Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Reg.lat.1825

Digitisations

Codicological aspects

  • Papier (filigranes pris dans la couture et peu visibles: var. Briquet 5904 ? et 3685 ?), XVe s., 292 ff. (numérotés en bas au composteur, en haut précédente foliotation de 1 à 286 ; f. 1, 107-108 v°, 117 v°-120 v°, 124-124 v°, 188-188 v°, 259-260 v° blancs), 215 x 145 mm. Quelques gloses marginales et variantes contemporaines. Le f. 1 est un feuillet de garde, au verso table du contenu du XVe-XVIe s.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2-106: Sallvstivs, Opera.

    f. 2-38: De coniuratione Catilinae.

    titre (add.) marge supérieure: «C. CRISPI SALLVSTII CONIVRATIO CATILINE».

    f. 38-106: Sallvstivs, Bellum Iugurthinum.

    titre (add.): «BELLVM IVGVRTHIN‹VM›».

    suivi f. 106 v° du distique:

    «Qui cupis ignotum Iugurthe noscere letum

    Tarpeya rupe pulsus ad yma ruit» (cf. supra, Reg. lat. 814, f. 74 v°).

    f. 109-110 v°: Ps. Sallvstivs, Inuectiua in Ciceronem.

    pas de titre, mais note ou sommaire, marge de gauche:

    «Salustius Crispinu [sic] in senatu inuehit in Ciceronem».

    (glose) inc. marge droite: «Captat beniuolentiam a persona aduersarii ipsum in contentionem inducendo...».

    f. 111-116: Ps. Cicero, Inuectiua in Sallustium.

    titre (add.) marge supér.: «IN CRISPVM SALLVSTIVM».

    inc. (les premiers mots manquent): «C. Salusti equalem ac parem uerbis uitam agere...».

    f. 116-117: Cicero, Epistulae ad Quintum fratrem (extrait).

    titre: «M.T.C. INVECTIVE» (add.): «EPISTOLA».

    inc.: «‹E›TSI NON DVBITABAM...».

    expl. inachevé: «... sapientissimis uiris acciderunt ut quemadmodum gu //» (I, 1, 5).

    ~ f. 121-122: ‹PS. DEMOSTHENES (PETRVS MARCELLVS ?›, Oratio ad Alexandrum.

    inc.: «Eschines [sic] ad Alexandrum. Nihil habet...».

    ~ f. 122 v°: ‹Ps. Aeschines (Petrvs Marcellvs ?), Oratio ad senatum›.

    ~ f. 122 v°-123: Ps. Demas (Petrvs Marcellvs ?), Oratio ad Athenienses.

    ~ f. 123-123 v°: Ps. Demosthenes, Oratio ad Senatum.

    inc.: «‹A›pud uos...».

    ~ f. 125-128: ‹Lvcianvs, De praestantia ducum seu Scipio› (transl. lat. Iohannis Aurispae).

    ~ f. 128-133: ‹Philiscvs, Consolatio ad Ciceronem (ex Dionis Cassii, Historia Romana, XXXVIII, 18-29, transl. lat. Iohannis Aurispae)›.

    f. 133-292 v°: Cicero, Orationes.

    f. 133-153 v°: De imperio Cn Pompei.

    pas de titre.

    f. 153 v°-187 v°: Pro T. Annio Milone.

    titre en marge: «pro Tito Annio Milo/lone [sic]».

    f. 189-196: Pro M. Marcello.

    à la fin: «FINIT oratio pro M. Marcello».

    f. 196-203 v°: Pro Q. Ligario.

    titre: «M.T. Ciceronis oratio pro Quinto Ligario».

    f. 204-212 v°: Pro rege Deiotaro.

    titre: «M.T. Ciceronis pro rege Deiottoro [sic] ad Cesare‹m› oratio».

    f. 213-228: Cum senatui gratias egit.

    titre: «M.T. CIC. POST REDITVM IN SENATV».

    f. 228-236 v°: Cum populo gratias egit.

    titre: M.T. CIC. POST REDITVM AD QVIRITES».

    f. 236 v°-246: Pro A. Licinio Archia poeta.

    titre: «M.T. CIC. PRO ARCHIA POETA».

    f. 246-258 v°: Pro Cn. Plancio.

    titre: «M.T. CIC. PRO GN. PLANCIO».

    expl. inachevé: «... M. Laterensis suo iudi //» (16, 39).

    f. 261-292 v°: Pro Sex. Roscio Amerino.

    titre: «M.T. CIC. PRO SEX. ROSCIO AMERINO».

    expl. mutilé: «... ut se solum beatum solum //» réclame: «potentem» (46, 135).

Participant

Former owner

Formerly part of

Origin

  • Origine: italienne, écritures humanistiques plus ou moins cursives peu soignées. L’un des copistes, Philippus, donne son nom dans une souscription en vers, f. 106 v°:

    «Qui scripxit [sic] scribat semper cum domino uiuat

    Ipse deo suplico dem monumenta per secula (?)

    Namque Philippus hid [sic] est quem («Hunc» ajouté au-dessus) dominus benedixit

    Cum natura dares talia poma patri».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: les Théatins de S. Silvestre au Quirinal à Rome dont le timbre est estampillé au f. 2 (cf. supra, Reg. lat. 349).

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth, FOHLEN, Jeannine, JEUDY, Colette, RIOU, Yves-François, avec la coll. d'Adriana MARUCCHI (1978), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome II, 1re partie. Fonds Patetta et Fonds de la Reine, Paris, Éditions du CNRS (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 430 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_1978_cat_21_21)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • J. Bignami Odier, Le fonds de la Reine..., 1962, p. 178 n. 4
    • P. O. Kristeller, Iter italicum, 2, 1967, p. 404 (description partielle).

Life cycle of this document

Data source