Auxerre. Bibliothèque municipale, Ms. 84

Digitisations

Some IIIF Manifests are enriched and may contain an index, full-text search or annotations. These are indicated below by an asterisk on the IIIF logo. What is a IIIF Manifest? open_in_new

IIIF collection

IIIF Manifests in this collection

Full digitisation

Partial digitisation

Codicological aspects

  • Papier (filigranes : 1) f. 1-24 Briquet 1045 : Sens, 1465 ; 2) f. 25-54 et 115-130 Briquet 13859 : Sens, 1472 ; 3) f. 55-102 Briquet 9182 : Cologne, 1467 ; 4) f. 103-114 v° Briquet 1041 : Troyes et Sens, 1473-1480), XVe s. (f. 1-114 v° : a. 1472), I (parch.) + 130 ff. (f. 51 v°-54 v°, 110 v°-114 v° et 127 v°-130 v° blancs), 287 X 210 mm., just, variable : 1) f. 1-51 : 220 X 170 mm., 2 col., 35 lignes avec parfois glose sur 51 lignes ; 2) f. 55-110 : 210 X 130 mm., 2 col., 30/33 lignes ; 3) f. 115-127 : 235 X 190 mm., 34 long. lignes, réglure à la mine de plomb. Cahiers : 1-412, 56, 7-1112, 124, non signés avec réclames en partie rognées. Initiales rubriquées, initiales de chaque vers rehaussées de jaune aux f. 1-29 et 55-110, titres rubriqués aux f. 1-110 seulement. Quelques gloses marginales surtout métriques aux f. 55-110 et abondant commentaire marginal et interlinéaire aux f. 115-127. Table ancienne au verso du plat inf. : « Epistole Fortunati presbiteri... Prudentii sign̅. 184 » (XVe s.). Reliure contemporaine en basane fauve sur ais de bois estampée à froid de quadruples filets en bordure, et en diagonales formant des losanges.

    inc. : « Hoc renouans priscum... » (f. 2).

    expl. : «... nostri medicina furoris » (f. 126 v°).

    : « aut deus ille... » (f. 127).

    (Source : Persée - DER-IRHT, XLI)

Contents

Data Source: FranceArchives

  • Description(s) : Livres 1 à 10 des Miscellanea. Fol. 55  : Prudence. « Prohemium ». « Per quinquennia jam decem... » Fol. 67  : « Liber Peristephanon. — Ymnus sanctorum martirum ». « Scripta sunt celo duorum martirum vocabula... » Ces deux premiers ouvrages forment les livres I et II des Hymnes de Prudence. Au fol. 100, la note : « Ymnorum Prudentii liber secundus explicit feliciter, 1472. » Fol. 100 vo  : « Liber Prudentii de Sicomachia, id est animi compugnantia ». « Senex fidelis, prima credendi via... » Fol. 108  : « Dirocheum (sic) veteris et novi Testamenti. — De Adam et Eva ». « Eva candida fuit, tunc candida, nigra deinde... » Fol. 115  : Virgile. Bucoliques, avec un commentaire dont voici le début : « Bucolica dicta sunt, ut ferunt a custodia boum... ». Au vo du premier plat, la note suivante : « Anno Domini Mo CCCCo septuagesimo quinto, in vigilia Transfigurationis Domini nostri Jhesu Christi, quasi hora tercia post meridiem, cecidit grando cujus lapides erant grossi ad modum ovorum, licet aliqui grossiores et aliqui minores, et mirabilis figure. Ego autem die sequenti hoc scripsi hic. Hoc audi[tum] fuit in vale (sic) in qua situm est monasterium nostrum de Marcoussiaco et partibus adjacentibus. »


    Les feuillets 52 à 54, 111 à 114 sont blancs. Initiales de couleur
    Reliure bois et peau brune

Data Source: Persée - DER-IRHT, XLI

  • ~ f. 1 col. 1-51 col. 1 : FORTVNATVS (Venantius), Carmina et epistulae (Clavis n° 1033).

    titre : « Venantii Honorii Clementiani [sic] Fortunati Ytalici presbiteri liber primus incipit feliciter ».

    les 10 premiers livres seulement et sans préface : I f. 1 col. 1-4 v° col. 2, II f. 5 col. 1-9 col. 2, III f. 9-16 col. 1, IV f. 16 col. 1-20 v° col. 1, V f. 20 v°-25 col. 1, VI f. 25-31 v° col. 1, VII f. 31 v° col. 2-37 col. 2, VIII f. 37-42 v° col. 2, IX f. 42 v°-46 v° col. 2, X f. 47 col. 1-51 col. 1.

    ~ f. 55 col. 1-110 col. 2 : PRVDENTIVS, Opera.

    f. 55 col. 1-col. 2 : Praefatio (Clavis n° 1437).

    titre : « Incipit prohemium Aurelii Prudencii ».

    f. 55 col. 2-67 col. 2 : Cathemerinon (I-X, Clavis n° 1438).

    titre : « Ymnus ad galli cantum ».

    f. 67 col. 2-97 v° col. 1 : Peristephanon (Clavis n° 1443).

    titre : « Incipit liber Peristephanon ».

    ordre des carmina : 1, 5, 4, 6, 7, 9, 8, 11, 13, 12, 14, 2, 3, 10.

    f. 97 v° col. 1-100 col. 2 : Cathemerinon (XI-XII, Clavis n° 1438).

    titre : « Ymnus de natiuitate Domini nostri Ihesu Christi ».

    f. 100 v° col. 1-108 col. 2 : Psychomachia (Clavis n° 1441).

    titre après la préface f. 101 col. 1 : « Incipit liber Prudentii de Sicomachia id est animi compugnantia ».

    f. 108 v° col. 1-110 col. 1 : Dittochaeon (Clavis n° 1444).

    titre : « Incipit dirochium ueteris et noui testamenti ».

    f. 110 col. 1-2 : Epilogus (Clavis n° 1445).

    titre : « Prudencius de opusculis suis ».

    expl. : «... Quidquit illud accidit » (v. 33).

    f. 115-127 : VERGILIVS, Eclogae seu Bucolica (cum glossis ex SERVIO).

    (gloses) inc. f. 115 marge sup. : « Incipiunt bucolica Vergilii Publii Maronis. Bucolica dicta sunt, ut ferunt, a custodia boum...» (éd. G. Thilo, Servii grammatici qui feruntur in Virgilii Bucolica et Georgica commentarii, Leipzig, Teubner, 1927, p. 1 ligne 1).

    expl. f. 126 v° marge inf. : «... [Tanquam hec sit (X, 60)]. Iam quasi ad se rediit et ad illud quod supra audiit respicit amor non talia curat » (éd. cit. supra, p. 125 ligne 25).

    à la fin : « Explicit bucolicorum Carmen ».

Participants

Former owner

Formerly part of

Origin

  • Origine : française, probablement région de Sens d’après l’écriture et les filigranes. Les f. 1-110 ont été copiés en 1472 d’après les mentions rubriquées au bas du f. 5 v° : « 1472 » et au f. 100 : « Ymnorum Prudentii liber secundus explicit feliciter 1472 ». Les f. 111-127, qui contiennent les Bucoliques, sont d’une autre main contemporaine. Le manuscrit a probablement été écrit aux Célestins de Sens, dont l’ex-libris au f. 51 est de peu postérieur au manuscrit.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XLI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XLI

  • Possesseur : les Célestins de Sens (cf. supra Origine), d’après l’ex-libris du f. 51 : « Iste liber hymnorum et Sicomachie Prudentii et epistolarum Fortunati est Celestinorum beate Marie de Senonis » (XVe s., fin). A l’intérieur du plat inf., note relative à une grêle tombée à Marcoussis (Essonne) en 1475 (éd. cf. Cat. gén. infra, p. 35).

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • JEUDY, Colette, RIOU, Yves-François (1989), Les manuscrits classiques latins des bibliothèques publiques de France. Tome I : Agen-Évreux, Paris, Éditions du CNRS (Documents, études et répertoires de l'Institut de Recherche et d'Histoire des Textes, 41), ici p. 176-178 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_1989_cat_41_1)
  • MOLINIER, Auguste (1887), Manuscrits de la Bibliothèque d'Auxerre (Catalogue général des manuscrits des bibliothèques publiques de France – Départements – Tome VI), Paris, p. 1-100, ici p. 34-35 (https://archive.org/details/cataloguegnr06fran/page/34)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • Cat. gén., 6, Paris, 1887, p. 34-35
    • C. Samaran et R. Marichal, Catalogue, 6, Paris, 1968, p. 55 et pl. CXXXVIII (= f. 116).

Life cycle of this document

Data sources