Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.8898

Codicological aspects

  • Papier (filigranes f. 1-4 et 9-12: Briquet 4411, Macerata, 1460; f. 5-8 et 13-165: étoile à 8 branches avec croissant et croix, manque dans Briquet), XVe s., 165 ff. (+ f. 104a-104d, f. 120 bis et f. 133 bis; f. 43v°, 55v°, 60v° et 104v° en partie blancs; f. 104v°-104v°, 120v°-120 bis v° et f. 133 bis-133 bis v° blancs), 290 x 213 mm. Traces de titre ancien sur les trois tranches.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //‹I›AM SATIS

    f. 1-104: Porphyrio, Commentarii in Horatium.

    f. 1 titre: «DIVI PORPHIRIONIS OPVS LVCVLENTISSIMVM SVPER HORATIVM IN ODIS SIVE CARMINIBVS INCIPIT FOELICITER ».

    f. 1 : Vita Horatii.

    titre: «VITA HORATII ».

    f. 1-43v°: Carmina seu Odae.

    f. 44-54: Epodon liber.

    titre: «PORFIRIONIS IN EPODVM OPVS INCIPIT».

    f. 54v°-55v°: Carmen saeculare.

    titre: «IN CARMEN SAECVLARE INCIPIT ».

    f. 56-60v°: De arte poetica.

    titre: «DIVI PO‹RFIRIONIS› IN ARTE POETICA INCIPIT ».

    f. 61-84: Sermones seu Saturae

    titre: «INCIPIT IN SERMONIBVS ».

    f. 84v°-104: Epistulae.

    titre: «PORFIRION IN EPISTOLAS HORATII INCIPIT».

    expl. inachevé: «... ullus est presertim et minus cupidos et minus » (Comm. in Epistulas, II, 2, 155 - éd. G. Meyer, Pomponii Porphyrionis commentarii in Q. Horatium Flaccum, Leipzig, Teubner, 1874, p. 338, l. 4).

    f. 105-165v°: Varro, De lingua latina (V-X).

    titre: «VARRO DE LINGUA LATINA FOELICITER INCIPIT».

Participant

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: italienne, écriture humanistique cursive. Le manuscrit a été copié à Viterbe entre 1464 et 1466 par Albertino de Ferrare, qui signe au f. 165v°: «Albertinus de Ferraria scripsit in arce Viterbiensi, Paulo secundo Pontifice Maximo ».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: L. Leto, de Bassano, dont les ex-libris figurent au f. 43v°: «L. LAETVS 1466 βασσίανενσῶς » et au f. 60v°: «L. Letus Bass.»; le cardinal Jorge da Costa († 1508), d’après C. M. Grafinger, op. cit. infra ; la bibliothèque du couvent Santa Maria del Popolo; le manuscrit a été acquis par la Bibliothèque Vaticane dans la première moitié du XIXe s.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 721 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • M. Buonocore, Codices horatiani..., Vatican, 1992, p. 257-258, n° 183, pl. LXXXI [= f. 84 v°], description détaillée de chaque œuvre d'Horace
    • C. Villa, I manoscritti di Orazio, III (Aevum, 68, 1994, p. 129)
    • J. Fohlen, Colophons... (Roma, magistra mundi..., 1, Louvain-la-Neuve, 1998, p. 248, 249 et 264)
    • C. M. Grafinger, Die Handschriften und Inkunabeln der Kardinals Jorge da Costa in der Vatikanischen Bibliothek (Miscellanea Bibliotheca Apostolica Vaticana, XI, Vatican, 2004 (Studi e testi, 423), p. 419, n. 49)
    • Réf.: BMBV (2005) p. 700 (3).

Life cycle of this document

Data source