Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.7227

  • Other label of the document :
    • Vat. lat. 7227
    • BAV, Vat. lat. 7227
    • Biblioteca Apostolica Vaticana, Vat. lat. 7227
    • Bibliothèque vaticane, Vat. lat. 7227
    • Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.7227
  • Held at : Vatican. Biblioteca apostolica vaticana
  • Date of Origin :
  • Place of Origin :

Digitisations

IIIF Manifest

Codicological aspects

  • Parch., XIVe s., 65 ff. (f. 65v° blanc), 290 x 210 mm. Au début de chaque livre (f. 2, 15, 29, 38, 46v°, 55 et 60), initiale mauve sur fond bleu et or orné de feuilles d’acanthe et de fleurs. Au f. 1v° (feuille de garde), table du contenu en écriture humanistique cursive (XVe s.): «TABVLA. Flaui Vegetii de Disciplina militari libri quatuor. Sexti Julii Frontini Strategematicon libri quatuor». Nombreuses variantes marginales de plusieurs mains du XVe s.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 3 (2ème du texte): //prenoscere seuere

    f. 2-3 7v°: Vegetivs, Epitoma rei militaris.

    titre (add. dans la marge supérieure): «Flaui Vegetii Renati uiri illustris comitis Constantinopol‹i› Valentiniano Augusto ex consulis epythomia institutorum rei militaris ex comentariis Traiiani et Adriani Augusti nec non et Frontini ».

    praef. (add. XVe s.) inc.: «Primus liber electionem edocet iuniorum... ».

    expl.: «... ars et exercitium solent prestare victoriam ».

    (texte) titre: «Vegessi [sic] de dissiplina [sic] militari liber primus incipit ».

    la préface de chaque livre est suivie de la liste des capitula correspondants.

    f. 38-65: Frontinvs, Strategemata.

    titre: «Sexti Iulii Frontini Strategematicon liber incipit ».

    f. 53v°, le ch. 8 du liv. II manque, note en marge du XVe-XVIe s.: «Capitulum octauum de restituenda per constanciam acie desunt uersus 25 ».

    f. 54, l. 13, à la suite de «quarum metu illi... » (II, 9, 7), transposition du passage «cum aduentarent, recepit aciem... -... eo modo uicti sunt» (II, 12, 2), suivi sans séparation, f. 54-54v°, de: «T. Dydius in Hyspania cum acerimo proelio... -... secundum consuetudinem » (II, 10, 1-12, 2), puis de la fin du liv. IV: «redri (?) uellent... milites habuit » (IV, 7, 42).

    f. 64v°, l. 23, à la fin du liv. IV, après «cum in agmine milites... » (IV, 7, 42), transposition du passage du liv. II: «... continerent se intra castra... -... pedestri proelio victi sunt » (2, 9, 7-10) qui manque à sa place (sur ces transpositions, voir G. Gundermann, Iulii Frontini Strategematicon libri IV, Leipzig, Teubner, 1888, p. IV-V).

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: italienne, écriture gothique droite et soignée; décoration de type bolonais.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Gaspare Zacchi, de Volterra, év. d'Osimo, près d’Ancône (1425-1474), secrétaire du cardinal Bessarion, qui acheta ce manuscrit à Bologne en 1451 d'après la note copiée au f. 1 : «GASPARIS VOLATERRANI ACOLYTHI APOSTOLICI ET SECRETARII DIVI P‹AT›RIS BISSARIONIS CAR‹DINALIS› EP‹ISCOP›I TVSCVLANI LEGATI BONON‹IENSIS› LIBER ISTE EXISTIT EMPTVS BON‹ONIAE› AVREIS DVOBVS TERTIO IDVS IVN‹II› M CCCC LI »; la cote «XXII » inscrite au f. 1 est peut-être celle que portait le manuscrit dans la bibliothèque de la famille des Conti, ducs de Poli, qui a été achetée par la Bibliothèque Vaticane en 1786.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 664 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • W. Gundermann, De Iulii Frontini Strategemata libro qui fertur quarto (Commentationes Ienenses, 1, 1881, p. 106)
    • C. R. Shrader, A handlist of extant manuscripts containing the De re militari of Flavius Vegetius Renatus (Scriptorium, 33, 1979, p. 299, brève histoire du manuscrit)
    • M. D. Reeve, The transmission of Vegetius's Epitoma rei militaris (Aevum, 74, 2000, p. 269, 290 et 305)
    • Réf.: BMBV (2005) p. 692.

Life cycle of this document

Data source