Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.10676

Digitisations

IIIF Manifest

Codicological aspects

  • Parch., XIIe-XIIIe s., 179 ff., 239 x 158 mm. Au f. 1v°, initiale ornée d’une tête d’homme couronnée générant un animal fantastique au milieu de «bianchi girari » et de feuilles d’acanthe sur fond marron, vert rouge et azur. Au f. 2v°, initiale historiée: un homme (Priscien) coiffé d’un bonnet d’or de magister, habillé de vert et revêtu d’une chasuble d'or terni, l’index du bras droit levé vers l’assistance, celui de la main gauche abaissé, est assis sur une banquette marron sur fond d’azur; l’initiale, mauve, se prolonge en marge par une bordure mauve rehaussée d’azur, de vert et d’or terni. Titres rubriqués, numérotation courante des livres rubriquée; au f. 172v°, figures géométriques, assez effacées.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //in se gloriam

    ~ f. 1: ‹Alphabetum graecum›.

    - Accessus ad Priscianum

    pas de titre.

    inc.: «In exordio huius libri quinque solent inquiri. Propositum, Intentio, Vtilitas, ad quam partem philosophie spectet... ».

    expl.: «... uel habent scientiam septem liberalium artium » (20 lignes).

    f. 1v°-171v°: Priscianvs, Institutiones grammaticae (I-XVIII).

    texte précédé de l'Anthol. lat. 737 (add. XVe s.).

    titre: «Priscianis gramatici Cesariensis prologus de octo partibus orationis incipit »

    expl. incomplet: «... cum attici quoque tam in eis quam in aliis constructionem plerisque idem seruent » (lib. XVIII, 156).

    à la fin: «Explicit liber Prisciani totus », suivi de cette note: «Quamobrem necessarium esse duximus multos et diuersos usus ab autoribus utriusque lingue colligere omnium orationis partium quorum exemplis gaudeant confidentiusque utantur qui laudibus utriusque student gloriari doctrine ».

    ~ f. 172v°: ‹Alphabetum graecum›.

    f. 173-176; Ps. Priscianvs, De accentibus.

    titre: «Incipit liber Prisciani de accentu »

    à la fin: «explicit liber Prisciani de accentu. Deo gratias ».

    f. 176: (add. du XVe s.): ‹Textus›.

    inc.: «Astericus aliquid deesse ubi aperitur demonstrat stella... ».

    expl.: «... cum punctis detractum mutauit adiectam quid monstrat. Deo gratias. Amen ».

    f. 176v°-179: Donatvs, Ars maior (III).

    titre: «Incipit barbarismus Donati» (éd. H. Keil, Gramm. lat., 4, 1864, p. 392-402; éd. crit. L. Holtz, Donat et la tradition de l’enseignement grammatical. Etude sur l’Ars Donati... et édition critique, Paris, 1981, p. 653-674).

    ~ f. 179 -179v°: (add. du XVIe s.) ‹Glossarium et Grammaticalia›.

Former owners

Formerly part of

Origin

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: le manuscrit est passé dans les mains du libraire Silvio Bocca, dont la carte et collée sur le revers du plat supérieur; l'érudit Joseph Heywood († 1900), dont la collection a été offerte par sa veuve à la Bibliothèque Vaticane (mention estampillée au f. I: «Ex legato Iosephi Heywood. A. D. MCM”; cf. supra Vat. lat 10660).

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • MAZZINI, Giovanni (1924), "Il codice Vaticano latino 3313 della Grammatica di Prisciano", Archivum latinitatis medii aevi, 1, p. 213-222, ici p. 214, 215 (https://doi.org/10.3406/alma.1924.1983, https://www.persee.fr/doc/alma_0994-8090_1924_num_1_1_1983)
  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 776 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • M. Vattasso et E. Carusi, Codices Vaticani latini : Codices 10301-10700, Vatican, 1920-1955, p. 643-644
    • M. Gibson, Priscian, «Institutiones grammaticae »: a handlist of manuscripts (Scriptorium, 26, 1972, p. 120, simple mention)
    • M. Passalacqua, I Codici di Prisciano, Rome, 1978, p. 346 n° 712
    • Réf.: BMBV (1986) 27512, (2005) p. 710 (5).

Life cycle of this document

Data source