Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.5062

Digitisations

Codicological aspects

  • Parch., XIVe-XVe s. ou XVe s. (début), 46 ff. + 4 ff. non numérotés (+ f. 44bis ajouté, blanc au verso; f. 36v°, [47-48v° et 49v°-50] blancs), 212 x 148 mm, sauf f. 44bis: 91 x 119 mm. Titres bleus aux f. 42v°-45; gloses et sommaires marginaux et interlinéaires contemporains, surtout aux ff. 42v°-45. Les ff. [49] et [50] sont des feuillets de garde ajoutés, le f. [49] est d'un parchemin plus épais et jauni.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2 (table): //De sacramento extreme

    f. 3 (texte): //Ex partibus

    ~ f. 1-24v°: ‹Gerardvs de Prato, Breuiloquium in Sententias›.

    ~ f. 25-36: ‹Petrvs Blesensis›, De amicitia christiana (prol. et tract. I), attribué à Cassiodore dans le manuscrit.

    f. 37-38: Seneca, Opera (extraits).

    surtout tiré du De clementia, du De beneficiis et des Epistulae ad Lucilium

    titre (add.): «De clementia ad Neronem feliciter incipit ».

    inc.: «Clemencia est temperancia animi in potestate ulciscendi uel lenitas sermonis uel superioris...» (De clementia, II, 3, 1).

    - «Gratus aduersus eum quisquam esse potest... » (De beneficiis, I, 1, 7).

    expl.: «... Talis sit princeps ciuibus suis quales sibi deos uult esse » (De clementia, I, 7, 1 -var.).

    f. 38-40v°: Seneca, De remediis fortuitorum.

    titre (add.): «Seneca de remediis fortuitorum ad Gallionem ».

    dialogue entre «Timor» et «Securitas », quelques lacunes et variantes dans le texte.

    expl.: «... Sed qui sibi uidemus (?) aut [sic] quanti [sic] sit ista felicitas ».

    f. 40v°-42v°: Seneca, De clementia (extraits).

    titres (add. ?): «Senece liber de clemencia ad Neronem liber secundus, deest primus».

    marge gauche: «S‹eneca› de c‹lementia› ad N‹eronem›»

    inc.: «Scribere de clemencia Nero Cesar proposui...» (I, 1).

    texte avec variantes; pas de division en livres.

    expl.: «... reddunt rationem quibus diucius propositum est. Explicit liber Senece de clementia ad Neronem » (II, 7, 1).

    f. 42v°-45: Martinvs Bracarensis seu Ps. Seneca, Formula uitae honestae.

    titre (add.): «Incipit liber quatuor uirtutum cardinalium Senece dicitur etiam ab aliquibus liber de formula uite ».

    inc. : «Quatuor uirtutum species ... » .

    (gloses) inc. en marge: «Vnde in primo l‹ibr›o decretalium in (?) omnibus est ueritas opinionibus preferenda ».

    plus bas: «ponit Tullius in p‹rim›o u. r. consilium est (?) ad faciendum aut non faciendum exegit (?) ita ratio ».

    f. 45: «... nec timidum esse hominem nec audacem » (§ 7, fin).

    note en marge: «Conclusio Nota ».

    suite et fin au f. 44bis, ajouté: «Continentia demum hiis terminis se astringat...» (§ 8, début).

    expl. f. 44bis: «... aut deficientem puniat ignauiam » (éd. C. W. Barlow, Martini episcopi Bracarensis..., New Haven, 1950, p. 235-250).

    f. 45-46v°: Ps. Seneca, Liber de moribus (Sent. 1-48, 55, 143, 48-54)

    titre (add.): «Liber Senece de moribus ».

    lacunes, variantes et interpolations dans le texte.

    f. 46v° après Sent. 143: «Cum iudicaueris amare cum non amaueris iudicare » (Sent. 48).

    expl.: «... Agnosci amat quod odium ostendit » (Sent. 54).

    ~ f. [49] add. en rouge (XVe s.) ‹Textus›.

    inc.: «Toto tempore uite mee quesiui unum amicum et quantum (?) in me fuit nisi omissi quod ad id proficiendum pertinetur... » (21 lignes).

Origin

  • Origine: peut-être Italie du Nord, écriture semi-cursive assez anguleuse, f. [49] add. d’une écriture cursive plus arrondie.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: au f. [49], cote ancienne P 15?; au f. [50v°], note datée de 1483, d'une écriture humanistique cursive filiforme, peut-être d’un possesseur: «1483 a di 26 septembris. Dominicus M ... nus fecit instrumentum inter me et ser Nico. T. presentibus Domino A. de B. et V. eius f‹ilio› (?) »; le manuscrit a été acquis par la Bibliothèque Vaticane entre 1590 et 1645.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 445 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • M. Buonocore, Per un «iter»... (Giorn. ital. filol, 52, 2000, p. 88)
    • Réf.: BMBV (1991) 13574, (2005) p. 671.

Life cycle of this document

Data source