Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Urb.lat.342

Digitisations

Codicological aspects

  • Parch., Xe s. (milieu), 78 ff. (f. 1 blanc), 328 x 288 mm., sauf. f. 1: 242 x 183 mm.

    Recueil de deux parties: 1) f. 1-76. Au f. 36 v°, dessin à la plume d’un planisphère schématique avec la constellation du zodiaque. Commentaire marginal et interlinéaire contemporain. 2) f. 77-78, 3 col., quelques gloses interlinéaires ou corrections de peu contemporaines.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • 1 - f. 1 v° (add. de peu postérieures): Vita Iuuenalis Ia.

    pas de titre.

    inc.: «Iunius Iuuenalis libertini locupletis incertum est filius...».

    expl.: «... uerum intra preuissimum [sic] tempus angore et tedio periit » (éd. J. Dürr, op. cit. infra, p. 22).

    (en marge inférieure): Vita Iuuenalis IIIa (ms. Urb. de Dürr).

    pas de titre.

    inc.: «Iuuenalis iste equinates [sic] fuit id est de Aquino oppido temporibus Neronis... ».

    expl.: «...pulsus est urbe ita tristicia et angore periit» (éd. d’après ce manuscrit J. Dürr, op. cit. infra, p. 24).

    ‹Glossae in Iuuenalem›.

    inc. marge supér.: «Iunius dictus est quia iunio mense aut consul factus fueret aut natus... reprehensoria, id est, Iuuenalis. Ecce iterum Crispinus ad» (le reste est pris dans la reliure).

    en marge de gauche: «Satyra dicitur genus lancis id est dischus uel darnus multis ac uariis frugum generibus... et conuitiis plena est» (texte remanié, éd. O. Jahn, Auli Persii Flacci satirarum liber cum scholiis antiquis, Leipzig, 1843, p. 241 l. 21-25).

    «Hystriones: ioculatores pantomimi quasi omnium imitatores qui membrorum gesticulatione alios imitantur ».

    «Tragoedie dicuntur a graeco, quod est tragos, id est, hircus uel ab eo quod est triga, id est, feces uini... qui enim illud carmen componebant uictum tantum modo pro mercede percipiebant ».

    marge infér. : «Decimi dicebantur uel a Kalendario die natiuitatis uel ab hordine alicuius dignitatis quam decies habuerant ».

    f. 2-76 v°: Ivvenalis, Saturae (I-XVI).

    les sat. IV-V, VIII-XVI sont précédées chacune d’un titre;

    (Sat. IV) f. 14 v° (add. contemporaine en marge de droite): «DE PISCIS MAGNITVDINE ».

    (Sat. XVI) f. 75 v°: «DE CASTRENSIBVS AD GALLVM SCRIPSIT » (éd. des titres Y.-F. Riou, op. cit. infra, p. 195-197 et 202-210).

    f. 2-76 v° (en marge): Ps. Cornvtvs, Commentarius in Iuuenalem.

    pas de titre.

    inc. marge supér.: «In hoc exordio uoluntas scribendi ostenditur. Ab indignatione autem coepit siquidem seculi uitia ferre non posset cum inquit omnes luxuriarentur in scribendis carminibus numquid ego semper tacebo... ».

    expl. f. 76 v° marge de gauche: «‹ut laeti phaleris (XVI, 60)› Phalere sunt proprie equorum ornamenta que grece esipia [sic] dicuntur, torques autem sunt colli insignia torquibus uero aureis et phaleris donabantur milites » (éd. de la première glose aux Sat. II-XVI, d’après ce manuscrit et le ms. Paris, Bibl. Nat., lat. 9345 (XIe s.), Y.-F. Riou, op. cit. infra, p. 192-211); éd. des gloses aux Sat. I-V, W. Höhler, Die Cornutus-Scholien zum ersten Büche der satiren Juvenals (Jahrh. f. class. Philol. Suppl. 23), Leipzig, 1897, p. 381-441).

    2 - f. 77-78 v°: Ovidivs Metamorphoses (fragments - ms. v de Magnus et Bruere).

    inc. mutilé: «//Et modo sol nimius nimius modo corripit imber...» (V 483).

    f. 77 v°: «... Mygdonidesque nurus sola est non territa uirgo // » (VI 45).

    Cinq feuillets manquent.

    f. 78: «//Esse potest tristis desiderioque calebat [sic]... » (VII 731).

    expl. mut.: «...Scilla freto postquam deductas mare [carinas]//» (VIII 104).

Former owner

Formerly part of

Origin

  • Origine: 1 -Ouest de l’ Allemagne d’après M. Bischoff; écritures minuscules régulières; 2 -Fleury-sur-Loire (cf. R. T. Bruere op. cit. infra); écritures minuscules légèrement arrondies.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseur: Federico da Montefeltro d’après l’«Indice vecchio » 511.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • DUPLESSIS, Frédéric (2017), "Les « proto-accessus » carolingiens sur Juvénal : formation et diffusion", Archivum latinitatis medii aevi, 75, p. 107-148, ici p. 111, 141, 145 (https://doi.org/10.3406/alma.2017.1228, https://www.persee.fr/doc/alma_0994-8090_2017_num_75_1_1228)
  • PELLEGRIN, Élisabeth, FOHLEN, Jeannine, JEUDY, Colette, RIOU, Yves-François, avec la coll. d'Adriana MARUCCHI et de Paola SCARCIA PIACENTINI (1982), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome II, 2me partie. Fonds Palatin, Rossi, Ste-Marie Majeure et Urbinate, Paris, Éditions du CNRS (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 554 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_1982_cat_21_22)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • H. Magnus, P. Ovidi Nasonis Metamorphoseon libri XV. Lactantii Placidi qui dicitur Narrationes Fabularum Ouidianarum, Berlin, 1914, p. xvii, 2 (brève description)
    • F. H. Sandbach, Some manuscript of Juvenal (Class. Rev., N.S. 1, 1931, p. 11)
    • R. T. Bruere, The manuscript Tradition of Ovid’s Metamorphoses (Harv. St. class. philol., 50, 1939, p. 97 sq.), description des fragments
    • U. Knoche, Handschriftliche Grundlagen des Juvenaltextes (Philologus, Supplement-band 33, 1), Leipzig, 1940, p. 26, 189, 378, le range dans la classe « φ » avec Paris, Bibl. nat., lat. 9345
    • U. Knoche, D. Iunius Iuuenalis Saturae..., Munich, 1950, p. X
    • F. Munari, Catalogue of the mss. of Ovid’s Metamorphoses (Univ. of London, Institute of class. studies, Bull. supplement, 4, 1957, p. 71 n° 371)
    • E. M. Sanford, Iuuenalis Decimus Iunius, dans Cat. transl. et comm..., éd. P. O. Kristeller, 1, Washington, 1960, p. 182
    • R. Marache, Juvénal, Saturae III, IV, V (Collection Erasme, 15), Paris, 1965, p. 34
    • S. Rizzo, Il lessico filologico degli umanisti (Sussidi eruditi, 26), Rome, 1973, p. 155 (brève mention)
    • Y.-F. Riou, Tradition textuelle et commentaire des auteurs classiques latins conservés dans les manuscrits de la Bibliothèque Vaticane. II. Les titres des Satires de Juvénal, Spolète, 18-24 avril 1974 (Settimane di studio..., 22, Spolète, 1975, p. 189-213).

Life cycle of this document

Data source