Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3811

  • Attested title :
    • Sermones varii et exempla.
  • Other label of the document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3811
    • Paris. BnF, Latin 3811
  • Held at : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Languages : Latin
  • Author : Alain de Lille (11..-1202?) | Geoffroy d'Auxerre (11..-12..) | Pierre le Mangeur (1100?-1179?) | Étienne Langton (1150?-1228)
  • Date of Origin :
  • Support Material : Parchemin. Réglure à la mine de plomb.
  • Composition :
    • 128 ff. à 2 colonnes précédés et suivis de 2 ff. de garde parchemin.
  • Format :
    • 239 × 150 mm. (justification 175 × 90 mm.).
  • Codicological details :
    • Plusieurs mains. — Initiales rubriquées, parfois réservées et quelques pieds-de-mouche après le f. 55. — 16 cahiers de 8 ff. Le dernier cahier comporte des feuillets mutilés. Réclames. — Quelques notes marginales, notamment f. 97. 128 ff. à 2 colonnes précédés et suivis de 2 ff. de garde parchemin. 239 × 150 mm. (justification 175 × 90 mm.).
  • Binding :
    • Reliure XVIIIe s. maroquin rouge aux armes et chiffre royaux. Titre doré au dos : « SERMONES PER ANNUM ».

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-128v Sermones varii, exempla, excerpta patristica, notae liturgicae. Sermo : « Defuncto Herode... (Mt. II, 19). Quoniam quecumque scripta sunt... (Rom. XV, 4). Ideo ea que Dominus noster Jhesus Christus pro nobis indignis... Defuncto Herode... Herodes qui interpretatur pollicens significat diabolum... » (1-2). — Exempla : « Similis eris cuidam juveni sapientissimo... — ...et divites » (2-3) ; « Hynulum capree nutrierat quidam divitum... — ...et associati » (3) ; « Quidam vir erat de nobilibus et qui inter primos illius regni... — ...spei addicant » (3-5). — Sermones : [De Adventu] « Veni, Domine, visitare nos in pace ut letemur coram te corde perfecto. Verba sunt Domini invitantis... » (5-7) ; — [In nativitate Domini] « Exiit edictum (Lc. II, 1). Nota ut sacra testatur Pagina... » (7-10) ; — [In eodem] « Dies sanctificatus illuxit nobis, longa sanctorum desideria... » (10-11v) ; — [In eodem] « Loquimini ad cor Jherusalem (Is. XL, 2). Loquere tu Domine qui multipharie multisque modis... (Hebr. I, 1). Nos enim quid sumus sed et quid faciemus... » (11v-14v) ; — [In Epiphania Domini] « Vidimus stellam ejus in Oriente (Mt. II, 2). Stella nova in terris hodie illuxit... » (14v-16v) ; — « Adorna thalamum tuum Syon... [Ant. in Purificatione]. Licet sim, reverendi patres, ingenio heres... Adorna thalamum tuum... In his verbis, karissimi fratres, quatuor mihi videntur inquirenda... » (16v-18v) ; — [De s. Maria] « Induere vestimentis glorie tue... (Is. LII, 1). Et suscipe regem Christum. Considerandum est, dilectissimi, quem invitat... » (18v-19v) ; — « Adorna thalamum tuum Syon [Ant. in Purificatione]. Sponsa verbi ingenti semper estuat desiderio... » (19v-20) ; — [De Adnuntiatione] « Ave Maria gratia plena... (Lc. I, 28). Inter ceteras sanctorum sollempnitates memoria beatissime Virginis Marie... » (20-22) ; — [De Ramis Palmarum] « Occurrunt turbe cum floribus ramis etc. Qui celesti nectare se fore cognoscit imbutum... » (22-24) ; — « Ad te levavi animam meam... (Ps. XXIV, 1). Est anima que jacet vilis... » [ALANUS DE INSULIS] ; cf. M. Th. d'Alverny, Alain de Lille, Paris, 1965, 127 ; Schneyer, Repert. lat. Serm., I, 73, n° 48 (24-27) ; — [De Ascensione] « Elevatus est sol... (cf. Hab. III, 11). Regressus est hodie Salvator ad celum... » (27-29) ; — « Vir non est in domo... (Prov. VII, 19-20). Tres sunt cause, karissimi, mortis pro quibus homo migrans... » (29-32v) ; — [De Ascensione] « Ascendit Deus in jubilatione (Ps. XLVI, 6). De Asc[ens]ione Domini caritati vestre utcumque locuturus primo... » (32v-33v) ; — [In Pentecoste] « Celebris est dies ista et insignis in qua Spiritus sanctus... » (33v-35) ; — [De eodem] « Apparuerunt apostolis dispertite lingue... (Act. II, 3). Ascensionis Domini peracta glorificatione... » (35-37) ; — [De nativitate Domini] « Accepit angelus thuribulum et implevit... (Apoc. VIII, 5). Hodierne sollempnitati pre ceteris quedam debetur prerogativa... » (37-39v) ; — [De s. Johanne Baptista] « Hic sermo s. Johannis Baptista[e]. Erat Johannes lucerna ardens... (Joh. V, 35). Leticia hodierne festivitatis licet... » (39v-41) ; — [De eodem] « Helizabeth impletum est tempus pariendi... (Lc. I, 57). Sanctorum natalicia celebrare consuevit Ecclesia... » (41-41v) ; — [De ss. Petro et Paulo] « Apostolorum hodie, dilectissimi, diem natalicium celebramus... » [GAUFRIDUS AUTISSIODORENSIS (?)] ; cf. Schneyer, op. cit., II, 137, n° 47 (41v-43v) ; — [De Adsumptione] « Que est iste que progreditur... (Cant. VI, 9). Hic totum decurat ingenium et aureus sermo... », l'introduction seule est prise à Nicolas de Clairvaux, P.L., CXXXXIV, 717 ; cf. Schneyer, op. cit., IV, 250-251, n° 6 (43v-45v) ; — « Cum res visibiles subtiliter cognite moraliter... » (45v-47v) ; — [De Omnibus Sanctis] « [G]audeamus omnes in Domino... [Introitus]. Ut a sacra sacre Scripture didicimus pagina duplex... » (47v-48v) ; — [De martyribus] « Reddet Deus mercedem laborum... (cf. Sap. X, 17). Labor alius carnalis, alius compunctionis... » (48v-50) ; — [In festo ss. Petri et Pauli] « Isti sunt viri sancti. Quos elegit Dominus in caritate non ficta... » (50-51) ; — « Ubi fuerit corpus congregabuntur et aquile (Lc. XVII, 37). Ad erogandam nobis tritici mensuram... » (51-51v) ; — [De dedicatione ecclesiae] « Domus mea, domus orationis... (Mt. XXI, 13). Quecumque dicta sunt voce veritatis, dicta sunt ad instructionem... » (51v-53) ; — « Si quis sitit... (Joh. VI, 37). Considerandum nobis, dilectissimi, que sit sitis ista... » (53-54v) ; — [In dedicatione ecclesiae] « Vere in hoc loco est domus Dei et porta celi. Hodie, karissimi, sollempnitatem... » (54v) ; — « Septem sunt in hostia statuta ab Ecclesia contra septem peccata criminalia... » (55-56). — Notae : « Notandum quod peccatum fugiendum est propter septem... — ...lapides super me » (56) ; « Notandum ergo proprietates mortis corporalis proporcionaliter in morte spirituali... — ...tumultuatur et hujus modi » (56-56v). — Sermones : [In Adsumptione b. Mariae virginis] « Que est ista que progreditur etc. (Cant. VI, 9). Si omnia membra mei corporis verterentur... » (56v-57v) ; — [In Pentecoste] « De excelso misit ignem... (Thren. I, 13). Verba sunt Ecclesie vel cujuslibet fidelis animae... », suivi de notes sur le feu (57v-58v) ; — [In Adsumptione] « Que est ista... (Cant. VI, 9). Loquitur hic scilicet in persona virtutum celestium angelorum... Que est ista... Nos qui secundum Apostolum filii ire nascimur... » (58v-60) ; — [Dominica infra octavam Epiphaniae] « Dum esset Jhesus annorum XII... (cf. Lc. II, 4). Consuetudo erat judeorum ascendere ter in anno... » (60v-61v) ; — [De defunctis] « Beati mortui qui in Domino moriuntur (Apoc. XIV, 13). Habet argentum sui principia... Reve[la]bunt celi iniquitatem ejus... (Job XX, 27). Celos appella ; angelus terram terrenos... » (61v-66) ; — « Scitis, fratres, quod licet vinum in se sit bonum... » (66-67v) ; — [De Purificatione b. Mariae Virginis] « Obtulerunt pro eo Domino par turturum... (Lc. II, 24). In Apochalipsim dabo... (Apoc. II, 28). In Pathmos insula dictum est Johanni... » (67v-69v) ; — [De pluribus martyribus] « Jugum enim meum suave est... (Mt. XI, 30). Dicit Dominus per prophetam Joel : Dabo vobis cor novum... (Ez. XXXVI, 26)... » (69v-71) ; — [Dominica infra octavam Epiphaniae] « Obsecro vos per misericordiam Dei... (Rom. XII, 1). Salomon fili, da mihi cor tuum... » (71-72v) ; — [De s. Stephano] « Stephanus plenus gratia et fortitudine... (Act. VI, 8). Ferrum pertransit animam ejus... » (72v-74v). — Exemplum : « Decem filie diaboli quasi maritavit in terram... — ...guiscosia » (74v). — Sermones : « ...Verbum dulce multiplicat amicos... (Eccli. VI, 5). Sicut videtis de grano qui cum seminatur... » (74v-75v) ; — [De s. Stephano] « Sicut occuli servorum in manibus... (Ps. CXXII, 2). Ita oculi nostri ad Dominum Deum nostrum... » (75v-76) ; — « ...Festina tempus et memento finis... (Eccli. XXXVI, 10). Festina : iterum agere penitentiam quia tempus... » (76-76v). — Excerpta patristica, biblica, ascetica et exempla, e quibus : « Deum time et mandata... (Eccli. XII, 13). Exemplum regis de Grecia : Iste namque rex quolibet anno... — ...nos eripere dignatur... » (76v-78)... ; « Cum s. Bernardus filius nobilis claustrum intrare vellet... — ...propter Deum » (78) ; « Fenerator vendit noctem que est requies... — ...vendendo removit » (78-78v)... ; « Patratis aliis creaturis adhuc providit Deus sibi facere... — ...avaricia denotatur » (78v-79v)... ; « Undecim modis damus elemosinam... — ...in predicatione » (79v-80)... ; « Quidam adolescens cum esset in probatorio... — ...columpna immobilis. q. » (80v) ; « Quidam vir cum audisset suum filium... — ...involuti » (80v-81) ; « Quidam vir fuit habens duos filios... — ...affluunt copiosis » (81)... ; « Peccuniam tollit, famam detrait [sic], corpus corrumpit... — ...animam interficit » (82-82v)... ; « Burgensis quidam timebat valde... — ...sue mortis » (83v) ; « Falsi hospites in itinere Jacobi vel Rome... — ...perhennis » (83v)... ; « Duo mercatores incedebant ad nundinas... — ...diabolis » (84)... ; « Duplex est via scilicet perditionis... — ...in tenebris etc... » (84v-85) ; « Herodes aprehensit Petrum et misit eum... (cf. Act XII, 4-6). Herodes pelliceus vel versipellis interpretatur... — ...misterio angeli sui » (85-85v) ; « Triplex est archus quos Dominus parat... — ...ite maledicti etc. » (85v) ; « Triplex est surditas, due bone... — ...debemus facere » (85v-86v). — Sermones : [Dominica infra octavam Ascensionis Domini] « Cum venerit Paraclitus quem ego mittam... (Joh. XV, 26). Nota quod duplex est spiritus... » (86v-87) ; — « Benedictus Dominus qui mirificavit... (cf. Ps. XXX, 22). Civitas parva pauci in ea... (Eccl. IX, 14-15). Civitas ista mundus iste... » (87-89v) ; — [De Omnibus Sanctis] « Descendi in ortum meum... (Cant. VI, 10). Dignum duximus, fratres, ut pro nostri ingenii parvitate... » ; « Dux [sic pro : Nux] tres cortices habet. Primus viridis est... » ; cf. les deux textes en un seul sermon dans ms. Latin 3301C, f. 92-93v (89v-90 et 90) ; — [De Innocentibus] « Ex Egipto vocavi filium meum (Os. XI, 1 ; Mt. II, 15). Tria esse loca ex sacre Scripture eruditione... » [PETRUS COMESTOR], attribution faite par M.M. Lebreton dans Bull. d'inf. I.R.H.T., V (1953), 33 ; cf. ms. Latin 3733, f. 121-121v ; Schneyer, op. cit., IV, 640, n° 55 (90-90v) ; — [De Adnuntiatione et nativitate b. Mariae Virginis] « Egredietur virga de radice Jesse... (Is. XI, 1). Fratres dilectissimi, cum singulis diebus hauriatis... » (90v-93) ; — [In dominica Resurrectionis Domini] « Maria Magdalene et Maria Jacobi... (Mc. XVI, 1). Per os Sapientis loqutus est Spiritus sanctus dicens... » [STEPHANUS LANGTON ; cf. Schneyer, op. cit., V, 481, n° 193 ; ms. Latin 14859, f. 278 (93-95) ; — [In Pascha] « Resurrexi et adhuc tecum sum... [Introitus]. Dicat ergo vir fidelis qui de peccatis plenarie Domino... » (95v-97) ; — [In Litaniis majoribus et minoribus] « Amice, quomoda [sic] mihi tres panes (Lc. XI, 5). Habent homines tres amicos, primus... » (97-97v). — [Trinubium s. Annae] « Anna et Esmeria fuerunt sorores. Esmeria peperit Helizabet... — ...quinquaginta quattuor » ; cf. M. Förster, Die Legende vom Trinubium der hl. Anna, dans Festschrift J. Hoops, 1925, 114-115 (97v-98) ; — « Prima pena ignis. Qui ita semel accesus [sic] est... — ...nunquam reddit » (98-98v) ; — « Prima pena remittitur per baptismum... — ...multitudinem peccatorum » (98v). — Sermones : « Non habemus hic manentem civitatem... (Hebr. XIII, 14). Cum multis cotidie in humane fragilitatis conditione... » ; cf. mss. Latin 2569, f. 235-235v ; 3239, f. 144 (98v-100) ; — « Sunt vie que videntur hominibus recte... Videamus, fratres, quid est quod Salomon dicit... » (100-100v) ; — « Noli emulari in malignantibus... (Ps. XXXVI, 1). Fratres mei karissimi, David psalmista sancto impletus Spiritu... » (100v-101v) ; — « Vade piger ad formicam... (Prov. VI, 6). Fratres mei, si tam sapiens homo sicut Salomon... » (101v-102v) ; — « Bonum est confidere in Domino... (Ps. CXVII, 8). Fratres karissimi, ista verba sanctus Spiritus dixit per os David... » (102v-104) ; — [De uno martyre] « Beatus vir qui inventus est... (Eccli. XXXI, 8). Sancti Dei, fratres karissimi, si bene aptaverunt... » (104-105) ; — « Homo natus de muliere... (Job XIV, 1). Audi hoc breve verbum tue... » [ALANUS DE INSULIS] ; cf. M.Th. d'Alverny, dans The Classical tradition : literary and historical studies in honor of Harry Caplan, ed. by L. Wallach, Ithaca, New York, 1966, 525-535, avec var. ; Ph. Barzillay-Roberts, Stephanus de Lingua-Tonante, Studies in the sermons of Stephen Langton, Toronto, 1968, 214 (105-107) ; — [De ss. Philippo et Jacobo] « Ego sum via, veritas et vita (Joh. XIV, 6). Qui errat in deserto viam rectam multum desiderat... » (107-108) ; — « Decede [sic pro : Recede] hinc et vade contra Orientem... (III Reg. XVII, 3). Verbis istis precepit Dominus Elie... » (108-109) ; — « Sub arbore malo suscitavi te ibi... (Cant. VIII, 5). In Exodo dicit Deus ad Moysen... » (109-111) ; — « Elevata est nubes de tabernaculo... (Num. X, 11). Egyptus interpretatur tenebras vel luctus... » (111-113) ; — [Dominica resurrectionis Domini] « Maria Magdalene et Maria Jacobi... (Mc. XVI, 1). Hodiernum evangelium. Tria (sunt) nos ammonet facere... » (113-113v) ; — [De pluribus martyribus] « Ecce quam bonum et quam jocundum... (Ps. CXXXII, 1). Propheta videns in spiritu magnam hominum multitudinem... » (113v-115) ; — « Nolite timere animalia regionis quia germinaverunt... » (115-115v) ; — « Ascendam in palmam... (Cant. VII, 8). Hodie canimus in Ecclesia verbum consolationis... » (115v-118v) ; — « In die illa vocabo Eliachim... (Is. XXII, 20). Cum magister aliquis diu legit et vult... In die illa vocabo... In tempore Dei resurrectionis quilibet nostrum Eliechim debet esse... » (118v-121v) ; — [De sanctis] « Qu[i]dam stabiliunt bona in mundo qui faciunt bona... — ...possint inveniri » (121v-123) ; — « Scire debetis, fratres, quare Septuagesima usque in Pascha... » (123-123v) ; — « Cognoscere debetis, fratres, et nos et omnes christianos sancte quadragesime... » (123v-124). — Notae patristicae (124). — Sermones : « Domine, quis habitavit in tabernaculo tuo... (Ps. XIV, 1). Psalmus positus et expositus. Est triplex tabernaculum... » (124-124v) ; — [De inventione s. Crucis] « Dominus dicit in Evangelio : Oportet vos nasci denuo (Joh. III, 7). Unde sciatis quod quadruplex est nativitas... » (124v-125v) ; — « Dominus pars hereditatis mee (Ps. XV, 5). Quatuor de causis dicitur hereditas... » (125v-126) ; — « Exaudi, Domine, justiciam meam... (Ps. XVI, 1). Justicia est super terram. Quorundam triplex est... » (126) ; — [De s. Laurentio] « Probasti cor meum et visitatis nocte... (Ps. XVI, 3). Est quadruplex ignis illuminationis... » (126) ; — [Dominica 2a de quadragesima] « Homo quidam erat dives... (Lc. XVI, 19). Videte, fratres, quam magnum peccatum sit mollibus vestibus... » (126-126v) ; — [De s. Johanne Baptista] « Inter natos mulierum non surrexit... (Mt. XI, 11). Hic commendat Dominus beatum Johannem... » (126v-128v) ; — « Quare de vulva eduxisti me... (Job X, 18). Fratres karissimi, verba sunt hec beati Job... », incomplet, le feuillet étant mutilé (128v).

Participants

Provenance

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Provient de la Bibliothèque de Colbert.

Subjects and themes

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Incipit du lemme biblique

    Accepit angelus thuribulum et implevit... (Apoc. VIII, 5)

    Incipit

    Hodiernae sollemnitati prae ceteris quaedam debetur praerogativa...

    f. 37

    Incipit du lemme biblique

    Ad te levavi animam meam... (Ps. XXIV, 1)

    Incipit

    Est anima quae jacet vilis...

    f. 24

    Incipit du lemme biblique

    Adorna thalamum tuum... [Ant. in Purificatione].

    Incipit

    In his verbis, carissimi fratres, quattuor mihi videntur inquirenda...

    f. 16v

    Incipit

    Licet sim, reverendi patres, ingenio heres...

    f. 16v

    Incipit

    Sponsa Verbi ingenti semper aestuat desiderio...

    f. 19v

    Incipit du lemme biblique

    Amice, commoda mihi tres panes... (Lc. XI, 5)

    Incipit

    Habent homines tres amicos, primus et secundus debent potius vocari inimici...

    f. 97

    Anna et Esmeria fuerunt sorores... Esmeria peperit Elisabeth...

    f. 97v

    Apostolorum hodie, dilectissimi, diem natalicium celebramus sed non qualem pridie...

    f. 41v

    Incipit du lemme biblique

    Apparuerunt apostolis dispertitae linguae... (Act. II, 3)

    Incipit

    Ascensionis Domini peracta glorificatione, apostoli fidentes juxta Salvatoris promissum...

    f. 35

    Incipit du lemme biblique

    Ascendam in palmam... (Cant. VII, 8).

    Incipit

    Hodie canimus in Ecclesia verbum consolationis...

    f. 115v

    Incipit du lemme biblique

    Ascendit Deus in jubilatione... (Ps. XLVI, 6)

    Incipit

    De Asc[ens]ione Domini caritati vestrae utcumque locuturus primo de ejus descensu pauca...

    f. 32v

    Incipit du lemme biblique

    [A]ve gratia plena... (Lc. I, 28).

    Incipit

    Inter ceteras sanctorum sollemnitates memoria beatissimae Virginis Mariae...

    f. 20

    Incipit du lemme biblique

    Beati mortui qui in Domino moriuntur... (Apoc. XIV, 13).

    Incipit

    Habet argentum sui principia id est eloquium divinum dulce resonans...

    f. 61v

    Incipit du lemme biblique

    Beatus vir qui inventus est sine macula... (Eccli. XXXI, 8)

    Incipit

    Sancti Dei, fratres carissimi, si bene aptaverunt...

    f. 104

    Incipit du lemme biblique

    Benedictus Dominus qui mirificavit... (cf. Ps. XXX, 22)

    Incipit

    Civitas ista mundus iste est...

    f. 87

    Incipit du lemme biblique

    Bonum est confidere in Domino quasi confidere... (Ps. CXVII, 8)

    Incipit

    Fratres carissimi, ista verba sanctus Spiritus dixit per os David...

    f. 102v

    Burgensis quidam timebat valde et diabolus semper conabatur in contrarium et ipse ut amplius Deum metueret...

    f. 83v

    Celebris est dies ista et insignis in qua Spiritus sanctus super Apostolos descendit...

    f. 33v

    Cognoscere debetis, fratres, et nos et omnes christianos sanctae quadragesimae jejunium...

    f. 123v

    Incipit du lemme biblique

    Cum autem venerit Paracletus quem ego mittam... (Joh. XV, 26).

    Incipit

    Nota quod duplex est spiritus : spiritus benignus qui dicitur verax...

    f. 86v

    Incipit du lemme biblique

    Cum factus esset Jesus annorum duodecim... (Lc. II, 42).

    Incipit

    Consuetudo erat Judaeorum ascendere ter in anno...

    f. 60

    Cum res visibiles subtiliter cognitae moraliter vel allegorice conficiuntur, in sacras theologiae sententias...

    f. 45v

    Cum sanctus Bernardus, filius nobilis, claustrum intrare vellet, aperuit cuidam fratri suo propositum...

    f. 78

    Incipit du lemme biblique

    De excelso misit ignem... (Thren. I, 13)

    Incipit

    Verba sunt Ecclesiae vel cujuslibet fidelis animae...

    f. 57v

    Decem filiae Diaboli quasi maritavit in terra. Ipse enim sibi maritavit nequitia [sic pro nequitiam] in caelo...

    f. 74v

    Incipit du lemme biblique

    Defuncto Herode... (Mt. II, 19).

    Incipit

    Herodes qui interpretatur pollicens significat diabolum...

    f. 1

    Incipit

    Quoniam quaecumque scripta sunt ad nostram doctrinam scripta sunt... (Rom. XV, 4). Ideo ea quae Dominus noster Jesus Christus pro nobis indignis in terris...

    f. 1

    Incipit du lemme biblique

    Descendi in hortum meum ut videmus... (Cant. VI, 10).

    Incipit

    Dignum duximus, fratres, ut pro nostri ingenii parvitate aliquando de hodiernae festivitatis excellentia...

    f. 89v

    Incipit du lemme biblique

    Deum time et mandata ejus observa... (Eccl. XII, 13).

    Incipit

    Exemplum regis de Graecia : Iste namque rex quolibet anno diem suae nativitatis honorifice celebrabat...

    f. 76v

    Dies sanctificatus illuxit nobis, longa sanctorum desideria nos hortantur...

    f. 10

    Incipit du lemme biblique

    Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo... (Ps. XIV, 1)

    Incipit

    Psalmus positus et expositus. Est triplex tabernaculum, tabernaculum carnalis lasciviae...

    f. 124

    Incipit du lemme biblique

    Dominus dicit in Evangelio : Oportet vos nasci denuo... (Joh. III, 7)

    Incipit

    Unde sciatis quod quadruplex est nativitas...

    f. 124v

    Incipit du lemme biblique

    Dominus pars hereditatis meae... (Ps. XV, 5)

    Incipit

    Quattuor de causis dicitur hereditas...

    f. 125v

    Incipit du lemme biblique

    Domus mea domus orationis vocabitur... (Mt. XXI, 13)

    Incipit

    Quaecumque dicta sunt voce veritatis, dicta sunt ad instructionem...

    f. 51v

    Duo mercatores incedebant ad nundinas et unus deferebat brennum et alius aurum...

    f. 84

    Duplex est via scilicet perditionis et salutis et utraque harum est quadruplex. Via perditionis est spinosa, lubricosa...

    f. 84v

    Incipit du lemme biblique

    Ecce quam bonum et quam jucundum... (Ps. CXXXII, 1).

    Incipit

    Propheta videns in spiritu magnam hominum multitudinem...

    f. 113v

    Incipit du lemme biblique

    Ego sum via, veritas et vita... (Joh. XIV, 6)

    Incipit

    Qui errat in deserto viam rectam multum desiderat...

    f. 107

    Incipit du lemme biblique

    Egredietur virga de radice Jesse... (Is. XI, 1)

    Incipit

    Fratres dilectissimi, cum singulis diebus hauriatis aquas de fontibus...

    f. 90v

    Incipit du lemme biblique

    Elevata est nubes de tabernaculo... (Num. X, 11)

    Incipit

    Aegyptus interpretatur tenebras vel luctus...

    f. 111

    Incipit du lemme biblique

    Elevatus est sol et luna stetit in ordine suo... (cf. Hab. III, 11)

    Incipit

    Regressus est hodie Salvator ad caelum...

    f. 27

    Incipit du lemme biblique

    Elisabeth autem impletum est tempus pariendi... (Lc. I, 57).

    Incipit

    Sanctorum natalicia celebrare consuevit Ecclesia...

    f. 41

    Incipit du lemme biblique

    Erat Johannes lucerna ardens et lucens... (Joh. V, 35)

    Incipit

    Laetitia hodiernae festivitatis licet juxta angelicam et evangelicam ad[s]ertionem...

    f. 39v

    Incipit du lemme biblique

    Ex Aegypto vocavi filium meum... (Os. XI, 1 ; Mt. II, 15)

    Incipit

    Tria esse loca ex sacrae Scripturae eruditione agnovimus...

    f. 90

    Incipit du lemme biblique

    Exaudi, Domine, justitiam meam... (Ps. XVI, 1)

    Incipit

    Justitia est super terram. Quorumdam triplex est justitia : superbia...

    f. 126

    Incipit du lemme biblique

    Exiit edictum a Caesare Augusto... (Lc. II, 1).

    Incipit

    Nota ut sacra testatur Pagina, per visibilia intelleguntur invisibilia...

    f. 7

    Falsi hospites in itinere Jacobi vel Romae...

    f. 83v

    Fenerator vendit noctem quae est requies...

    f. 78

    Incipit du lemme biblique

    Festina tempus et memento finis... (Eccli. XXXVI, 10)

    Incipit

    Festina : iterum agere paenitentiam quia breve tempus...

    f. 76

    [G]audeamus omnes in Domino... [Introitus Omnium Sanctorum]. Ut a sacra sacrae Scripturae didicimus pagina duplex...

    f. 47v

    Incipit du lemme biblique

    Herodes apprehensit Petrum et misit eum... (cf. Act. XII, 4-6)

    Incipit

    Herodes pelliceus vel versipellis interpretatur...

    f. 85

    Hinnulum capreae nutrierat quidam divitum...

    f. 3

    Incipit du lemme biblique

    Homo natus de muliere... (Job XIV, 1).

    Incipit

    Audi hoc breve verbum tuae brevis vitae compendiose dispendiosam complectens miseriam...

    f. 105

    Incipit du lemme biblique

    Homo quidam erat dives qui induebatur... (Lc. XVI, 19).

    Incipit

    Videte, fratres, quam magnum peccatum sit mollibus vestibus...

    f. 126

    Incipit du lemme biblique

    In die illa vocabo Eliachim servum meum... (Is. XXII, 20).

    Incipit

    Cum magister aliquis diu legit et vult...

    f. 118v

    Incipit

    In tempore Dei resurrectionis quilibet nostrum...

    f. 118v

    Induere vestimentis gloriae tuae civitas sancta (cf. Is. LII, 1) et suscipe regem Christum. Considerandum est, dilectissimi, quis invitat, quem invitat...

    f. 18v

    Incipit du lemme biblique

    Inter natos mulierum non surrexit... (Mt. XI, 11)

    Incipit

    Hic commendat Dominus beatum Johannem...

    f. 126v

    Isti sunt viri sancti quos elegit Dominus in caritate non ficta...

    f. 50

    Incipit du lemme biblique

    Jugum enim meum suave est... (Mt. XI, 30)

    Incipit

    Dicit Dominus per prophetam Joel : Dabo vobis cor novum... (Ez. XXXVI, 26)...

    f. 69v

    Incipit du lemme biblique

    Loquimini ad cor Jerusalem... (Is. XL, 2)

    Incipit

    Loquere, tu Domine, qui multifarie multisque modis... (Hebr. I, 1)

    f. 11v

    Incipit du lemme biblique

    Maria Magdalene et Maria Jacobi... (Mc. XVI, 1).

    Incipit

    Hodiernum evangelium tria sunt [sic] nos admonet facere quae fecerunt tres Mariae...

    f. 113

    Incipit

    Per os sapientis locutus est Spiritus sanctus dicens...

    f. 93

    Incipit du lemme biblique

    Noli aemulari in malignantibus... (Ps. XXXVI, 1).

    Incipit

    Fratres mei carissimi, David psalmista sancto impletus Spiritu ita admonet nos...

    f. 100v

    Nolite timere animalia regionis quia germinaverunt...

    f. 115

    Incipit du lemme biblique

    Non habemus hic manentem civitatem sed futuram inquirimus... (Hebr. XIII, 14)

    Incipit

    Cum multis quotidie inhumanae fragilitatis conditione lamentando...

    f. 98v

    Notandum ergo proprietates mortis corporalis proportionaliter in morte spirituali...

    f. 56

    Notandum quod peccatum fugiendum est propter septem peccata criminalia...

    f. 56

    Nux tres cortices habet : primus viridis est...

    f. 90

    Incipit du lemme biblique

    Obsecro vos per misericordiam Dei... (Rom. XII, 1).

    Incipit

    Salomon fili, da mihi cor tuum...

    f. 71

    Incipit du lemme biblique

    Obtulerunt pro eo Domino par turturum... (Lc. II, 24)

    Incipit

    In Apocalypsim dabo vobis stellam matutinam... (Apoc. II, 28)

    f. 67v

    Occurrunt turbae cum floribus, ramis... [Ant. dominicae in Palmis]. Qui caeleste nectare se fore cognoscit imbutum...

    f. 22

    Incipit du lemme biblique

    Oportet vos nasci denuo... (Joh. III, 7).

    Patratis aliis creaturis adhuc providit Deus sibi facere creaturam creaturarum dignissimam...

    f. 78v

    Pecuniam tollit, famam detrahit, corpus corrumpit...

    f. 82

    Prima poena ignis. Qui ita semel accessus est ut si totum mare influent...

    f. 98

    Prima poena remittitur per baptismum, secunda per martyrium, tertia per confessionem...

    f. 98v

    Incipit du lemme biblique

    Probasti cor meum et visitasti nocte... (Ps. XVI, 3)

    Incipit

    Est quadruplex ignis : illuminationis...

    f. 126

    Incipit du lemme biblique

    Quae est ista quae progreditur quasi aurora... (Cant. VI, 9).

    Incipit

    Hic totum decurrat ingenium et aureus sermo...

    f. 43v

    Incipit

    Loquitur hic scilicet in persona virtutum caelestium angelorum...

    f. 58v

    Incipit

    Nos qui secundum Apostolum filii irae nascimur...

    f. 58v

    Incipit

    Si omnia membra mei corporis verterentur...

    f. 56v

    Incipit du lemme biblique

    Quare de vulva eduxisti me... (Job X, 18)

    Incipit

    Fratres carissimi, verba sunt haec beati Job dicentis. Qui considerans hominum miseriis...

    f. 128v

    Qui errat in deserto viam rectam multum desiderat...

    f. 107

    Quidam adulescens cum esset in probatorio apud Claraevallem austeritatem cibi et asperitatem vestis...

    f. 80v

    Quidam stabiliunt bona in mundo, qui faciunt bona ut bona mundi adsequuntur...

    f. 121v

    Quidam vir, cum audisset suum filium in longinquis partibus esse captum, quicquid habuit hereditatis vendidit...

    f. 80v

    Quidam vir erat de nobilibus et qui inter primos illius regni praepollebat...

    f. 3

    Quidam vir fuit habens duos filios et filiam unam, diligebat...

    f. 81

    Incipit du lemme biblique

    Recede hinc et vade contra Orientem... (III Reg. XVII, 3)

    Incipit

    Verbis istis praecepit Dominus Eliae...

    f. 108

    Incipit du lemme biblique

    Reddet Deus mercedem laborum... (cf. Sap. X, 17).

    Incipit

    Labor alius carnalis, alius conjunctionis...

    f. 48v

    Resurrexi et adhuc tecum sum... [Introitus Paschae]. Dicat ergo vir fidelis qui de peccatis plenarie Domino...

    f. 95v

    Scire debetis, fratres, quare [a] Septuagesima usque in Pascha in sancta Ecclesia non cantatur alleluia...

    f. 123

    Scitis, fratres, quod licet vinum in se sit bonum...

    f. 66

    Septem sunt in hostia statuta ab Ecclesia contra septem peccata criminalia...

    f. 55

    Incipit du lemme biblique

    Si quis sitit, veniat ad me... (Joh. VI, 37)

    Incipit

    Considerandum nobis, dilectissimi, quae sit sitis ista...

    f. 53

    Incipit du lemme biblique

    Sicut oculi servorum... (Ps. CXXII, 12)

    Incipit

    Ita oculi nostri ad divinum Deum nostrum...

    f. 75v

    Similis eris cuidam juveni sapientissimo...

    f. 2

    Incipit du lemme biblique

    Stephanus plenus gratia... (Act. VI, 8).

    Incipit

    Ferrum pertransit animam ejus... (Ps. CIV, 18-19). In his verbis notatur status infirmitatis...

    f. 72v

    Incipit du lemme biblique

    Sub arbore malo suscitavi... (Cant. VIII, 5)

    Incipit

    In Exodo dicit Deus ad Moysen : Veni, mittam te... (Ex. III, 10)...

    f. 109

    Incipit du lemme biblique

    Sunt viae quae videntur hominibus rectae : novissima autem illius... (cf. Prov. XIV, 12)

    Incipit

    Videamus, fratres, quid est quod Salomon dicit quia sunt multi...

    f. 100

    Triplex est arcus quos [sic] Dominus parat. Primus arcus fuit quando ipse dixit Adae...

    f. 85v

    Triplex est surditas, duae bonae...

    f. 85v

    Incipit du lemme biblique

    Ubi fuerit corpus, congregabuntur et aquilae... (Lc. XVII, 37)

    Incipit

    Ad erogandam nobis tritici mensuram...

    f. 51

    Undecim modis damus eleemosynam...

    f. 79v

    Incipit du lemme biblique

    Vade piger ad formicam... (Prov. VI, 6)

    Incipit

    Fratres mei, si tam sapiens homo sicut Salomon...

    f. 101v

    Veni, Domine, visitare nos in pace ut laetemur coram te corde perfecto. Verba sunt Domini invitantis...

    f. 5

    Incipit du lemme biblique

    Verbum dulce, multiplicat amicos... (Eccli. VI, 5)

    Incipit

    Sicut videas de grano qui cum seminatur reddit in quadruplum...

    f. 74v

    Vere in hoc loco est domus Dei et porta caeli. Hodie, carissimi, sollemnitatem matris nostrae, id est sanctae Ecclesiae, annua devotione...

    f. 54v

    Incipit du lemme biblique

    Vidimus stellam in Oriente... (Mt. II, 2)

    Incipit

    Stella nova in terris hodie illuxit...

    f. 14v

    Incipit du lemme biblique

    Vir non est in domo ; abiit... (Prov. VII, 19-20)

    Incipit

    Tres sunt causae, carissimi, mortis pro quibus homo migrans...

    f. 29

    ALANUS DE INSULIS -- Sermones
    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    DÉCORATION -- Initiales De couleur rouge, (XIIe s.)
    DÉCORATION -- Initiales filigranées, (XIIe s.)
    « Exempla »
    FLORILEGES PATRISTIQUES -- Florilegia patristica
    GAUFRIDUS AUTISSIODORENSIS, O. Cist. -- Sermo
    MARIAE (Tres) -- Genealogia. Trinubium s. Annae (versions en prose)
    PETRUS COMESTOR -- Sermones
    RELIURE -- Reliures XVIIIe s. aux armes et chiffre royaux (cf. Catalogue général des mss. latins, Tables des t. III-VI, table analytique, pl. XXIV, motif 3)
    SERMONS -- Collectiones sermonum variorum (de dominicis, festis, sanctis vel de diversis) :
    SERMONS -- De Tempore : In Adventu
    SERMONS -- De Tempore : In Nativitate Domini
    SERMONS -- De Tempore : In Epiphania
    SERMONS -- De Tempore : In dom. infra oct. Epiphaniae
    SERMONS -- De Tempore : In dom. 2a quadragesimae
    SERMONS -- De Tempore : In Ramis
    SERMONS -- De Tempore : In Pascha
    SERMONS -- De Tempore : In Rogationibus
    SERMONS -- De Tempore : In Ascensione
    SERMONS -- De Tempore : In dom. infra oct. Ascensionis
    SERMONS -- De Tempore : In Pentecoste
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Inventio
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Innocentes
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Johannes Baptista
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Laurentius, diaconus m. Romae
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Adnuntiatio
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Adsumptio
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Purificatio
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Omnes Sancti
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Petrus et Paulus ap.
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Philippus et Jacobus minor ap.
    SERMONS -- Sermones de sanctis et festis Stephanus protomartyr
    SERMONS -- Sermones communes De dedicatione ecclesiae
    SERMONS -- Sermones communes De martyribus
    SERMONS -- Sermones communes de uno martyre
    SERMONS -- Sermones de diversis De defunctis
    STEPHANUS LANGTON, card. -- Sermo
    Théologie -- Extraits et notes

Data source