Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 2936

  • Attested title :
    • S. Bernardus
  • Other label of the document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 2936
    • Paris. BnF, Latin 2936
  • Held at : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Languages : Latin
  • Author : Bernard de Clairvaux (saint, 1090?-1153)
  • Date of Origin :
  • Support Material : Parchemin.
  • Composition :
    • 139 ff.
  • Format :
    • 190 × 145 mm.
  • Codicological details :
    • Initiales rouges. Rubriques. 2 parties, la 1re (ff. 1-74) composée de 9 cahiers, et 4 ff. indépendants, les 2 premiers et les 2 derniers ; la 2e (ff. 75-139) composée de 8 cahiers, les 1ers signés I-III, et 2 ff. indépendants (138-139). Réclames en partie rognées. — Notes marginales et dessins à la plume du XIVe s. 139 ff. 190 × 145 mm.
  • Binding :
    • Reliure XVIIIe s. maroquin rouge aux armes royales.

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • F. 1v [Epitaphium s. Bernardi] « Sunt clare valles... » (P. L., CLXXI, 1456) suivie de deux vers : « Milicie numerum quando mundus numeravit... ».

    F. 2-74v S. BERNARDUS : « Beati Bernardi abbatis Clarevallis de consideratione ad Dominum Eugenium papam » avec prologue (2-2v) (P. L., CLXXXII, 727-808) ; au f. 11v, renvoi à une note du XIVe s. se trouvant au f. 1 : « Verba sunt Innocentii que bene cadunt in X° folio sequenti sub tali signo. Ve vobis qui corrupti estis prece vel precio... — ... gratis date. Et hec dicta sint contra advocatos ».

    F. 74v-105v « De gradibus humilitatis ad Godefridum tunc in Claravalle priorem postea Lingonice civitatis episcopum » (Barton R. V. Mills, dans Williams-Mills, Select treatises of s. Bernard of Clairvaux, 76-156).

    F. 106-137v Recueil de sentences en 37 chapitres : « Ex dictis Domni Bernardi Clarevallis abbatis capitulo primo. Quis ascendit in montem Domini ? Ascendit quidem semel Christus corporaliter... — ... pietas ex consideratione miserorum ».

    F. 138-139v Notes de logique : définitions des prédicables : « Totum universale est... — ... et remissionem suscipiunt ». — Addition du XIIIe s.

    F. 2-74v. (Sancti Bernardi opera, éd. J. Leclercq, H. M. Rochais, III, Rome, 1963, 393-516) ; cf. ibid., 384 et 390.

    F. 74v-105v. (éd. cit., 13-59) ; cf. ibid., 7.

    F. 106-137v. S. BERNARDUS CLARAEVALLENSIS, Sermones de diversis et Sententiae, recueil en 37 chapitres (Sancti Bernardi opera, éd. J. Leclercq, H. Rochais, VI1, Rome, 1970, 59-406 ; VI2, Rome 1972, passim) ; ms. Pr, cf. ibid., VI1, 66. C. 1, sermo 61 (106-107) ; — c. 2, Sent. series Ia, sent. 2 (107) ; — c. 3, sent. 17 ; — c. 4, Sent. series IIa, sent. 88 (107v) ; — c. 5, sermo 99 (108-108v) ; — c. 6, sermo 102 (108v-110) ; — c. 7, Sent. series Ia, sent. 12 (110-110v) ; — c. 8, sermo 32 (110v-113) ; — c. 9, sermo 88 (113-114) ; — c. 10, sermo 101 (114-114v) ; — c. 11, sermo 64, 1 (114v-115) ; — c. 12, sermo 45, 5, extr. (115-115v) ; — c. 13-14, sermo 107 (115v-117v) ; — c. 15, sermo 66 (118-120) ; — c. 16, sermo 53 (120-121) ; — c. 17, sermo 51 (121-122) ; — c. 18, sermo 52 (122-124) ; — c. 19, sermo 62 (124-124v) ; — c. 20, sermo 74 (124v-125) ; — c. 21, sermo 103 (125-127v) ; — c. 22, Sent. series IIa, sent. 30 et Ia, sent. 1 (127v) ; — c. 23, Sent. series IIIa, sent. 19 (128) ; — c. 24, sermo 84 (128-128v) ; — c. 25, sermo 106 (128v-129v) ; — c. 26, sermo 69 (129v-130v) ; — c. 27 (éd. cit., IV, 410-412, en apparat au Sermo VI In Psalmum qui habitat) (130v-132) ; — c. 28, Sent. series IIa, sent. 31 (132) ; — c. 29, Sent. series Ia, sent. 10 (132-132v) ; — c. 30, sermo 59 (132v-133) ; — c. 31, sermo 98 (133-133v) ; — c. 32. « Considerandum nobis est esse tria que a contemplatione Dei. Et quidem anime nostre oculus intellectus est... — ... acies retundatur » (133v-134) ; — c. 33. « Sunt ergo tria ista que hunc oculum impediunt... — ... per quietem » (134-134v) ; — c. 34. « Ecce quam bonum et quam jocundum habitare fratres in unum... Cujus unitatis cum descripsisset sermo propheticus... — ... sine dubio credet » (134v-136) ; — c. 35, sermo 104 (136-136v) ; — c. 36, sermo 87 (136v-137v) ; — c. 37. « Tria sunt unguenta : compunctio... — ... miserorum » (137v).

Participant

Subjects and themes

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • [...] Ascendit quidem semel Christus corporaliter...

    f. 106

    Caritas ternario numero colligitur, de corde puro...

    f. 115

    De Spiritu sancto testatur Scriptura quia procedit, spirat, inhabitat, replet...

    f. 107

    Incipit du lemme biblique

    Factus est in pace... (Ps. LXXV, 3).

    Incipit

    Non omnis pax locus est...

    f. 133

    Militiae numerum quando mundus numeravit//...

    f. 1v

    Quattuor sunt quae offerunt veram humilitatem...

    f. 107v

    Incipit du lemme biblique

    Quis ascendet in montem Domini ?... (Ps. XXIII, 3).

    Incipit

    Ascendit quidem semel Christus corporaliter...

    f. 106

    Incipit du lemme biblique

    Quis mihi ministrat... (Joh. XII, 26).

    Incipit

    Quidam sunt qui non sequuntur Christum...

    f. 124

    Incipit du lemme biblique

    Revertere, revertere, Sulamitis... (Cant. VI, 12).

    Incipit

    Revertere primo ab inepta laetitia, revertere secundo...

    f. 132

    Incipit du lemme biblique

    Scuto circumdabit te veritas ejus... (Ps. XC, 5).

    Incipit

    Contra omnia jacula temptationis muniendi sumus...

    f. 130v

    Septem vitia sunt quae septem dona Spiritus sancti expellunt...

    f. 128

    Sicut duo sunt de Christo, unum nobis incognitum...

    f. 113

    Sunt clarae valles sed claris vallibus abbas //...

    f. 1v

    Totum universale est significatum nominis appellati ut genera et species...

    f. 138

    Tres sunt quibus reconciliari debemus, homines, angeli, Deus...

    f. 107v

    Triplici morbo laborat genus humanum, principio, medio et fine...

    f. 132

    Vae vobis qui corrupti estis prece vel pretio...

    f. 1

    BERNARDUS CLARAEVALLENSIS (s.) -- Epitaphium
    BERNARDUS CLARAEVALLENSIS (s.) -- Sentences et extraits
    BERNARDUS CLARAEVALLENSIS (s.) -- De Consideratione ad Eugenium III papam
    BERNARDUS CLARAEVALLENSIS (s.) -- De Gradibus humilitatis et superbiae
    BERNARDUS CLARAEVALLENSIS (s.) -- Sermones de diversis
    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    DÉCORATION -- Dessins à la plume
    DÉCORATION -- Initiales de couleur (XIIe s.)
    EUGENIUS III (s.), papa -- Lettre de dédicace à lui adressée
    GAUFRIDUS Claraevallensis, LINGONENSIS ep. -- Traité à lui dédié
    INNOCENTIUS III, papa (Lotharius Signiensis) -- Extraits à lui attribués par le ms.
    Logique -- Notes et extraits
    Prédicables -- Définition
    RELIURE -- Reliures XVIIIe s. aux armes et chiffre royaux
    Vers anonymes latins -- Divers

Data source