An entry point to the written heritage of the Middle Ages and the Renaissance in Western Europe, from the 8th to the 18th century.
A search engine of interoperable digitized manuscripts and rare books
Collaborative platform to manage and publish Biblissima authority data
Help for reading and learning classical languages, XML editing tools and environments
Expertise service around IIIF standards
Biblissima+ Identifier: https://data.biblissima.fr/entity/Q97118
IIIF Manifest
Digitisation:
Parch., XIVe s., II + 299 ff. + 1 f. blanc (f. I-Iv°, IIv°, 109v°-110v° et 397-399v° blancs; foliotation ancienne rubriquée), 2 col., 418 x 270 mm. Aux f. 1 et 111, initiale rose sur fond d'or se prolongeant en bordures dans les marges par des feuilles d'acanthe roses, bleues, rouges, vertes et mauves, ornées de pastilles d'or; armes au bas du f. 1 (dans un quadrilobe) et du f. 111; au début de chaque livre (pour les Epistulae ad Lucilium et le De beneficiis), de chaque oeuvre ou de chaque tragédie, initiales roses sur fonds de couleur se prolongeant parfois en marge par des feuilles d’acanthe.
Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI
f. II: ...Senece//
f. 2:// Perseuera ut
f. II: (Index contentorum).
titre: «tabula horum tractatuum Senece».
inc.: «Tractatus epistolarum Senece ad Lucilium a carta .I. usque ad cartas 108 continet epistolas centum viginti quatuor...».
expl.: «... Tractatus libri declamationum Senece a cartis trecentis septuaginta duabus 372 usque ad cartas inclusiue 397 et continet libros decem. Explicit tabula horum tractatuum Senece».
f. 1: Hieronymvs presbyter, Vita Senecae.
précédée du prologue: «Mentis columpnus [sic] cultor morum... -... doctrinam moralem continentes» (éd. cf. supra, Vat. lat. 2202, f. 4).
(texte) titre après le prologue: «Incipit prologus» (éd. cf. supra, Vat. lat. 366, f. 165).
f. 1-107v°: Seneca, Epistulae ad Lucilium (1-124; ms. T de Reynolds).
division en XX livres.
titre: «Incipit liber primus de colligenda et colligenda [sic] fuga temporis et non esse pauperem cui etiam modicum sat est. epistola Ia».
f. 81, l'ep. 97 est divisée en deux.
f. 107v°-109: Ps. Seneca, Epistulae ad Paulum.
titre: «Epistole Senece Neronis imperatoris magistri ad Paulum apostolum et Pauli apostoli ad Senecam» (éd. cf. supra, Vat. lat. 251, f. 223v°-225v°).
f. 109: Epitaphium Senecae (Anthol. lat. 667).
titre: «Ephytaphium Senece».
inc.: «Clara [sic] labor...».
texte suivi de 4 lignes non identifées: «Hoc nunc sed nunc sit secum dabo et ipse michi dominus mecum, Hoc dedi dedit atque hic nunc ipsoque dabit et in euo».
f. 111-150: Seneca, De beneficiis.
titre: «Incipit liber primus Lutii Annei Senece de benefitiis ad Ebutium Liberalem».
f. 150-157v°: Seneca, De clementia.
titre: «Incipit eiusdem ad Neronem Cesarem de clementia».
f. 157-158v°: Ps. Seneca, Liber de moribus.
titre: «Incipit liber Annei Senece de moribus».
f. 158v°-160: Seneca, De remediis fortuitorum.
titre: «Incipit liber Senece de remediis fortuitorum».
inc.: «Libet [sic] cunctorum poetarum...».
f. 160v°-162v°: Martinvs Bracarensis seu Ps. Seneca, Formula uitae honestae.
titre: «Incipit liber Senece de quatuor uirtutibus cardinalibus» (éd. cf. supra, Vat. lat. 453, f. 252-252v°).
f. 162: Epitaphium Senecae (Anthol. lat. 667).
suit sans séparation le texte précédent.
~ — (Carmen).
inc.: «Cum sine doctrina nil proficiet medicina
Nec sine doctrina tendentur in equore lina...».
expl.: «... Ergo caue ne tu parue capiaris ab ulla
Nam quod fidem seruare quidem scit femina nulla» (21 v. -les v. 1-3 et 7-8 sont des extraits de Marbode, Carmen 49, v. 1-3 et 4 et Carmen 50, v. 1-2).
~ f. 162v°-163: ‹Sententiae›.
suivent sans séparation le texte précédent.
inc.: «Aristotiles. Dilige mundiciam corporis atque anime coronam minime carpendam id est leges urbanas conseruandas...».
expl.: «... Nichil prodest facienda didicisse nec facere. In bonis quoque rebus quicquid modus excesserint uitium est. Nichil facias cum feceris quod fecisse peniteat (= Ps. Seneca, Liber de moribus, 146)».
à la fin: «Explicit liber Senece de quatuor uirtutibus cardinalibus».
f. 163-165v°: Pvblilivs Syrvs, Sententiae.
titre: «Incipiunt prouerbia Annei Senece».
f. 165v°-167v°: Ps. Seneca Prouerbia.
inc.: «Non quid sed quemadmodum feras interest...» (De prou., 2, 4).
expl.: «... quibus hoc diutius propositum est» (De clem., II, 7, 1) «Explicit liber prouerbiorum» (sur ce florilège, cf. J. Fohlen, Un apocryphe..., p. 147 et 170).
f. 167v°-168v°: Ps. Seneca, De paupertate.
titre: «Incipit liber Senece de paupertate et felicitate».
f. 168v°-212v°: Seneca, Dialogi.
f. 168v°-172: De prouidentia (ms. M de Hijmans et Foerder).
titre: «Incipit liber Annei Senece ad Lucillum cum mundus prouidentia Dei regatur et quare muta mala bonis uiris accidant».
f. 172v°-177: De constantia sapientis.
titre: «Incipit liber Annei Senece ad Soranum [sic] quomodo in sapientem nec iniuria nec contumelia cadat [sic]».
f. 177-183v° col. 2 l. 23: De uita beata.
titre: «Incipit eiusdem ad Gallionem de uita beata. Rubrica».
f. 183v° col. 2 l. 23-185: De otio.
inc.: «Cur nobis magno consensu...».
f. 185v°-192: De tranquillitate animi.
titre: «Incipit liber Annei Senece ad Soranum [sic] de tranquillitate animi».
expl. incomplet (le dernier paragraphe manque): «... quo per se timuisset ascendere».
f. 192-212v°: De ira.
titre: «Incipit Lucii Annei Senece ad Nouatum de ira».
f. 213-255v°: Seneca, Naturales quaestiones (I-IVa, IVb-VII).
titre: «Lucii Annei Senece de naturalibus questionibus prologus incipit».
f. 255v°-282: Seneca, Dialogi.
f. 255v°-264: Ad Marciam de consolatione.
texte précédé d’un prologue.
(prol.) titre f. 255v°: «Seneca ad Marciam exortatoria pro morte fillii [sic] prologus».
(prol.) inc. f. 256: «Seneca uolens Martiam Catonis filiam de morte cuiusdam filii sui...».
expl. f. 256v°: «... qui relictis mundi miseriis ad gaudia sempiterna transiuit» (même prologue dans les mss. Cesena, Bibl. Malatest., S. XX, 1 (XIVe s.), f. 116-116v°; Padoue, Bibl. Anton., Scaff. I, 9 (XIV°s.), f. 213v°-215; Pal. lat. 1541 (XV°s.), f. 382v° en marge (cf. supra) et Paris, Bibl. Nat., lat. 17911 (XV°s.), f. 363v° en marge).
f. 264v°-270v°: Ad Heluiam de consolatione.
titre: «Incipit secundus ad Martiam exortatoria pro morte filii», suivi de cette note: «Sequens liber debet intitulari ad Elbiam matrem de consolatione».
f. 270v°-277 col. 1 1. 32: De breuitate uitae.
texte précédé d'un prologue.
(prol.) titre: «Incipit prologus primi libri ad Paulinum».
(prol.) inc.: «Paulinus in scientia litterarum plurimum eruditus procurator Cesaris...».
(prol.) expl.: «...qui nec impietatem nec insaniam inmittetur» (même prologue dans le ms. Padoue, Bibl. Anton., Scaff. I, 9 (XIV°s.), f. 191v°-192 dans la marge inférieure).
(texte) titre f. 271: «Incipit liber primus Lucii Aney Senece ad Paulinum («de breuitate uite» ajoutés)».
f. 277v° col. 1 l. 32-282: Ad Polybium de consolatione.
inc.: «Si uite nostre compares firma sunt...».
f. 282-284v°: Ps. Seneca, Prouerbia.
titre (add.): «Sequitur de copia uerborum».
inc. f. 282v°: «Nunquid sed quemadmodum feras interest...» (De prou., 2, 4).
expl.: «... quibus hoc diutius propositum est» (De clem., II, 7, 1 - cf. supra, f. 165v°-167v°).
f. 284v°-287v°: Seneca, Ludus de morte Claudii.
titre (add.): «De ludis Senece».
f. 287v° col. 1: Anthol. lat. 660.
suit sans séparation le texte précédént.
f. 287v°-292v°: Ps. Seneca, De uerborum copia (recension bâtarde).
titre (add.): «De quatuor uirtutibus».
inc.: «Quisquis prudentiam...».
expl.: «... Turpissima iactura est que per negligentiam fit».
à la fin: «Explicit liber Senece de copia uerborum» (éd. de la recension régulière de ce texte, J. Fohlen, Un apocryphe..., p. 192-205).
f. 293-314v°: Pvblilivs Syrvs, Sententiae (cum commentario -ms V de Pellegrin).
(texte) titre (add.): «L.A. Senecȩ Prouerbia».
(texte) inc.: «Alienum est omne quicquid optando euenit...».
chaque sentence est suivie d'un commentaire.
(comment.) inc.: «De grauitate seu ponderositate uerborum tanti auctoris uideas in principio intentionem...».
(comment.) expl.: «... Çelus uitiosus aliquociens multum occultus est... -... indictum argento odium» (éd. partielle d'après ce manuscrit et les mss. Arch. S. Pietro C. 121 (XIV°s.),
f. 91-104v°, Ottob. lat. 2038 (XIV°s.), f. 1-20v° et Cesena, Bibl. Malatest., S. XX, 5 (XIV°s.), f. 124v°-135: E. Pellegrin, op. cit. infra, p. 320-322).
f. 314v°-371: Seneca, Tragoediae (famille A).
f. 314v°-321: Hercules furens.
titre (add.): «L.A. Senęcȩ Tragędię».
à la fin: «Marci Anei Senece Hercules furens explicit».
f. 321-326v°: Thyestes.
titre «Incipit Thiestea [sic] et umbra Tantali loquitur».
f. 326v°-331v°: Oedipus.
titre: «Incipit Edipa [sic] et Edipus Iocasta loquuntur».
f. 331v°-338: Phaedra.
titre: «Incipit Ypolita [sic] et loquitur Ypolitus».
f. 338-341: Phoenissae.
titre: «Incipit Thebais loquitur Edipus et Antigone».
f. 341-347: Troades.
titre: «Incipit Troas Hecula [sic] et chorus loquuntur».
f. 347-352: Medea.
titre: «Incipit Medea et loquitur Medea».
f. 352-356v°: Agamemno.
titre: «Incipit Agamenonia [sic] loquitur Thiestes».
f. 356v°-361v°: Ps. Seneca, Octauia.
titre: «Incipit Octauia. Octauia et nutrix loquuntur».
f. 361v°-371: Hercules Oetaeus.
titre: «Incipit Hercules Oetheus. Loquitur Hercules».
f. 371v°-396v°: Seneca rhetor, Excerpta controuersiarum.
titre (add.): «L.A. Senecȩ Declamationum lib. X».
Origine: italienne, écriture gothique de type «bononiensis».
Possesseurs: Iohannes Crespi, de Milan, professeur de droit canon à l’Université de Pavie (fin XIV°s.), pour lequel le manuscrit a été copié et dont les armes, qui étaient peintes au bas des f. 1 et 111 (elles ont été grattées et recouvertes par d'autres armes), sont dessinées au f. 390v° dans un fin décor de filigranes rouges et mauves: fascé d’argent et d'azur de quatre pièces, chargées de la lettre a (ou u) sur la première fasce d'azur, accompagnées du nom «Dominvs Iohannes De Crespis»; un second possesseur non identifié a fait repeindre ses armes aux f. 1 et 111: de gueules à la croix d’argent; acquis pendant le règne de Nicolas V († 1455), le manuscrit est attesté dans les inventaires de 1455, 1475 (p. 216, l. 32), 148 (f. 41, l. 12-25), 1518 (f. 18v°, l. 30-33 et f. 19, l. 1-7), 1533 et 1550 (où il portait le n° 756).
These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.
These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.
RDF exports to come…
You can view and manipulate this document directly on this site, compare it to others using the Mirador viewer, or drag and drop this icon into the IIIF viewer of your choice. Read more about IIIF This Manifest is enriched and includes: - annotations - a full-text search - an index