Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.5174

Digitisations

Codicological aspects

  • Papier (filigrane var. Briquet 4411: Macerata -Rome, 1460-1468), XVe s. (a. 1464), 98 ff., 210 x 132 mm. Titres rubriqués. Initiales bleues à filigranes rouges ou initiales rubriquées. Gloses et corrections marginales contemporaines jusqu’au f. 26.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //Aspice quos

    f. 1-83v°: Propertivs, Elegiae (ms. β de Hanslik).

    titre: «Sexti Propertii nautae elegiarum liber incipit. Ad tullum [sic] qualiter amore Cynthiȩ laboret ».

    division en 4 livres.

    lib. I, f. 8v° et 15v°, les élég. 12 et 21 suivent sans séparation le texte précédent.

    lib. II, f. 18v°, l’élég. 3 est suivie sans séparation de 4, v. 1-10; f. 20v°-21, l’élég. 7 est divisée en deux: 1) v. 1-12; 2) v. 13-20; f. 29v°, l’élég. 18b suit sans séparation le texte précédent; f. 31, l’élég. 20 est divisée en deux: 1) v. 1-20; 2) v. 21-36; f. 33v°, 35v°, 37v°, 38v° et 40, les élég. 24b, 26b, 28b-28c, 29b et 32 suivent sans séparation le texte précédent.

    lib. III, f. 44, élég. 1, v. 1-38; les v. 39-40 constituent le début de l’élég. 2.

    lib. IV, f. 73v°, l’élég. 6 est divisée en deux: 1) v. 1-10; 2) v. 11-86, titre: «De Actiaca uictoria et templo Apolinis [sic]»; f. 77v°, l’élég. 8 est divisée en deux: 1) v. 1-28; 2) v. 29-88 (même ordre dans Vat. lat. 5177, f. 1-86, cf. infra).

    f. 40v°: «... Nec minus in celo semper honesta fuit // » (II, 32, 34).

    1 feuillet manque.

    f. 41v° «// At tu quae nostro nimium placata dolore est (corr. en “es”)... » (II, 33, 21)

    à la fin: «... Quo uis honoratis ossa uehantur aequis [sic]. Sexti Aurelii Propertii nautae elegiarum liber quartus et ultimus finit... ».

    f. 83v° (add.) Epitaphium Propertii

    titre: «Epi‹taphium› Propertii ».

    texte: «Musa suauiloqui cubat hic lasciua Properti

    Preco fuit formae Cynthia pulchra tuae ».

    f. 84-88: Ovidivs, Heroides XV (Sappho ad Phaonem)

    titre: «Carmina Saphos ad Amasium »

    inc.: «Numquid ubi aspecta est studiose littera dextre... ».

    ~ f. 88-88v°: ‹Carmina›.

    1) inc.: «Grata damus genitor fratres carique sodales... ».

    expl. f. 88v°: «... Te bone Christe sequor solus mihi sufficis unus. Finis» (6 v. - cf. H. Walther, Initia carminum..., n° 7313 et L. Bertalot, Initia humanistica..., I, n° 1994).

    2) texte: «Parcite mortales ulli seruire tyranno

    Ingratisque uiris simul et sementibus aures. telos» (cf. pour les deux premiers mots, H. Walther, Initia carminum..., n° 13692a; Id., Proverbia..., 2, n° 20678; Nova series, n° 39377b1a).

    3) inc.: «Accipite hec cuncti memoresque infigite uestris... ».

    expl.: «... Sepe placent nunquam proditor ipse placet » (8 v. - non identifié).

    ~ f. 88v°: ‹Prouerbium›.

    titre: «Carmina Lactantii Firmiani ».

    texte: «Cum quid turpe paras si quo spectante ruberes

    Quorum spectante Deo non magis ipse rubes » (cf. H. Walther, Initia carminum..., n° 3727; H. Walther, Proverbia..., 1, n° 4360, éd. des 2 v., var.).

    f. 88v°-89: ‹Epitaphium Claudiae Homoneae›

    pas de titre.

    division en deux parties: 1) v. 1-10; 2) v. 13-26.

    inc.: «Tu qui secura procedis mente parumper... » (éd. F. Buecheler, Anthologia latina, II, 2: Carmina epigraphica, Teubner, 1897, p. 459-460, n° 995).

    ~ f. 89-89v°: Epitaphium Pauli Casini.

    inc.: «Mercurii elloquio primam [sic] qui expleuit et urbes ».

    expl.: «... Frigida membra solum repetunt sed spiritus astra » (10 v. - non identifié).

    ~ f. 89v°-90: ‹Franciscvs Petrarca›, Carmen de Maria Magdalena (Rer. senil., XV, 15 app.).

    ~ f. 90-92: Fortvnatvs, Carmina (extrait) seu Ps. Lactantivs, De pascha seu De resurrectione)

    titre: «Versus Lactantii Firmiani in laudem resurrectionis »

    inc.: «Salue feste [sic] dies toto uenerabilis aeuo... » (III, 9, v. 39-100).

    ~ f. 92-95: Hymni (U. Chevalier, Repert. hymn., nos 27334 et 5176).

    ~ f. 95-96: Epitaphium Iohannis Mediolani episcopi (1450-1453).

    titre: «Epytaphium domini Iohannis Mediolani simul et archiepiscopi »

    inc.: «Quam fastus quam pompa leuis quam gloria mundi... » (51v. - cf. H. Walther, Initia carminum..., n° 15138; L. Bertalot, Initia humanistica..., I, n° 4653 - cite le ms.).

    f. 96v°-97: Iohannes Lipavich, Carmen ad Tragurium post pestem.

    titre: «Iohannes Lipauich post pestem tragurium rediens composuit »

    inc.: «Salue terra tuo populo priuata diu quae... » (70 v.).

Participant

Former owner

Formerly part of

Origin

  • Origine: Croatie, écriture humanistique ronde alternée avec une écriture humanistique cursive jusqu'au f. 13. Le manuscrit (au moins les f. 1-83v°) a été copié à Trogir (Dalmatie) d’après la souscription datée du f. 83v°: «... M°CCCCLXIIII Idibus februariis in Tragurio. Amen, Deo gratias », par Giovanni Lipavich de Trogir (cf. M. Buonocore, Assise, 1995, 2).

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Aldo Manuzio († 1597), dont les manuscrits ont été acquis par la Bibliothèque Vaticane en 1616.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 495 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • C. Hosius, Die Handschriften des Properz (Rhein. Mus., N. F., 46, 1891, p. 578, 579, 580 n. 4, 6, 8, 9, 12, 13 et 582 n. 3)
    • A. C. Ferguson, The manuscripts of Propertius, Chicago, 1934, p. 67, simple mention
    • P. O. Kristeller, Iter italicum, 2, Londres-Leyde, 1967, p. 371, description brève, partielle
    • R. Hanslick, Sex. Propertii Elegiarum libri IV, Leipzig, Teubner, 1979, p. X, brève description
    • J. Butrica, The manuscript tradition of Propertius, Toronto, 1984, p. 314-315, n° 127
    • M. Buonocore, Aetas ovidiana..., Sulmone, 1994, p. 216, n° 306
    • Id., Excerpta di Properzio alla Biblioteca Vaticana (Boll. stud. lat., 25, 1995, p. 59)
    • Id., Properzio nei codici della Biblioteca Apostolica Vaticana, Assise, 1995, p. 88-90, pl. XXVI-XXVII [= f. 1 et 83v°]
    • Réf.: BMBV (1994) 12422, (2005) p. 672 (5).

Life cycle of this document

Data source