Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.11414

Digitisations

IIIF Manifest

Codicological aspects

  • Papier (filigranes f. 1-10 et 119-141: var. Briquet 8282, Palerme-Catane-Naples, 1471-1477; f. 11-118: var. Briquet 3645, Palerme-Naples, 1477), XVe s., I + 141 ff. (f. 2v°-5v°, 70-70v°, 112v° et 133v°-137v° blancs), 215 x 145 mm. Quelques gloses marginales contemporaines. Au f. I, table du contenu inscrite au XVIIIe s. par P. Lazzari.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //Quid prohibetis

    f. 1-2: Sententiae et Prouerbia.

    inc.: «Calamistrati crines strictim breuiterque describam... ».

    - Seneca, Epistulae ad Lucilium (extraits).

    inc.: «Nunquam parum est quod satis est...» (119, 6).

    expl.: «... Turpis qui alto sole semisomnis iacet, cuius uigilia in medio die incipit» (122, 1).

    - Ovidivs, Metamorphoses (extraits).

    inc.: «Certe nec forma nec etas » (III, 455).

    suivent les v. 456, 457, 459 et 460.

    expl.: «... Ne lacrimante tuas nutu quoque signa » (III, 460).

    f. 1v°: Seneca, Epistulae ad Lucilium (extraits)

    titre: «Ex Seneca de his qui somno sunt dediti »

    inc.: «Aues que in conuiuiis comparantur... ».

    expl.: «... et in uiciis morticina caro est » (122, 4).

    f. 1v°-2: Ovidivs Metamorphoses (extraits).

    inc.: «Nunc duo concordes anima moriemur in una... » (III, 473).

    suivent sans ordre des extraits des liv. III, II, VII, VI, V, III et I.

    expl.: «... Insidieque et uis amor sceleratus habendi » (I, 131).

    ~ f. 6-10v°: Iohannes Antonivs Porcellivs, Epistula ad Galeam Mariam Sfortiam.

    ~ f. 11-12v°: Leonardvs Brvnvs Aretinvs, Epistulae (extraits).

    ~ f. 12v°-13v°: Colvccivs Salvtatvs, Epistula ad Innocentium papam VII.

    ~ f. 14-67v°: Leonardvs Brvnvs Aretinvs, Epistulae (extraits).

    ~ f. 68-69v°: Carolvs ‹Marsvppinvs› Aretinvs, Epistula ad Franciscum Sfortiam, ducem Mediolani.

    ~ f. 71-89v°: Gasparinvs ‹Barzizivs›, Exempla exordiorum super arte noua Rethoricae Ciceronis

    titre: «Exempla exordium super arte noua rhetorice ciceronis edita per Gasparinum oratorem Pergamensem »

    inc.: «Nisi persuasum... ».

    ~ f. 89v°-112: ‹Gasparinvs Barzizivs, Exempla exordiorum epistularum›.

    ~ f. 113-130v°: Poggivs ‹Bracciolinvs›, Inuectiua I in Laurentium Vallam.

    ~ f. 131-132v° (add.): Epistula Senatus Veneti ad Sixtum papam IV (a. 1483).

    inc.: «Quae monet suadetque per litteras suas Sanctitas tua... » (cf. L. Bertalot, Initia humanistica..., II, 2, n° 16832).

    ~ f. 133 (add.): Marcvs Barbvs, Epistula seu Litteras patentes ad uniuersos (extrait du début).

    f. 138-138v° (add.): Cicero, De oratore (extraits)

    titre: «T‹ullius› D‹e› ORa‹tore›».

    inc.: «Sydonius solitus est uersus hexametros...» (III, 50, 194).

    suivent sans ordre des extraits des liv. I, II et III.

    expl.: «... ut non nati sunt ab aliquo deo ficti uideantur » (I, 25, 115).

    ~ f. 139 (add.): Intitulatio epistulae cuiusdam ad Galeam Mariam Sfortiam (éd. J. Ruysschaert, op. cit. infra, Vatican, 1959, p. 2).

    f. 139-141: Cicero, De oratore (extraits)

    titre: «T‹ullius› D‹e› ORa‹tore›».

    inc.: «Nihil est oratore preclarius nam ut usum dicendi omittam... » (II, 8, fin -9, déb.).

    expl.: «... Omnibus in rebus uoluptatibusque maximis fastidium finitimum est» (III, 25, 100).

    ~ f. 141v° (add.): Inscriptiones epistularum ad Iacobum Bagarotum, Iacobum de Dominicis Pisaurum, Marcum Scottum ciuem castri Arquati, Dominicum de Dominicis (ed. cit., p. 2).

    ~ - (add. de diverses mains): ‹Sententiae›.

    - «Esto memor tui fidelissimi socii Alexandri Bon‹oniensis› qui tecum... » (2 lignes).

    - «Mentiri tuum est o scriptor. Nec enim tua fallere lingua...» (6 lignes - cf. Ovidivs, Heroides, 7, v. 81).

    - Cicero, De oratore (extraits)

    pas de titre.

    inc.: «O fallacem nostram spem fragillemque [sic] fortunam... ».

    expl.: «... in ipso cursu obruuntur quam portum conspicere potuerunt » (III, 2, 7).

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: italienne (peut-être région de Naples ou Sicile, d'après les filigranes); écriture humanistiques cursives; les add. des f. 1-2, 131-132v°, 133 et 138-141v° sont de diverses écritures humanistiques cursives.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: le Collège des Jésuites de Rome; le manuscrit a été donné en 1912 par Pie X à la Bibliothèque Vaticane.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 786 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • P. Lazzari, Miscellaneorum ex mss bibliothecae Collegii Romani Societatis Iesu, 1, Rome, 1754, p. 110
    • J. Ruysschaert, Codices Vaticani latini. Codices 11414-11709, Vatican, 1959, p. 1-3
    • J. Hankins, Repertorium Brunianum ..., I, Rome, 1997, p. 208, n° 2881
    • M. Buonocore, Per un «iter»... (Giorn. ital. filol., 52, 2000, p. 92)
    • Réf.: BMBV (2005) p. 713.

Life cycle of this document

Data source