Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 14822

  • Part of a set : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 14820-14823
  • Attested title :
    • Liber usualis abbatis Sancti Victoris ad usum succentorisParis
  • Other label of the document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 14822
    • Paris. BnF, Latin 14822
  • Held at : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Date of Origin :
  • Decoration :
    • Décoration : l'initiale du premier mot de chaque verset des différentes parties chantées de la messe est à l'encre rouge ou bleue ou est une lettrine puzzle à l'encre rouge et bleue. F. 1 l'initiale « M » de l'antienne « Missus est angelus Gabriel » est une lettrine à l'encre bleue sur fond doré avec la représentation de fraises et d'une fleur blanche. F. 46 v° l'initiale « P » de l'antienne « Patefactae sunt ianuae caeli » est une lettrine à l'encre blanche, grise et marron sur fond doré avec au centre une représentation aux armes de l'Abbaye Saint-Victor de Paris à l'encre bleue et or. Sur le recto de la 1re garde supérieure inscriptions : « Ad usum fratri Petri Lamargno Sancti Victoris canonis ad muros Parisiensis » ; « Ad usum fratri Petri Lamargno » ; « In te Domine speravi non confundar » (Psaume 30 v. 2) ; « Sex generatur aqua per presbiterum benedicta » (inscription du bénitier en laiton, en 1467, de l'église Saint-Jacques à Louvain) ; « Ex bibliotheca S. Victoris Parisiensis ». Sur de nombreux feuillets, l'encre diluée rend difficile la lecture des rubriques.
  • Support Material : Parchemin. 79 f., précédés par trois gardes de parchemin et suivis de trois gardes de parchemin.
  • Dimensions :
    • Dimention : 147 x 99 mm (justif. 11 x 79 mm).
  • Codicological details :
    • Codicologie : La reliure très serrée ne permet pas d'effectuer la collation. Foliotation en chiffres arabes à l'encre sur la marge supérieure à droite.
  • Ruling :
    • Réglure à la pointe sèche (Muzerelle : 1-1/0/1-1).

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • L'incipit des hymnes est entre parenthèses et, pour certaines d'entre elles, suivis d'une référence : « AH, n° » relevé dans le répertoire Analecta Hymnica.

    (F. 6) « Antiphona de sancto Victore » ; (f. 19 v°-31) l'office « In coena Domini » comporte les rubriques : « sanctus Augustinus » (f. 23), « sanctus Lambertus » (f. 23) et « sanctus Nicolaus » (f. 23 v°) ; (f. 76) copie de la prière : « Deus cui omnia vivunt et cui non… ».

    (ff. 5-43) Propre du temps

    (f. 5) « Dominica prima & secunda adventus [Domini] » ; (f. 6) « Dominica 3a et 4a » ; (f. 6 v°) « In vigilia Natalis Domini » ; (f. 8) « In vigilia Epiphaniae et ab octava Epiphaniae usque ad Purificationem » ; (f. 9) « In die dominica supra octavam et in octava Epiphaniae » ; (f. 10) « Dominica… et septuagesima » ; (f. 11) « In quinquagesima » ; (f. 13) « Dominica Ia XLa » à (f. 15) « Dominica Va XLa » ; (f. 15 v°) « Dominica in ramis » (Gloria laus et honor tibi sit. AH 50, n° 117) ; (f. 19 v°) « In coena Domini » ; (f. 31) « In die Paschae ad processionem ad matutinalem » ; (f. 32 v°) « Dominicis 1a 2a 3a R. » ; (f. 33) « Dominica 4a et 5a post Pascham » ; (f. 33 v°) « In majorem Letaniam et hebdomadae rogationis » ; (f. 34 v°) « In vigilia Ascensionis Domini » ; (f. 36) « Dominica infra octavam Ascensionis » ; (f. 36 v°) « In die Pentecostes » ; (f. 37 v°) « In die Trinitatis et Transfigurationis Domini item a kalendis novembris usque ad adventum » ; (f. 38 v°) « A Trinitate usque ad kalendas Julii item a Purificatione Virginis Mariae usque ad LXX » ; (f. 42) « In die dominica infra octavas et in octava dedicationis R. » ; (f. 42 v°) « In die dominica supra octava ».

    (ff. 43-46) Répons pour les rogations

    (f. 43) « Et …aliqua et speciali necessitate » ; (f. 043 v°) « pro pace post panda » ; (f. 44) « De S. Sebastiano antiphona » ; « Pro repellenda pestem » ; (f. 44 v°) « Pro repellenda vel postulandi pluviam » ; (f. 45) « contra infideles » ; (f. 45 v°) « Pro qua cumque tribulatione ».

    (ff. 46 v°-71 v°) Propre et commun des saints

    (f. 46 v°) « In die et in octava sancti Stephani » ; (f. 47) « In die sancti Johannis evangelistae » ; (f. 47 v°) « Sancti Sebastiani » ; (f. 48) « Sancti Agnesis » ; (f. 48 v°) « Sancti Vincentii » ; (f. 49 v°) « In Purificatione Virginis » ; (f. 51 v°) « Agathae hymnus » (Gaudeamus omnes in Domino) ; (f. 52) « Unus vel plurimorum martyrum [in] tempore pascali » ; « Philippi et Jacobi » ; (f. 53 v°) « Sanctae Monicae » ; (f. 54) « In Translatione sancti Nicolai » ; (f. 54 v°) « In die Domini infra octavam et in octava sancti Johannis Baptistae » ; (f. 55 v°) « Sancti Petri » ; (f. 56 v°) « In die dominica infra octavam et in octava Visitationis Mariae » ; (f. 57) « In die dominica infra octava et in octava sancti Vincenti ; item in susceptione reliqui et pedis sancti Victoris » ; (f. 61) « In die et dominica infra octavam Mariae Magdalenae » ; (f. 61 v°) « Sancti Laurentii » ; (f. 62) « Corona Domini » ; (f. 62 v°) « In die Assumptionis Virginis Mariae et sanctae Annae » ; (f. 63 v°) « Dominica infra octavam et in Nativitate Virginis » ; (f. 64) « In sollemnitate S. Augustini et in octava et dominica infra octavam » ; (f. 65) « Decollatio sancti Johannis » ; (f. 65 v°) « Nativitatis Mariae » ; (f. 66) « S. Michaelis » ; (f. 66 v°) « S. Dionysii » ; (f. 67) « XI milium virginum » ; (f. 67 v°) « Omnium sanctorum » ; (f. 68 v°) « Pro defunctis » ; (f . 71) « In die dominica infra octavam et in octava S. Martini » ; (f. 70 v°) « S. Clementi » ; (f. 71) « Katherine virginis ».

    (ff. 71 v°-74 v°) Commun des saints

    (f. 71 v°) Sanctorum evangelistarum Mathei et Luce » ; (f. 73 v°) « Unius confessoris » ; (f. 74) « Unius confessoris non episcopi » ; (f. 74 v°) « unius virginis ».

    (ff. 75-76 v°) Oraisons et répons

    (f. 75) « Orationes » ; (f. 76) « Cum incipitur et incipitur a cantoribus R ».

Former owner

Formerly part of

Provenance

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • La présence de l'armoirie de l'Abbaye Saint-Victor de Paris (f. 46 v°) associée à la mention« Ad usum fratri Petri Lamargno Sancti Victoris canonis ad muros Parisiensis » (1re garde supérieure) permet d'attribuer ce manuscrit à un chantre de l'Abbaye Saint-Victor de Paris. Par ailleurs, son format, son contenu et la mention « Ex bibliotheca S. Victoris Parisiensis » permettent d'intégrer ce manuscrit à trois autres volumes, Latin 14820, Latin 14821 et Latin 14823, de format identique et sur lesquels figurent respectivement les mentions : « Hic liber est Sancti Victori ad usum succentoris », « Ad usum cantoris sancti Victoris » et « Antiphonarium de sancto Victore ». Pratiquement identique au latin 14820, dont la date est 1557, ce manuscrit a vraisemblablement été rédigé au cours de la seconde moitié du XVIe siècle. Cet ouvrage appartient à un ensemble de manuscrits qui proviennent de l'ancienne bibliothèque de l'abbaye de Saint-Victor, ils ont été saisis lors des réquisitions révolutionnaires en 1791-1792 et transportés dans des dépôts provisoires par les soins d'Ameilhon (au dépôt littéraire de la Pitié notamment).

Notes

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Texte des mélodies dans une écriture italique à l'encre noire. Présence de rubriques. Manuscrit comportant une notation carrée à l'encre noire sur des portées de quatre lignes à l'encre rouge.
    Reliure en veau brun, XVIe siècle. Sur les plats, supérieur et inférieur, deux filets doubles dorées avec au centre une armoirie non identifiée. Les trois gardes initiales sont foliotées 2 à 4. f. 3, sur le recto inscription « Subtuum presidium confugimus Sancta Dei Genitrix ». Sur le contre plat supérieur, défait comportant un texte en écriture cursive et la date « 1279 ». Au verso de la troisième garde inférieure et sur le contre plat inférieur, défaits avec textes en écriture cursive.

Data source