Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.1783

Digitisations

Codicological aspects

  • Parch., Xe-XIe s., 166 ff. (f. 166v° blanc), 155 x 98 mm.

    Recueil de deux parties: 1) f. 1-96; 2) f. 97-166, le f. 137 isolé, est à replacer après le f. 128. Les f. 97-128 sont à lire dans l’ordre suivant: 105-120, 97-100, 121-128 (cf. F. Behrends, op. cit. infra).

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 1: ... illustres//

    f. 2:// apud principis

    f. 98://tiȩ tuȩ quȩ meę

    2 -- f. 97-126: Fvlbertvs Carnotensis, Epistulae (ms. V de F. Behrends).

    ~ f. 126v°-128v°, 137-137v°: Fvlbertvs Carnotensis, Tractatus contra Iudaeos (chap. 1 et compendium ?).

    f. 129-136: Priscianvs, Praeexercitamina.

    titre: «INCIPIVNT PREEXERCITAMINA PRISCIANI DE RETHORICA. DE FABVLA».

    à la fin: «PRISCIANI SOPHISTȨ ARS PREEXERCITAMINVM SECVNDVM HERMOGENEN VEL LIBANIVM EXPLICIT» (éd. H. Keil, Gramm. lat., 3, Teubner, 1859, p. 430-440; C. Halm, Rhetores latini minores, Leipzig, 1863, p. 551-560).

    ~ f. 136-136v°: ‹Notae philosophicae›.

    inc.: «Quot sunt uires animę? III. Vitalis sensibilis rationalis...».

    ~ f. 136v°: De diebus aegyptiacis.

    titre: «DIES AEGIPTIACI AD SANGVINEM MINVENDVM VT DICUNT NOXII».

    inc.: «Iani primo et a fine septimo...».

    f. 136v°, 138-139: Ps. Hyginvs, Excerptum de astrologia Arati.

    pas de titre.

    inc.: «Duo sunt extremi uertices mundi...».

    expl.: «... quȩ ad ipsum decurrit accipiens» (éd. E. Maass, Comment. in Aratum Reliquiae, Berlin, 1898, p. 309-312; M. Manitius, Das sogennante Fragment Hygins, dans Rhein. Mus., N.F. 53, 1898, p. 393-398).

    f. 139-139v°: Priscianvs, De figuris numerorum (extrait: Praef. ad Symmachum).

    pas de titre.

    inc.: «P‹riscianus› G‹rammaticus› Symmacho. Omni te Symmache nobilitatis splendore...».

    expl.: «... et munimen industria uestri nititur culminis» (éd. H. Keil, Gramm. lat., 3, 1859, p. 405).

    f. 139v°-147v°: Pvblilivs Syrvs, Sententiae (ms. Vat. de Giancotti).

    titre: «ANNI SENECE PROVERBIA INCIPIVNT».

    à partir de la lettre O, seulement les prouerbia.

    f. 147v°-152: Martinvs Bracarensis seu Ps. Seneca, Formula uitae honestae (ms. L de Barlow).

    titre: «FORMVLA VITAE HONESTAE».

    inc.: «Quattuor uirtutum species...».

    expl.: «... ipse deuitet insaniam audefitientempnat [sic] ignauiam».

    ~ f. 152v°, 154, 157 et 159: ‹Schemata diuersa›.

    ~ f. 153-156: Fvlbertvs Carnotensis, Sermones ad populum (extraits: II, I, III, V) et Hymnus IV (= Carmen 155 de Behrends).

    ~ f. 156: Cassianvs (Iohannes), Opera (extrait).

    inc.: «Cassianus ait: De timore domini nascitur compunctio salutaris...» (12 lignes).

    ~ f. 156-156v° et 161-162: Fvlbertvs Carnotensis, Sermo ad populum VII.

    ~ f. 157v°-158v°, 159v°-160v°: Fvlbertvs Carnotensis, Carmina (149-151, 135, 137-139, 132, 140 et 141 - éd. Behrends, op. cit. infra).

    ~ f. 158v°: ‹Schema uel compendium sermonis›.

    inc.: «Clama ne cesses quasi tuba exalta uocem tuam... -... peccata eorum [Is. 58, 1] qui fecerunt ut emendent...» (8 lignes).

    ~ f. 160v°: ‹Interpretatio litterarum nominis dei›.

    inc.: «Hȩ sunt littere nominis dei quod dicitur ineffabile...» (9 lignes).

    ~ f. 160v°-161: ‹Precatio ad Deum›.

    inc.: «Da mihi peccatori clementissime pater per Iesum Christum...».

    ~ f. 162v°-166: Descriptio cuiusdam sapientis de Antichristo.

    (version, avec variantes, du De ortu et tempore d’Adso Dervensis - éd. D. Verhelst, op. cit. infra, p. 43-49).

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: 1-2 - peut-être française, petites écritures assez régulières, parfois anguleuses, plus grosse dans la 2e partie, quelques a ouverts (1ère partie) et a semi-onciaux.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: le manuscrit s’est peut-être trouvé au XVe s. à l'abbaye de Fulda d'après cette note au bas du f. 1: «in fulda hospes Iohannes von Sassen»; acquis pendant le règne de Sixte IV († 1484), le manuscrit est attesté dans les inventaires de 1481, 1518 (f. 70v°, l. 24-25), 1533 et 1550 (où il portait le n° 1406); il a été emprunté en 1490 par Vasinus Gambara († 1501), avec deux Horace non identifiables.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.


These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • C.W. Barlow, A manuscript of Seneca in the Library of Indiana University (Speculum, 9, 1934, p. 323), brève mention
    • C.W. Barlow, Martini episcopi Bracarensis opera omnia, New Haven, 1950, p. 214 (brève description)
    • F. Giancotti, Ricerche sulla tradizione manoscritta delle Sentenze di Publilio Siro, Messine-Florence, 1963, p. 96 et 179
    • F. Giancotti, Emendazioni publiliane (Riv. filol. e istr. class., Ser. 3, 97, 1969, p. 133, 144-145 et 148), brèves mentions sous le sigle Vat.
    • F. Behrends, The letters and poems of Fulbert of Chartres edited and translated, Oxford 1976, p. XLV et passim (cf. p. 280) (brève description, ms. V)
    • D. Verhelst, Adso Dervensis, De ortu et tempore Antichristi (Corpus Christianorum. Continuatio medievalis, 45), Turnhout, 1976, p. 5 n. 1 et 36-37
    • M. Passalacqua, I codici di Prisciano, 1978, p. 333-334, n° 687 (brève description)
    • B. Munk Olsen, L’étude des auteurs classiques latins..., 2 (Livius-Vitruvius), 1985, p. 464 (brève description)
    • J. Fohlen, Les manuscrits classiques..., 1985, p. 15, 29 n. 102 et 45 (simples mentions).

Life cycle of this document

Data source