Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3371

Digitisations

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Au f. 54v, ex-libris : « des Bons Hommes de Vouys (?) » ; il s'agit peut-être d'une maison de l'ordre de Grandmont.


    F. 1-4 Summa contra haereticos [Contra Henricum monachum]. Table : « ... I. De obedientia... — ... XII. Quod ecclesie lignee vel lapidee non sunt faciende » (1) ; — Prologue : « Incipit Summa contra hereticos. Discedens a vestra decenti presentia... — ... sed non ad salutem » (1) ; — Traité en 12 chapitres : « De obedientia. Cum ego, inquam, vehementer admiror... — ... impius te relinquo » (1-4) (Döllinger, Beiträge zur Sektengeschichte des Mittelalters, II (1890), 376-378, éd. partielle ; Manselli, dans Bull, Ist. stor. ital., LXV (1953), 44-62 d'après ce manuscrit) ; cf. M. Esposito, dans Rev. d'hist. ecclés., XXXVI (1940), 143-163 ; Manselli, op. cit., 39-40.

    F. 4-6 [Contra haereticos], incomplet. [Prologue] : « [V]eteris ac Nove legis testimoniis... — ... nova et vetera » (4) ; « Quod copula conjugalis non est bona nec a Deo. Quia inter ceteros sue perversitatis errores... — ... ab insania tua » (4-5) ; « De veteri lege et dictis prophetarum... Postquam de sacramento conjugii... — ... presumas contradicere » (5-5v) ; « De juramento. Ostenso certissimis auctoritatibus... — ... per longum habetur » (5v-6) ; cf. ms. Madrid, Bibl. Nacional 6911, f. 62-71, avec variantes, et A. Dondaine, dans Arch. Fr. Praed., XXIX (1959), 254-260 ; pour le dernier chapitre, cf. ms. Latin 13446, f. 127-129v, avec variantes, et Ermengaud, Contra haereticos, c. XVIII (P. L., CCIV, 1269-1272, avec variantes).

    F. 6-14 PETRUS BLESENSIS, Compendium in Job, avec épître dédicatoire : « Incipit epistola Petri Blesensis missa Enrico, Anglorum regi. Henrico, Dei gratia... Petrus Blesensis ... Gratias ago gratie largitori... — ... vel legisse » (6-6v) ; « Incipit Basiligeronton [sic], id est regis senioris. Inde [?] Incipit conpendium Job. Incipiunt flores Job. Vir erat... Tria hic ponuntur... — ... triumphat et regnat in secula... » (6v-14) (P. L., CCVII, 795-826).


    F. 15-52v Expositio hymnorum per annum. Prologue général : « Tria sunt inquirenda in initio cujusque libri... — ... et naturam nostram » (15) ; — Introduction : « Hymnus enim laus divina dicitur... — ... per partes suas et dicentis : Amen » (15) ; — Prologue ajouté en marge : « Iste liber dicitur liber ymnorum. Ymnus [sic] dicitur laus Dei cum Cantico facta. Quatuor fuerunt principales auctores... — ... Spiritus sancti claritate vel caritate » (Expositio hymnorum, prol. ; cf. Pellechet, nos 4670-4692) ; cf. Hauréau, Notices, III, 272-273 (15) ; — « Primo dierum omnium//... Primo die, videlicet in die dominico... — ... Qui supernum tenet regnum // Permanens in secula... id est per omnia secula. Amen » ; mêmes hymnes que dans les éditions incunables citées par Pellechet, avec variantes dans l'ordre et commentaires différents (15-50v) ; — Prosa de duodecim lapidibus, avec commentaire : « Cives celestis patrie//... Cives, vox magis perfecte... — ... alter vero nequaquam » ; cf. éd. de la Prosa seule, P. L., CLXII, 1580-1582 ; CLXXI, 1771-1772 et Hauréau, Notices, I, 76-77 et sur son auteur, Manitius, Gesch. d. lat. Lit. M. A., III, 726 (50v-52) ; — autre commentaire : « Beatus Johannes evangelista qui supra pectus Domini in cena recubuit... — ... ita ut vivant in Deo » (52-52v).

    F. 52v-53 [HILDEBERTUS CENOMANENSIS, Versus in s. Scripturam. Novum Testamentum] « Secundum Johannem. Nuptie facte sunt. Sunt ydrie mentes, doctrine fonte replete//... » (P. L., CLXXI, 1278) ; cf. A. Wilmart, dans Rev. bénéd., XLVIII (1936), 23 n. 69 (52v) ; — [PETRUS RIGA] « Secundum Lucham. Homo quidam fecit cenam. Villa, boves, uxor, cenam clausere vocatis//... » (P. L., CLXXI, 1277, édité sous le nom d'Hildebert du Mans) ; cf. A. Wilmart, ibid., 156 n. 3 (52v) ; — [HILDEBERTUS CENOMANENSIS] « Secundum Matheum. Simile regnum celorum. Traduntur servis unum, duo, quinque talenta//... » (P. L., CLXXI, 1276) ; cf. Wilmart, ibid., 26 n. 105 (52v-53) ; — « Secundum Lucham. Exiit qui seminat seminare. Petra capit semen, via, sentes, optima terra//... — ... Est via cum verbum venit ad cor, et illico transit// », incomplet, le dernier vers est transcrit une seconde fois, d'une autre main (P. L., CLXXI, 1275) ; cf. Wilmart, ibid., 26 n. 105 et 118 (53).

Participants

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • CAZENAVE, Annie (1991), "Déviations scripturaires et mouvements sociaux : le Languedoc médiéval", dans Crises et réformes dans l'Église : de la réforme grégorienne à la préréforme, Paris, Éd. du CTHS, p. 117-134, ici p. 126 (note 34)
  • HENRIET, Patrick (2005), "Sanctoral clunisien et sanctoral hispanique au XIIe siècle, ou de l'ignorance réciproque au syncrétisme. À propos d'un lectionnaire de l'office originaire de Sahagun (fin XIIe s.)", dans Scribere sanctorum gesta : recueil d'études d'hagiographie médiévale offert à Guy Philippart, Turnhout, Brepols, p. 209-259, ici p. 212 (https://doi.org/10.1484/M.HAG-EB.3.1720)

Subjects and themes

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Beatus Johannes evangelista qui supra pectus Domini in cena recubuit...

    f. 52

    Cives caelestis patriae//...

    f. 50v

    Cives caelestis patriae//... Cives, vox magis perfectae Ecclesiae admonentis...

    f. 50v

    [...] Cives, vox magis perfectae Ecclesiae admonentis...

    f. 50v

    Cum ego, inquam, vehementer admiror quam praesumptuosa ce vice...

    f. 1

    Discedens a vestra decenti praesentia...

    f. 1

    Hymnus enim laus divina dicitur quia quotiens hymnos cantamus...

    f. 15

    Iste liber dicitur liber hymnorum. Hymnus dicitur laus Dei cum Cantico facta...

    f. 15

    JE VOUS VEND LA FUILLE DU SEU...

    f. 54v

    Ostenso certissimis auctoritatibus quod lex vetus integraliter...

    f. 5v

    Petra capit semen, via, sentes, optima terra //...

    f. 53

    Postquam de sacramento conjugii non quantum potuimus...

    f. 5

    [...] Primo die, videlicet in die dominico qui in creatione mundi primus...

    f. 15

    Primo dierum omnium //... Primo die, videlicet in die dominico...

    f. 15

    Quia inter ceteros suae perversitatis errores dicit haereticus...

    f. 4

    Sunt hydriae mentes, doctrinae festae repletae //...

    f. 52v

    Traduntur servis unum, duo, quinque talenta //...

    f. 52v

    [...] Tria hic ponuntur, simplex et rectus et timens Deum...

    f. 6v

    Tria sunt inquirenda in initio cujusque libri, materia, intentio, utilitas...

    f. 15

    Veteris ac novae Legis testimoniis et probatissimis rationibus adgrediamur falsitatis errorisque adsertores...

    f. 4

    Villa, boves, uxor, cenam clausere vocatis //...

    f. 52v

    Incipit du lemme biblique

    Vir erat in terra Hus, nomine Job... (Job I, 1)

    Incipit

    Tria hic ponuntur, simplex et rectus et timens Deum...

    f. 6v

    Cathares -- Contra haereticos
    Cathares -- Contra Henricum monachum
    CONTRA HAERETICOS
    CONTRA HENRICUM MONACHUM
    DE DUODECIM LAPIDIBUS -- Prosa
    ERMENGAUDUS -- Contra haereticos (excerptum)
    EXPOSITIO HYMNORUM PER ANNUM
    FAURE (Antoine) -- Possesseur
    HENRI II, roi d'ANGLETERRE -- Lettre de dédicace à lui adressée
    HENRICUS monachus -- Contra Henricum monachum
    HILDEBERTUS CENOMANENSIS ep. -- Versus in sanctam Scripturam (Novum Testamentum)
    Hymnes -- Expositio hymnorum per annum
    MAULAY (Franciscus de), abbé commendataire -- Mention (XVIe s.)
    PETRUS BLESENSIS -- Compendium in Job
    PETRUS RIGA -- Versus
    RELIURE -- Reliures au chiffre de Louis-Philippe
    SUMMA CONTRA HAERETICOS
    SUMMA CONTRA HENRICUM
    Vaudois. Artois -- Contra haereticos
    Vaudois. Artois -- Contra Henricum monachum
    Vers français
    VILLANOVA (P. G. de) -- Signature (XVIe s.)
    VOUYS (maison de l'ordre de Grandmont ?) -- Possesseur

Data source