Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.5128

Digitisations

Codicological aspects

  • Papier, XVe s., I + 156 ff. + 1 f. blanc (f. 47-48v°, 86-86v° et 156-156v° blancs), 210 x 147 mm.

    Recueil de deux parties: 1) f. 1-86 (filigranes f. 1-24: non identifié, et var. Briquet 11882, Venise, 1457; f. 25-84: Briquet 14089, Pise-Rome-Lucques etc., 1454-1461; f. 85-86: non identifié); 2) f. 87-156 (filigrane: var. Briquet 4734, Milan, 1466). Gloses ou additions marginales contemporaines.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //maximȩ in amicitiis

    1 - f. 1-46v°: Vincentivs Bellovacensis, Speculum historiale (extraits).

    f. 1-21: Cicero, Opera (extraits).

    f. 1-8v°: De officiis.

    titre (très effacé): «Flosculi librorum ‹...› M. Tulli Ciceronis in Libro primo De officiis ».

    inc.: «VIRTVTIS OMNIS LAVS in actione consistit a qua tamen soepe [sic] fit intermissio... » (I, 6, 19).

    f. 6: «DE EODEM LIBRO TERTIO ».

    expl. f. 8: «...: Quod igitur affirmate et quasi deo teste promiseris id // f. 8v° //tenendum est» (III, 29, 104 = Spec. hist., VI, 7-12).

    f. 8v°-12v°: De amicitia.

    titre: «Flosculi eiusdem de amicitia Qui Lelius inscribitur ».

    inc.: «‹A›MICITIA OMNIBVS rebus humanis preponenda est. Nichil enim est tam naturȩ aptum... » (5, 17).

    expl.: «... Omnia breuia tolerabilia esse debent etiam si magna sint» (27, 104 = Spec. hist., VI, 13-15).

    f. 12v°-15: De senectute.

    titre: «Flosculi eiusdem de senectute ».

    inc.: «Tanta inest hominibus stultitiȩ inconstantia atque peruersitas quod omnes ut adipiscantur... » (2, 4 -var.).

    expl.: «... crematum est quo nemo uir melior natus est nemo pietate prestantior » (23, 84 = Spec. hist., VI, 16-17).

    f. 15-15v°: De oratore.

    titre: «FLOSCVLI EIVSDEM DE ORATORE ».

    inc.: «‹M›emoria est thesaurus omnium rerum que nisi custos inuentis... » (I, 5, 18: var.).

    expl.: «... Hystoria est temporum testis, lux ueritatis uita memoriȩ magistra uitȩ nuntia uetustatis » (II, 9, 36 = Spec. hist., VI, 18).

    f. 15v°-16v°: Paradoxa ad Brutum.

    titre: «FLOSCVLI EIVSDEM DE PARADOXIS ».

    inc.: «‹N›on expletur unquam nec satiatur sitis cupiditatis... » (I, 6).

    expl.: «... ‹A›nimus hominis (add. en marge: “ diues ”) archa appellari solet» (VI, 44 = Spec. hist., VI, 19).

    f. 16v°-17v°: Orationes in M. Antonium Philippicae

    titre: «FLOSCVLI EIVSDEM ‹IN PRIMA› PHILIPPICA ».

    inc.: «‹V›os nobiles magna quedam spectare decet non pecuniam quidem non opes uiolentas... » (I, 12, 29).

    expl.: «... qui maximis laboribus et periculis ad summam laudem gloriamque contenderetur» (XIV, 12, 32 = Spec. hist., VI, 20).

    f. 17v°-21: De inuentione.

    titre: «Flosculi rhetoricoRum eius, ex primo in prologo ».

    inc.: «‹S›Apientia sine eloquentia parum prodest. Eloquentia uero sine sapientia nunquam prodest... » (I, 1, 1).

    expl.: «... Potentia est ad sua conseruanda et alt‹er›ius obtinenda idonea [sic] rerum facultas » (II, 56, 169 = Spec. hist., VI, 21-23 en partie).

    f. 21: Ps. Cicero, Rhetorica ad Herennium (extraits)

    titre: «Idem in rhetoricis libro II».

    inc.: «Tria sunt genera causarum quȩ recipere debet orator... » (I, 2, 2).

    expl.: «... Inuentio autem in sex partes orationis consumitur scilicet exordium, narrationem diuisionem et cȩtera de quibus supra » (I, 3, 4 -15 lignes = Spec. hist., VI, 23 fin).

    f. 21-28: Cicero, Opera (extraits).

    f. 21-24: Tusculanae disputationes

    pas de titre (ou complètement effacé).

    inc.: «‹H›onos alit artes omnesque incenduntur ad studia gloria... » (I, 2, 4).

    expl.: «... Sed orator ille tantus apud alios uidelicet loqui didicerat non multum ipse secum » (V, 36, 103 = Spec. hist., VI, 24-27).

    f. 24v°-25: De legibus.

    titre: «Item de legibus et de finibus bonoRum et maloRum ».

    inc.: «‹L›ex est ratio summa insita in natura que iubet ea quȩ facienda sunt... » (I, 6, 18).

    expl.: «... et qui modeste paret (add. en marge: «uidetur») qui aliquando imperare dignus esset (corrigé au-dessus: «sit ») » (III, 2, 5 = Spec. hist., VI, 28 en partie).

    f. 25: De finibus.

    pas de titre (cf. supra, f. 24v°).

    inc.: «‹N›emo uoluptatem quia uoluptas sit aspernatur neque dolorem quia dolor... » (I, 10, 32).

    expl.: «... Virtus rationis absolutio diffinitur » (V, 14, 38 = Spec. hist., VI, 28 fin).

    f. 25-25v°: De natura deorum.

    titre: «ITEM DE NATVRA DEORVM LIBRO PRIMO et de ceteri (?)... ».

    inc.: «‹M›Vlta sunt incommoda in uita quȩ sapientes commodorum compensatione leniunt... » (I, 9, 23).

    expl.: «... Versutos eos appello quorum celeriter mens uersatur» (III, 10, 25 = Spec. hist., VI, 29 en partie).

    f. 25v°: De diuinatione

    pas de titre.

    inc.: «Omnibus in rebus temeritas in assentiendo errorque turpis est... » (I, 4, 7).

    expl.: «... quod autem crebro uidet et quis non miratur etiam si cur fiat nescit» (II, 22, 49 -var. = Spec. hist., VI, 29 en partie).

    f. 25v°-26: De fato

    pas de titre.

    (texte): «Ad animorum motus uoluntarios non est requirenda externa causa. Motus enim // f. 26 //uoluntarius... in nostra potestate nobisque pareat» (11, 25-5 lignes = Spec. hist., VI, 29 en partie).

    f. 26: Timaeus.

    titre: «Idem de creatione mundi ».

    texte: «‹P›arentem uniuersitatis huius inuenire difficile est et cum iam quis eum inuenerit indicare in uulgus nefas est » (2, 6 = Spec. hist., VI, 29 en partie).

    - Lucullus seu Academica priora.

    titre: «Idem in dyalogo ad Hortensium ».

    inc.: «‹O›mnis cognitio multis est obstructa difficultatibus est enim... » (3, 7).

    expl.: «... Sed fallax quȩdam simulatio ac imitatio uirtutis » (46, 140 -10 lignes = Spec. hist., VI, 29 en partie).

    - Partitiones oratoriae.

    titre: «Idem de partitione orationis ».

    (texte): «Communia quasi quinque lumina orationis sunt hec: dilucidum, breue, Probabile, Illustre, Suaue » (cf. 6, 19 -var. = Spec. hist., VI, 29 en partie).

    - Academica posteriora.

    pas de titre.

    (texte): «‹I›nepte qui Mineruam docet » (I, 5, 18 = Spec. hist., VI, 29 fin).

    f. 26-26v°: Oratio pro M. Marcello.

    titre: «Egregia dicta eiusdem in orationibus et primo in oratione pro Marco Marcello ».

    inc.: «‹I›lle fortunatus uere est ex cuius salute non minor pene ad omnes quam ad ipsum laetitia... » (1, 4).

    expl.: «... qui ea quȩ illa adepta est uictis remisit » (4, 12 = Spec. hist., VI, 30 en partie).

    f. 26v°: Oratio pro Q. Ligario.

    titre: «Idem in oratione pro Q. Ligario ».

    inc.: «Nihil est tam populare quam bonitas. Nulla de uirtutibus... » (12, 37).

    expl.: «... nec natura melius quam ut uelit seruare quam plurimos » (12, 38-9 lignes = Spec. hist., VI, 30 en partie).

    - Oratio pro rege Deiotaro.

    titre: «Idem pro Deiotaro ».

    texte: «Nemo fere est qui sui periculi iudex non sibi se ȩquiorem quam reo prebeat » (2, 4 = Spec. hist., VI, 30 en partie).

    - Oratio pridie quam in exilium iret.

    titre (peu lisible): «Idem de pridie q‹uam› ir‹et› in exilium ».

    inc.: «Officium liberale est serere beneficium ut possis metere... » (1, 2).

    expl.: «... prius sententiis dimiceret quam suppliciis addiceretur» (7, 17 = Spec. hist., VI, 30 en partie).

    f. 26v°-27: Oratio pro P. Sestio

    pas de titre.

    inc.: «Multorum animus uultu flagitia parietibus teguntur... » (9, 22).

    expl.: «... speremus quod uolumus quod acciderit feramus» (68, 143 = Spec. hist., VI, 30 en partie).

    f. 27-27v°: Oratio pro M. Caelio

    titre: «Idem pro Celio ».

    inc.: «Illud te esse admonitum uolo p‹rimum› ut qualis es...» (3, 8).

    expl.: «... contraque fictas omnium insidias facile per se ipsam se defendit» (26, 63 = Spec. hist., VI, 30 fin - 31 en partie).

    f. 27v°: Oratio cum populo gratias egit

    titre: «Idem cum gratias egit po‹pulo›».

    texte: «Bona ualitudo iocundior est his qui e graui morbo... -... magis quam assidue percepta delectant » (1, 4 = Spec. hist., VI, 31 en partie).

    f. 27v°-28: Oratio de domo sua

    titre: «Idem pro domo sua ».

    inc.: «Est quidam modus religionis Nimium esse superstitiosum... » (40, 105).

    expl.: «... quam in utendo// f. 28 //ratio et in carendo patientia‹m›» (58, 146 = Spec. hist., VI, 31 en partie).

    f. 28: Oratio de prouinciis consularibus

    titre: «Idem de prouinciis consularibus ».

    (texte): «Homo his (correction en marge: “non”) solum gratus esse debet qui accepit beneficium sed etiam is cui potestas accipiendi fuit » (17, 41 = Spec. hist., VI, 31 en partie).

    - Oratio de haruspicum responsis.

    titre: «Idem de responsis auruspicum [sic]».

    (texte): «Miserior es cum in omnem fraudem oculis raperis quam si omnino oculos non habueris » (18, 39 = Spec. hist., VI, 31 en partie).

    - Oratio pro L. Cornelio Balbo.

    titre: «Idem pro Helio (?) Balbo ».

    inc.: «Est hec seculi malitia quedam atque labes uirtuti... » (6, 15).

    expl.: «... ‹V›sus assiduus uni rei deditus et ingenium et artem saepe uincit» (20, 45 = Spec. hist., VI, 31 en partie).

    - Orationes in Catilinam.

    (I) titre: «Idem in inuectiua contra Katilinam presentem ».

    inc.: «‹I›am tecum sic loquar ut non odio permotus uidear... » (I, 7, 16).

    (II) titre: «Idem in eundem absentem ».

    inc.: «‹N›on intelligo cur minore quidam dolore perituros se cum... » (II, 10, 21).

    (IV) titre: «Idem ut interficiatur deprehensi (?) ».

    (texte): «‹N›equaquam turpis mors uiro forti potest accidere» (IV, 2, 3 = Spec. hist., VI, 31 suite).

    - Orationes in M. Antonium Philippicae

    pas de titre.

    (texte): «‹O›mnino nulla est causa cuiquam iusta arma contra patriam capiendi » (II, 22, 53 - Spec. hist., VI, 31 fin)

    à la fin: «M. T. C. EGREGIA DICTA FELICITER EXPLICIVNT ».

    f. 28-28v°: Ps. Sallvstivs, Inuectiua in Ciceronem.

    titre: «INCIPIVNT EGREGIA DICTA EIVSDEM DE SALVSTI IN (?) INVECTIVIS AD INVICEM ».

    f. 28v°: «Salustius contra Tullium ».

    (accessus de Vincent de Beauvais): «‹E›ius quoque contemporaneus fuit Salustius ut patet superius... / ... de quibus omnibus haec pauca escripsi (?) » (7 lignes - même texte dans le ms. Bern, Stadtbibl. 161 (XIVe s.) f. 78v°).

    inc.: «Homo leuissimus Supplex inimicis contumeliosus amicis... ».

    expl.: «... quȩ honeste nominari non possunt inhonestissima sunt» (3, 5 -8 lignes = Spec. hist., VI, 32 en partie).

    f. 28v°: Ps. Cicero, Inuectiua in Sallustium

    titre: «TVLIVS CONTRA SALVSTIVM ».

    inc.: «Non qui ita uiuit ut tu aliter ac tu loqui potest... » (1,1).

    expl.: «... qui aliena uitia aperte dixerunt quam eos qui commiseruNT» (8, 22 = Spec. hist., VI, 32 fin).

    f. 28v°-29v°: Sallvstivs, De coniuratione Catilinae.

    titre: «Salustii in Catilinario egregia dicta Foeliciter incipiunt ».

    inc.: «‹P›Riusquam incipias consulto ubi consulueris mature opus est facto... » (1, 6).

    expl.: «... Domi uoluptati. Foris autem pecuniȩ seruitur aut gratiȩ» (52, 23 = Spec. hist., VI, 33).

    f. 29v°-30: Sallvstivs, Bellum Iugurthinum.

    titre (à peine lisible): «Egregia dicta...».

    inc.: «‹F›rustra uiri [sic] neque aliud fatigando nisi odium querere extremȩ dementiae est... » (3, 3).

    expl.: «... Nihil satis festinatur superbia commune nobilitatis malum » (cf. 64, 1 = Spec. hist., VI, 34).

    f. 30v°-33: Terentivs, Comoediae (extraits).

    (prol.) titre: «Terentii egregia dicta in suis comediis (?) foeliciter incipiunt ».

    (accessus de Vincent de Beauvais) inc.: «‹E›O Tempore Publius Terentius Carthaginensis comediarum scriptor ob ingenium... ».

    comprend lignes 7-13: Anthol. lat. 487c (Epitaphium Terentii)

    titre: «Huius Terentii legitur hoc epitaphium ».

    f. 31: «... Igitur comediarum Terentii breues moralesque sententias in hoc loco excerpere decreui» (Spec. hist., V, 72-73 début).

    f. 31-31v°: Andria

    pas de titre.

    inc.: «‹D›Esinant maledicere malefacta ne// f. 31v° //noscant sua... » (prol. v. 22-23).

    expl.: «... Nemo ui (?) pergit dicere quȩ uult audiet ea quȩ non uult» (v. 920 = Spec. hist., V, 73 en partie).

    f. 31v°: Eunuchus

    pas de titre.

    inc.: «Plenus sum Rimarum hac atque illae effluo » (v. 105 -var.).

    expl.: «... ‹E›uge ipsi patrono opus est quem defensorem paro» (v. 770 = Spec. hist., V, 73 en partie).

    f. 31v°-32: Heautontimorumenos

    pas de titre.

    inc.: «‹V›T quid aliena cures quȩ ad te non pertinent

    ‹H›omo sum et ideo humani nihil a me alienum puto » (v. 76-77, var.).

    expl.: «... ‹Q›ue dum incipias dumque ignoras grauia sunt ubi cognoueris facilia erunt » (v. 1058-1059, var. = Spec. hist., V, 73 en partie).

    f. 32-32v°: Adelphoe.

    titre: «Idem in Adelphis ».

    inc.: «‹H›omine imperito nihil quicquam iniustius qui nihil rectum putant [sic] nisi quod ipse facit... » (v. 98-99).

    expl.: «... ad contumeliam omnia accipiunt magis propter suam impotentiam se credunt Negligi » (v. 606-607, var. = Spec. hist., V, 73 en partie).

    f. 33: Hecyra.

    titre: «Idem in echyra ».

    inc.: «Vno animo omnes socrus oderunt nurus... » (v. 201).

    expl.: «... Ex quo multa fuerint commoda ȩquum est te ferre incommoda» (v. 840 = Spec. hist., V, 73 en partie).

    - Phormio.

    titre: «Idem in Phormione ».

    inc.: «Quam inique comparatum est ut hi qui minus habent... » (v. 41).

    expl.: «... ‹N›ichil est quin male narrando possit deprauari » (v. 696-697 = Spec. hist., V, 73 fin).

    f. 33v°-35v°: Vincentivs Bellovacensis, Speculum historiale (extrait De Vergilio)

    titre: «De commendatione Virgilii et eius egregiis gestis ac dictis ».

    inc.: «‹C›Onstat Virgilium inter omnes optimum fuisse poetarum. Macrobius dicit eum... ».

    expl.: «... inter actores apocrifos seperandi [sic] sunt» (VI, 61-62).

    f. 35v°-36: Vergilivs, Opera (extraits).

    titre: «Egregia eiusdem dicta in libro bucolicorum ».

    (court prol.): «De illis autem tribus paucas has sententias notabiles quȩ sequuntur excerpsi ».

    f. 35v°: Eclogae seu Bucolica.

    inc.: «Pallas quas condidit arces ipsa colat... » (II, 61-62).

    expl.: «... ‹O›mnia uincit amor et nos cedamus amori » (X, 69 = Spec. hist., VI, 63 en partie).

    f. 35v°-36: Georgica.

    titre: «Idem? in Georgicis ».

    inc.: «‹L›abor omnia uincit Improbus et duris urgens in rebus egestas... » (I, 145-146).

    expl.: «... Dum faciles animi iuuenum dum mobilis ȩtas » (III, 165 = Spec. hist., VI, 63 en partie).

    f. 36: Anthol. lat. 672 (extrait).

    titre assez effacé: «eidem in Georgicis libro› quarto ».

    (texte): «‹E›st [sic] legum seruanda fides suprema uoluntas

    Quod mandat fierique iubet parere necesse est» (v. 18-19 = Spec. hist., VI, 63 en partie).

    f. 36-36v°: Aeneis (extraits).

    titre: «Idem in Eneide libro primo ».

    inc.: «Res animos incognita turbat » (I, 515).

    expl. «... Omnia pȩnarum percurrere nomina possem » (VI, 627 = Spec. hist., VI, 63 en partie).

    suivi d'une note de Vincent de Beauvais sur la vie et la mort de Virgile:

    (texte): «Hęc de Virgilii dictis ad presens sufficiant, uixit autem secundum cronica annis LIII» (Spec. hist., VI, 63 fin).

    «Anno (au-dessus: “ Augusti ”) eius XXV° Virgilius Brundusii moritur Sensio Saturnino et Lucretio Cuma (?) consulibus. Ossa eius Neapolim translata in secundo ab urbe miliario sepeliuntur titulo huius supra scripto ».

    f. 36v°: Epitaphium Vergilii.

    inc.: «Mantua me genuit... » (éd. A. Riese, Anthol. lat., 2, p. 62 = Spec. hist., VI, 60 fin).

    f. 36v°: Vincentivs Bellovacensis, Nota de Varrone.

    titre: «De Marco Varrone et eius egregiis dictis ac laudibus ».

    (texte): «Anno imperii Augusti XV° regni uero Herodis V° Marcus Terentius Varro prope nonagenarius moritur» (Spec. hist., VI, 57 en partie).

    ~ f. 36v°-37v°: Avgvstinvs Hipponensis, De ciuitate Dei (extrait)

    titre: «Augustinus de ciuitate Dei libro VI».

    inc.: «Quis Marco Varrone curiosius deorum figmenta quesiuit? Quis inuenit doctius...».

    expl.: «... tam multa scripsit quam multa uix quemquam legere potuisse credamus » (VI, 2 - éd. B. Dombart et A. Kalb, S. Augustini... De ciuitate Dei, 1, Teubner, 1928, p. 246-248 l. 1).

    f. 37v°, titre: «De libris eius et opinionibus circa diuina ».

    - ‹H›ic cum deos ita coluit colendosque censit ut in ipso eo opere... » (ed. cit., p. 248 l. 6).

    l. 12-14: «... hos in res humanas diuinasque diuisit rebus humanis XXV diuinis XVI tribuit» (cf. ibid., 3, p. 248 l. 25-26 = Spec. hist., VI, 57-58 en partie).

    f. 37v°-38v°: Vincentivs Bellovacensis, Nota de Varrone.

    suit sans séparation le texte précédent.

    f. 37v°, l. 15: «Ideo autem dicit se prius scribere de humanis rebus quam de diuinis quod prius extiterint ciuitates... ».

    f. 38, vers le bas: «... Sed eas animo non oculis uideri quo et uocari heroas et lares et genios ».

    «‹M›Arcus Varro tria genera theologiȩ esse posuit scilicet unum fabulosum quo utuntur poetȩ Alterum naturale... » .

    f. 38v°: «... Extant igitur sententiȩ Varronis ad Atheniensem auditorem morales atque notabiles de quibus has paucas que sequntur escripsi » (Spec. hist., VI, 58 fin).

    f. 38v°-40v°: Ps. Varro, Sententiae (extraits).

    titre en marge: «M. Varronis egregia dicta ».

    inc.: «‹C›um natura litigat qui mori graue fert » (Sent. 4).

    expl.: «... Vtile sed ingloriosum est ex illaborato in alienos succedere labores » (Sent. 149 - éd. P. Germann, Die sogenannten Sententiae Varronis, Paderborn, 1910, p. 30-44 = Spec. hist., VI, 59).

    f. 40v°: Hieronymvs presbyter, Chronicon Eusebii (extraits)

    titre: «De Cornelio gallo et Planco ».

    inc.: «Anno Augusti XVIII Cornelius Gallus Foroiuliensis poeta a quo primum Ȩgypthum... ».

    l. 5: «Messala Coruinus primus prefectus... ».

    l. 9: «Anno eiusdem XX°, Numacius [sic] Plancus Ciceronis discipulus... ».

    expl.: «... Lugdunium condidit» (12 lignes - éd. P. L., 27, 551-552 = Spec. hist., VI, 60 en partie).

    - Macrobivs, Saturnalia (extrait).

    titre (effacé): «[Mac]robius... ».

    inc.: «Hic est Plancus qui in iudicio amici molestum testem destruere uolenti ei et interroganti... ».

    expl.: «... Galla enim dicebatur uxor Planci » (9 lignes -II, 2, 6 -var. = Spec. hist., VI, 60 en partie).

    f. 41-44v°: Qvintilianvs, Institutio oratoria (extraits).

    titre: «M. Fabii Quintiliani egregia dicta foeliciter incipiunt ».

    (accessus): «‹M›Arcus Fabius Quintilianus a Galba imperatore ab Hyspania Romam perductus qui et (ou “ etiam ”) primus illic publicam scholam tenuit et ex isto salarium accepit».

    (texte) titre: «Egregia eiusdem dicta in oratoria institutione libro primo »

    inc.: «Vtinam liberorum nostrorum mores non ipsi perderemus infantiam statim » (I, 2, 6).

    expl.: «... In grandibus cȩnis hoc saepe nobis accidit ut cum optimis saciati sumus uarietas tamen nobis ex uilioribus grata sit » (Spec. hist., IX, 121-123).

    f. 44v°-46v°: Ps. Qvintilianvs, Declamationes maiores (extraits)

    titre: «De eodem in libro causarum in causa prima ».

    inc.: «Totius hominis libertas [sic] est oculos perdidisse» (II, 9) - «Oculi sunt per quos paupertates [sic] ferre non possumus » (II, 10).

    f. 46v°: «Idem in XVII causa ».

    expl.: «... Non habes causam loquendi cui credi non potest. Ablata est ab eo omnium uerborum fides omnis sermonis auctoritas » (XIX, 11 fin = Spec. hist., IX, 124-125)

    à la fin: «M. FABBII QVINTILIANI EGREGIA DICTA FOELICITER EXPLICIVNT ».

    f. 49-85v°: Ps. Cvrtivs Rvfvs, Epistulae

    pas de titre.

    f. 56: liv. II (l'ep. 14 manque au f. 60v°).

    f. 63 v°: liv. III.

    f. 64v°-65, deux lettres inédites intercalées entre les ep. 6 et 7.

    1) inc.: «‹L›Iuius S. d. p. Niuio. Perlegi litteras tuas accurata uerba... ».

    f. 65 expl.: «... quam cito quam primum athletam [sic]. Vale ».

    2) inc.: «‹N›Euius S. d. p. Liuio. Si hi non sunt in magna quantitate... ».

    expl.: «... lectum restituam tu deinde sibi reddes. Vale » (cf. Barb. lat. 64, f. 196v°-197: Manuscrits classiques latins..., I, Paris, 1975, p. 113).

    f. 69-72, le liv. IV est constitué de 11 lettres inédites:

    inc.: «‹S›enatvs Consultus Genucio auguri tribunico [sic] S. P. D. Omnis enim Capadocia quotidie undique... ».

    expl.: «... me sibi deditissimum dono [sic] do. VALE » (pour les incipit et les explicit, cf. S. Prete, Codices Barberiniani latini. Codices 1-150, Vatican, 1968, p. 113-114).

    f. 72-73, la première lettre du liv. V est inédite:

    inc.: «‹L›VTIVS Camillus S. D. P. Appio Claudio. Cum ingenii animique exercitationes considero... ».

    expl.: «... in omni ȩtate sicut in uenereis uoluptatibus debilitatur. VALE» (cf. supra, Barb. lat. 64, f. 202v° avec un explicit différent: Manuscrits classiques latins..., I, Paris, 1975, p. 113).

    suivent les ep. IV, 3-16 (f. 73-80v°) et V, 1-15 de l'édition.

    expl.: «... aut ex carceribus nullo unquam tempore solui. VALE » (V, 15 et dernière - éd. J. A. Fabricivs, Bibliotheca latina, Hambourg, 2, 1721, p. 799-861).

Former owner

Formerly part of

Origin

  • Origine: italienne, 1 - écritures humanistiques cursives plus penchées au début, plus petites et moins penchées aux f. 49-85v°.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Aldo Manuzio († 1597) dont les manuscrits ont été acquis par la Bibliothèque Vaticane en 1616.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 466 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • H. Dessauer, Die handschriftliche Grundlage der pseudo-Quintilianischen Declamationen, Leipzig, 1898, p. 61, brève mention
    • P. O. Kristeller, Iter italicum, 2, Londres-Leyde, 1967, p. 331, bref sommaire de la deuxième partie)
    • Réf.: BMBV (1991) 13590.

Life cycle of this document

Data source