Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.3232

Digitisations

Codicological aspects

  • Parch., XVe s. (a. 1457-1458), II + 220 ff. (f. I et IIv° blancs), 172 x 115 mm. Gloses et sommaires marginaux épars de la main de Bernardo Bembo. Au f. Iv°, table du contenu de la même main.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //dam per uos adepti

    f. 1-116v°: Cicero, Orationes.

    f. 1-15v°: Cum senatui gratias egit.

    titre (table du f. Iv°): «Oratio qua Senatui gratias egit post reditum ab exilio ».

    f. 16-25: Cum populo gratias egit.

    titre avec argument (table du f. Iv°).

    f. 25v°-60: Pro T. Annio Milone.

    titre (table du f. Iv°): «Oratio elegantissima Pro Tito Annio Milone ».

    f. 60v°-83v°: Pro Cornelio Balbo.

    titre (add. dans la marge infér.): «Pro L. Cornelio ».

    f. 83-116v°: Pro P Sestio.

    titre: «M. T. Ciceronis pro Publio Sextio ».

    f. 116v°, marge infér. (add. de l'annotateur?): Cicero, Epistulae ad Atticum (extrait)

    titre: «Ad Atticum ».

    inc.: «Post illas datas litteras secuta est summa contentio de domo...».

    expl.: «... uim quandam nobis dicendi dedit» (IV, 2, 2).

    f. 117-220v°: Cicero, Orationes.

    f. 117-173v°: De domo sua.

    titre (table du f. Iv°): «Oratio pro Domo sua. Ad Pontifices ».

    f. 173v°-220v°: De lege agraria (I-II).

    titre: «M. T. Ciceronis oratio de lege agraria in Rullum ».

Participants

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: italienne. Le copiste serait Bernardo Bembo (1433-1519), d'après P. de Nolhac, op. cit. infra, p. 241, mais cette hypothèse est réfutée par N. Giannetto, op. cit. infra, p. 270-271, qui l’attribue au même scribe que le ms. Vat. lat. 3283; écriture humanistique ronde soignée, plus grosse au f. 1, ensuite écriture humanistique cursive soignée, anguleuse, qui devient moins anguleuse et un peu penchée aux f. 84v°-220v°; le manuscrit est daté par plusieurs fines notes en marge: f. 25: «XXVIII Iunii 1457 in uigilia S‹ancti› P‹etri› et Pauli»; f. 25v° en bas: «XIII Iulii 1457 »; f. 45v°: «fe‹ria› no‹na› post S.B. 1457 »; f. 60: «XV sept‹embris› 1457 »; f. 83v°: «XII Ian‹uarii› 1458 ».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Bernardo Bembo (cf. supra, Origine), puis sans doute le cardinal Pietro Bembo († 1547) et son fils naturel Torquato Bembo († 1595) qui vendit sa bibliothèque vers 1579 à Fulvio Orsini († 1600).

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 130 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • P. de Nolhac, La bibliothèque..., Paris, 1887, p. 241 et 368 n° 119
    • C. H. Clough, The library of Bernardo and of Pietro Bembo (The Book Collector, 33, 1984, p. 308)
    • N. Giannetto, Bernardo Bembo umanista e politico veneziano, Florence, 1985, p. 270-271
    • Réf.: BMBV (1991) 12471-12474, (2005) p. 644.

Life cycle of this document

Data source