Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.5118

Digitisations

Codicological aspects

  • Papier, XVe s., II + 117 ff. + 1 f. blanc (f. I-IIv°, 17v°-19v°, 47v°-53v°, 66v°, 117-117v° blancs), 208 x 132 mm.

    Recueil de deux parties: 1) f. 1-53 (filigranes Briquet 2469: Venise, 1470; var. Briquet 2471: Lucques, 1482); dessins à l'encre rouge, illustrant le texte, aux f. 23v°-26v° et 47; 2) f. 54-117 (filigranes var. Briquet 2472: Venise-Lucques, 1454-1482; var. Briquet 2511: Florence 1494) (a. 1493); titres, certains textes notamment aux f. 61-62 et premiers mots rubriqués; emplacements réservés pour titres et premiers mots non exécutés. Lemmes marginaux rubriqués de la main de Ludovico Regio aux f. 54-116.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2: //in terris

    f. 55: //speras ridiculum

    2 - f. 54-60v°: Ps. Seneca, Liber de moribus

    pas de titre.

    inc. (les premiers mots manquent): «Omnis uoluntaria est tam honesta quam turpis...» (Sent. 1).

    f. 61-63v°: Apvleivs, Opera (extraits).

    f. 61-62: Metamorphoses.

    titre: «Oratio pulcherrima et concinna ex libro ultimo L. Apuleii Madaurensis de aureo asino ».

    inc.: «‹T›V quidem sancta et humani generis... ».

    expl.: «... perpetuo custodiens imaginabor» (XI, 25).

    f. 62: Florida.

    titre: «Ex eodem ».

    inc.: «Nichil quisquam homini tam prosperum... ».

    expl.: «... mellis et fellis Vbi uber ibi Tuber » (18, 85-7 lignes 1/2).

    f. 62v°-63v°: Apologia.

    titre: «Ex prima Apologia L. Apuleii Madaurensis in laudem paupertatis ».

    inc.: «Enimuero [sic] Paupertas olim philosophia... ».

    expl.: «... diis immortalibus simpulo et catino fictili sacrificant » (18).

    f. 63v°: Cvrtivs Rvfvs, Historiae Alexandri Magni (extrait)

    titre: «Ex Q. Curtio ».

    inc.: «Eludant uidelicet quibus forte ac temere... ».

    expl.: «... suum ordinem immutabili lege percurrere » (V, 11, 10).

    f. 63v°-64: Seneca, De clementia (extraits).

    1) titre: «Ex libro Senecae de clementia »

    inc.: «Non opus est instruere in altum... ».

    expl.: «... minime tum amor ciuium » (I, 19, 6).

    2) f. 64, titre: «Ex eodem ».

    inc.: «Nemo potest personam diu ferre fictam... ».

    expl.: «... in maius meliusque procedunt » (I, 1, 6).

    3) titre: «Ex eodem ».

    texte: «Facit auidos nimia foelicitas nec tam temperate cupiditates sunt unquam ut in eo quod contingint desinant » (I, 1, 7).

    f. 64-64v°: Martinvs Bracarensis seu Ps. Seneca, Formula uitae honestae (extraits).

    1) titre: «Ex libello eiusdem de quatuor uirtutibus ».

    texte: «Cum tibi alludit uitae prosperitas... -... quo eundum est uel quo usque » (§ 2 fin; éd. C. W. Barlow, Martini episcopi Bracarensis..., New Haven, 1950, p. 241, l. 54-56).

    2) f. 64v°, titre: «Ex eodem ».

    inc.: «Si prudens et animus tuus... ».

    expl.: «... in omnia incautus incedit » (§ 2, ed. cit., p. 240, l. 37-40).

    f. 64v°-66: Seneca, De breuitate uitae (extrait)

    titre: «Ex libro eiusdem de breuitate uitae »

    inc.: «Satis longa uita et in maximarum rerum...» (1, 3).

    expl.: «... illis a suis cupiditatibus ocium est » (2, 3).

    f. 67-79: Cicero, Somnium Scipionis

    pas de titre.

    inc. (les premiers mots manquent): «ad quartam legionem tribunus ut scitis militum... ».

    f. 79v°: Pvblilivs Syrvs, Sententiae (extraits).

    titre: «Sententiae laepidissimae ex P. Syri Mimmis [sic] ».

    inc.: «Malum consilium est quod mutari non potest » (Sent. 362).

    suivent les Sent. 55, 176, 106, 104, 193, 221, 178, 264, 245, 645, 383, 416 et 469.

    expl.: «... Pars beneficii est quod petitum si cito neges » (Sent. 469).

    f. 80-104v°: Cicero, Paradoxa ad Brutum

    pas de titre.

    inc. (les premiers mots manquent): «tuum cum in Senatu sententiam diceret...».

    f. 105-116v°: Martinvs Bracarensis seu Ps. Seneca, Formula uitae honestae

    pas de titre.

    inc. (les premiers mots manquent): «tunc per rationem recte uiuet [sic] et si omnia prius... » (§ 2, ed. cit. supra, p. 237-250).

Participant

Former owner

Formerly part of

Origin

  • Origine: 1 et 2 -italienne, écriture humanistique cursive. 2 - Le copiste Ludovico Regio signe et date du 31 octobre 1493 à Raguse au f. 116v° en lettres rubriquées: «Humani generi [sic] conditori et opifici Laus et perennis gloria. Amen. Haec opuscula scripsit accuratissime Ludovicus Regius Corneliensis Epidauri Dalmatiae Anno Redemptionis humani generis MCCCCLXXXXIII pridie kalendas Nouembris, dum auocare paulisper animum a curis grauioribus et sollicitudinibus studet » (éd. J. Ruysschaert, op. cit. infra, p. 334).

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Aldo Manuzio († 1597) dont les manuscrits ont été acquis par la Bibliothèque Vaticane en 1616.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth (†), GILLES-RAYNAL, Anne-Véronique, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, RIOU, Yves-François, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. de Marco BUONOCORE, Paola SCARCIA PIACENTINI et Pierre-Jean RIAMOND (2010), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 2ème partie. Fonds Vatican latin, 2901-14740, Cité du Vatican | Paris, Bibliothèque Vaticane | CNRS Éditions (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 461 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_2010_cat_21_32)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • J. Ruysschaert, Recherches des deux bibliothèques romaines Maffei des XVe et XVIe s. (La Bibliofilia, 60, 1958, p. 334, brève mention)
    • R. Badali, Sui codici dei Paradoxa di Cicerone (Riv. di cultura class. e medioevale, 10, 1968, p. 54)
    • J. Fohlen, Colophons... (Roma, magistra mundi .... 1, Louvain-la-Neuve, 1998, p. 243 n., 247 n., 250, 252 et 264)
    • M. Buonocore, Per un «iter»... (Giorn. ital. filol., 52, 2000, p. 88)
    • Réf.: BMBV (1986) 25024, (1991) 13584, (1998) p. 515, (2005) p. 671-672 (3).

Life cycle of this document

Data source