucci, Per l'edizione della «Historia Romana » di Paolo Diacono (Bull. Ist. Stor. Ital., 40, 1921, p. 69, description sommaire)
    • Id., Pauli Diaconi Historia Romana, Rome, 1914, p. 411, simple mention
    • J. Fohlen, Les manuscrits classiques..., 1985, p. 14 et 51, simples mentions
    • Réf.: BMBV (2005) p. 668 (2).

Life cycle of this document

Data source