Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Reg.lat.733

  • Other label of the document :
    • VATICANO (CITTA DEL), Biblioteca apostolica Vaticana, Reg. lat. 0733
    • BAV, Reg. lat. 733
    • Biblioteca apostolica vaticana -- Manuscrit. Ms. Reg. lat. 733
    • Bibliothèque vaticane, Reg. lat. 733
    • Vatican. BAV, Reg.lat.733
    • Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Reg.lat.733
  • Held at : Vatican. Biblioteca apostolica vaticana
  • Date of Origin :
  • Place of Origin :

Digitisations

Codicological aspects

  • Parch. sauf f. 1-28 et 52-66 en papier, 70 ff. (précédemment numérotés 1-49, 54-55, 106-124). Recueil de neuf manuscrits, fragments et imprimés: 1) f. 1-28, imprimé daté de 1595; 2) f. 29-42 (ancienne foliotation de 1 à 14 en chiffres modernes), IXe-Xe s. ou Xe s., 310 x 230 mm ; 3) f. 43-48, XIe s., 310 x 220 mm; 4) f. 49, XIe s., 305 x 220 mm; 5) f. 50 (olim 54), XVe s., 290 x 215 mm ; 6) f. 51 (olim 55), XIIe s., 290 x 212 mm ; 7) f. 52 (olim 106), XVIe s., 280 x 170 mm ; 8) f. 53-66 (olim 107-120), imprimé, daté de Venise 1502; 9) f. 67-70 (olim 121-124), XVe s., 300 x 205 mm. Initiale enluminée à feuilles de lierre au f. 67.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • 2 - f. 29 v°-42 v°: Optatianvs Porfyrivs, Carmina (cum Scholiis, ms. R de l’édition).

    titre: «PREFATIO PVBLILII OPTATIANI PORFYRII PANIGIRICVS DICTVS CONSTANTIN. IN AVGVSTI LAVDE INCIPIT FELICITER».

    inc.: «QUAE QVONDAM SVERAS PVLCHRO DECORATA LIBELLO...».

    comprend les pièces suivantes précédées ou suivies des Scholia correspondants:

    f. 30-37: Carm. I-III, V-IX, XX.

    f. 37 v°: Epistula Porfyrii (éd. Kluge, op. cit. infra, p. 37-39).

    f. 38: Epistula Constantini (éd. cit., p. 39-41).

    f. 38 v°-42 v°: Carm. X, XII, XXV (1-4), XV-XVI, XIII-XIV, XI.

    expl.: «... ROMVLEIS SERVIRE PIIS PATER INCLITE IVSSIS» (XI fin).

    (Scholia): «IN HAC PAGINA ACROSTICHIDIS HABET... CONSTANTINVS INVICTVS» (Scholia XI - éd. Kluge, op. cit. infra).

    3 - f. 43-43 v°: Priscianvs, Praeexercitamina (fragment).

    inc. mutilé: // de allocvtione. Allocutio est incitatio sermonis ad mores...» (IX, 27 début).

    expl.: «... dicenti quando dicimus quod inglorium est. PRISCIANI SOPHISTAE ARS PRAEEXERCITAMINVM SECVNDVM HERMOGENEM VEL LIBANIVM EXPLICIT» (éd. Keil, Gramm. lat., 3, Teubner, 1859, p. 437-440 ; R. Halm, Rhetores latini minores, Teubner, 1863, p. 557-560).

    f. 43 v°-45: Rvfinvs Antiochensis, Commentarius in metra Terentiana (ms. R de l’édition).

    titre: «COMMENTARIVM RVFINI V.C. GRAMMATICI ANTIOCHENSIS IN METRA TERENTIANA».

    expl.: «... Plinius Euantius sacerdos et Domatus [sic] Iuba» (éd. Keil, Gramm. lat., 6, Teubner, 1874, p. 554-565).

    f. 45 v°-46: Remivs Favinvs, Carmen de ponderibus (Anthol. lat. 486).

    titre: «VERSVS REMI FAVINI DE PONDERIBVS ET MENSVRIS».

    inc.: «Pondera Paeoniis ueterum memorata libellis...».

    expl. incomplet: «... Hȩ quoque dragmarum», les quatre mots suivants sont récrits sur grattage d’une main contemporaine: «simili tibi parte notetur» (v. 162 - éd. Ae. Baehrens, Poetae latini minores, 5, Teubner, 1883, p. 71-80).

    ~ f. 46 v°: ‹Calendarium festorum mobilium, a. 1055-1070›.

    ~ f. 47: croquis d’une sphère avec les signes du zodiaque, le cours de la lune, les planètes, etc., avec brèves légendes.

    ~ f. 47 v°-48 et 48 v°: Petosiris, Epistula ad Nechepsum regem (cum figura sphaerae vitae et mortis).

    ~ f. 48 v°: ‹Walahfridvs Strabo›, Carmen 89, 4: Versus de terminis quadragesimalibus.

    9 - f. 67 (olim 121): Valerivs Maximvs, Facta et dicta memorabilia (fragment).

    inc. mutilé: «// cessit. Multo fortius ille qui Cornelio Silla...» (IX, 15, 4).

    expl.: «... imminens iusto impendi suplicio [sic] coegit, Valerii Maximi liber IX explicit».

    f. 67-68 v° (olim 121-122 v°): Ivlivs Paris, Epitome de nominibus

    texte précédé de l'accessus court:

    inc.: «Decimus huius operis liber qui et ultimus...».

    expl.: «... epytoma representabat» (éd. J. Fohlen, op. cit. infra, p. 213).

    suivi d’une liste de capitula.

    (texte) expl.: «... Gaiam esse se dicerent. Gai Titi finit epytoma historiarum exemplorum et Romanorum».

    ~ f. 69-70 v° (olim 123-124 v°): ‹Compendium de dignitatibus, magistratibus et officiis Romanorum›.

    inc.: «Primo imperium Romanum reges habuere...».

    expl.: «... aut po. Ro. constituerant. Explicit predispositio in opere Valerii utilis et necessaria multum. Deo gratias» (cf. supra, Reg. lat. 604, f. 313 v°-316).

Coat of arms and marks

Vatican, BAV, Reg. lat. 0733, f. 29 (mention du nom de Jean Brodeau)

Vatican, BAV, Reg. lat. 0733, f. 29v (ex-libris de Jean Brodeau)

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: probablement française.

    2 - écriture assez grosse et régulière. Selon E. Kluge, op. cit. infra, ce manuscrit est une copie du ms. Berlin, Staatsbibl. Preuss. Kulturbesitz, Phillipps 1815 (VIIIe-IXe s.).

    3 -peut-être de la région de la Loire, d’après les écritures, petites et assez régulières.

    9 - f. 67-68 v°, écriture cursive assez grosse, f. 69-70 v°, écriture régulière imitant l’écriture caroline du XIIe s. ; ce fragment a été détaché de la fin du ms. Berne, Burgerbibl. 67 dont le dernier feuillet a été refait au XVIe s. (cf. E. Pellegrin, op. cit. infra).

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: 2 -l’humaniste Jean Brodeau, de Tours (vers 1500-1563) qui inscrit son nom au bas du f. 29: «Joannes Brodeus», en haut du f. 29 v°: «ex libris Jo. Brodei».

    1-9 (et 733 A) -peut-être Pierre Daniel qui semble avoir écrit de sa main le f. 21 du ms. 733 A et annoté les f. 22-39 du même manuscrit ; Paul Petau: cote R. 45 au f. 1 du ms. 733 A et devise grecque avec date: «1594» au bas du f. 7 du même manuscrit ; Alexandre Petau (correspond au n° 302 de son catalogue manuscrit: Leyde, Voss. lat. Q. 76, f. 46 v°, 47 v°, 82, 82 v°, etc.) ; Reine Christine de Suède (correspond au n° 1832 du catalogue de Montfaucon).

Notes

Data Source: Biblissima

  • The history of a membrum disiectum of the Gesta Normannorum Ducum, now Vatican, Reg. Lat. 733 fol. 51 / Jos. M. M. Hermans ; Elisabeth M. C. van Houts, [S. L.] : [s. n.], 1981

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.


These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • H. Keil, Gramm. lat., 6, Leipzig, Teubner, 1874, p. 550
    • G. Mazzini, Il codice Vaticano latino 3313 della Grammatica di Prisciano (Arch. lat. med. aev., 1, 1924, p. 214 et 215), brèves mentions
    • E. Kluge, P. Optatiani Porfyrii Carmina, Leipzig, Teubner, 1926, p. xii-xiv et p. xvii-xviii sous l’ancienne cote Reg. lat. 1832 (description partielle)
    • E. Pellegrin, Membra disiecta Floriacensia (Bibl. Éc. Ch., 117, 1959, p. 17 n. 4), brève mention
    • Les manuscrits de la Reine..., réédition..., 1964, p. 101 n° 1832
    • J. Fohlen, Notes..., 1971, p. 213.

Life cycle of this document

Data sources