Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3848

Digitisations

IIIF Manifest

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Les deux parties du manuscrit ont été réunies dès le XVI e s., comme en témoignent les signatures de « I » à « XII » ajoutées dans la marge supérieure du premier fol. de chaque cahier. — Aux ff. 1, 41 et 54v, Baluze a ajouté dans la marge sup. les titres des ouvrages. Un autre titre a été ajouté au XVI e s. dans la marge sup. du f. 73.


    F. 1 Préface : « Domino venerando mihi patri Stephano episcopus DIONISIUS EXIGUUS ... Quamvis karissimus frater noster ... » (P.L., LXVII, 139-142; Maassen, Geschichte, I, p. 961-962, ms 8; C.C.S.L., LXXXV, 39-42, recensio B); cf. C.P.L., n° 652b.

    F. 1-38v [DIONYSIUS EXIGUUS, Collectio canonum, 2a redactio]; cf. ms. Latin 3837, f. 1v-35v et 43v-93v (éditions); Maassen, Bibliotheca, 240; Geschichte, I, § 569 (ms. 6). Les titres des canons sont regroupés en tête de chaque concile.

    F. 1-3v « Incipiunt tituli canonum Apostolorum ... »; cf. ms. cit., f. 1v-2v (1-1v); — « ... Regule ecclesiastice sanctorum apostolorum prolate per Clementem ecclesie Romane pontificem »; cf. ms. cit., f. 11-15v (1v-3v).

    F. 3v-5v Nicée, a. 325. « ... tituli canonum Niceni concilii numero XX »; cf. ms. cit., f. 2v-3 (3v); — « ... canones Niceni contilii [sic] »; cf. ms. cit., f. 15v-19 (3v-5v).

    F. 5v-7v Ancyre, a. 314. « ... tituli canones [sic] Ancyrani contilii XXti IIIIor »; cf. ms. cit., f. 3-3v (5v); — « ... Regule Ancyrani contilii »; cf. ms. cit., f. 19-22v (5v-7v).

    F. 7v-8 Néocésarée, a. 319. « ... tituli canonum Neocesariensis contilii XIIII »; cf. ms. cit., f. 3v (7v); — « ... Regule prolate in synodo Neocesariense »; cf. ms. cit., f. 22v-24 (7v-8).

    F. 8-9 Gangres, circa a. 340. « ... tituli canonum Gangrensis contilii numero viginti »; cf. ms. cit., f. 4 (8); — « ... Regule Cangrensis [sic] que post Nicenum contilium exposite sunt ... »; cf. ms. cit., f. 24-25v (8v-9).

    F. 9-11v Antioche, a. 330. « Tituli canonum Anthiocenum [sic] contilii numero XXV »; cf. ms. cit., f. 4-4v (9-9v); — « ... Regule exposite apud Antiochiam Niceniis ... »; cf. ms. cit., f. 25v-30 (9v-11v).

    F. 11v-14 Laodicée, fin IVe s. « Tituli canonum apud Laudotiam Phrigie congregati quinquaginta IX »; cf. ms. cit., f. 4v-6 (11v-12); — « ... Regule apud Laudotia [sic] Phrigie exposite ... »; cf. ms. cit., f. 30v-34v (12-14).

    F. 14-14v Constantinople, a. 381. « Tituli canonum contilii apud Constantinopolim congregati numero III »; cf. ms. cit., f. 6 (14); — « ... Regula Constantinopolitane [sic] ... »; cf. ms. cit., f. 34v-35v (14-14v).

    F. 14v-16v Chalcédoine, a. 451, actio VII. « Tituli canonum Calcedonensis contilii numero XXVII »; cf. ms. cit., f. 6-6v (14v); — « ... Regule ecclesiastice promulgate Calchedonensis [sic] sancto contilio »; cf. ms. cit., f. 43v-48 (14v-16v).

    F. 17-19 Sardique, a. 343. « Tituli canonum Serdicensis contilii numero XXI »; cf. ms. cit., f. 6v-7 (17); — « ... Canoni [sic] synodi Sirdicensis »; cf. ms. cit., f. 48-53 (17-19).

    F. 19-38v Carthage, a. 419. « Tituli canonum contilii congregati apud Carthaginem CXXXVIII » : c. I-XXXIII (19-19v); « Tituli canonum diversorum contiliorum Affricanum [sic] provincie », c. XXXIV-CXXXVIII (19v-20v); cf. ms. cit., f. 7v-10v; — « ... Synodus apud Carthaginem Affricanorumque [sic] constituti canones ... » : [Actio prima habita die XXV Maii, a. 419]; cf. ms. cit., f. 53-56 (20v-22); « Professio fidei Niceni concilii »; cf. ms. cit., f. 56 (22); [canones in causa Apiarii] I-XXXIII; cf. ms. cit., f. 56-62 (22-25); — [Regulae ecclesiae Carthaginensis] c. XXXIV-CXXVII; cf. ms. cit., f. 62-87 (25-35v); — [Concilium Carthaginense, 30 mai 419] c. CXXVIII-CXXXIII; cf. ms. cit., f. 87-88 (35v-36v); — c. CXXXIV. « ... Epistola ab omni contilio Affricano ad Bonifacium Urbis Rome ep. ... »; cf. ms. cit., f. 89-91 (36v-37); — c. CXXXV. « ... Rescripta ad contilium Affricanum CYRILLI [Alexandrini ep.] »; cf. ms. cit., f. 91-91v (37-37v); — c. CXXXVI. « ... Epistola ATTICI episcopi Constantinopolitani ad eosdem »; cf. ms. cit., f. 91v; — c. CXXXVII. [Professio fidei]; cf. ms. cit., f. 91v-92 (37v); — c. CXXXVIII. « ... epistola contilii Affricani ad pappam Celestinum urbis Rome episcopum »; cf. ms. cit., f. 92-93v (37v-38v).

    F. 38v-40 Gloses sur la collection des canons de Denys le Petit : « ... Glose super canones (de) apostolorum. Confecta, facta. Sub obtentu, sub occasione ...-... Logus, ratio vel ordo vel series sive tempus. »

    F. 40 Note sur le péché d'Adam. « ... Adam cum Deus formasset, dedit naturalia optima ... ». — Addition à la mine de plomb, XIIIe s.


    F. 41-54 [RICARDUS DE SANCTO VICTORE, De statu interioris hominis] « ...Prologus » (P.L., CXCVI, 1115-1118) (41); — « ... capitula tractatus magistri R. » (41-41v); — « I. De statu hominis interioris post lapsum » (éd. cit., 1117-1146) (41v-50); — « Hucusque de triplici vitio, nunc de triplici peccato » (éd. cit., 1145-1152) (50-52); — « Hucusque de triplici peccato, nunc de triplici remedio » (P.L., CXCVI, 1151-1160) (52-54).

    F. 54v-57 [IDEM, De Meditandis plagis quae circa finem mundi evenient] (éd. cit., 201-212).

    F. 57v-72v [IDEM, Expositio difficultatum suborientium in expositione tabernaculi foederis] « ... Prologus » (éd. cit., 211-212) (57v); — « De fabricatione arche » (éd. cit., 212-222) (57v-61); — « De templo Salomonis ad litteram » (éd. cit., 223-242)(61-66v); — « De concordia temporum regum conregnantium super Judam et super Israel », avec tableaux (éd. cit., 241-256) (66v-72v).

    F. 73-92v [IDEM, In visionem Ezechielis] ((éd. cit., 527-600) (73-92); — Tableau de la terre sainte : « Descriptio seu divisio totius terrę ... », autour d'un plan du Temple (92v).

Participants

Provenance

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • A fait partie de la bibliothèque de Colbert. Entré à la bibliothèque royale en 1732.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • CAHN, Walter (2000), Studies in medieval art and interpretation, London, The Pindar press, ici p. 371
  • GOY, Rudolf, GOY, E. Hildegard (éd.) (2006), Die Handschriftliche Überlieferung der Werke Richards von St Viktor im Mittelalter, Turnhout, Brepols (Bibliotheca victorina, 18)
  • KÉRY, Lotte (1999), Canonical collections of the early Middle ages (ca. 400-1140) : a bibliographical guide to the manuscripts and literature, Washington (D.C.), Catholic university of America press (History of medieval canon law, 1), ici p. 10-11 (https://archive.org/details/canonicalcollect0000kery)
  • McKITTERICK, Rosamond (1985), "Knowledge of Canon Law in the Frankish Kingdoms before 789 : the Manuscript Evidence", The Journal of Theological Studies, 36, n° 1, p. 97-117 (réimpr. dans McKITTERICK, Rosamond (1994), Books, scribes and learning in the Frankish Kingdoms, 6th-9th centuries, Aldershot, Variorum (Collected studies series, 452)), ici p. 105 (https://www.jstor.org/stable/23963585)

Subjects and themes

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Adhuc ad augmentum mali et illud accedit ...

    f. 52

    Confecta , facta. Sub obtentu , sub occasione ...

    f. 38v

    Descriptio Templi Salomonis secundum librum Regum ex magna parte ...

    f. 61

    Ecce de animalibus dicitur. Similitudo hominis erit in eis ...

    f. 73

    In his quae in libro Regum de diuturnitate vel varia successione regnantium ...

    f. 66v

    Incipit du lemme biblique

    Memento creatoris tui ... (Eccle. XII, 1)

    Incipit

    Quantum ad litterae superficiem spectat ...

    f. 54v

    Multis divinae Scripturae multo amplius dulcescunt ...

    f. 73

    Incipit du lemme biblique

    Omne caput languidum ... (Is. I, 5-6)

    Incipit

    Novit Dominus figmentum suum ...

    f. 41v

    Optaremus si quemadmodum Sanctitas tua de adventu Apiarii ...

    f. 37v

    Per filium nostrum Marcellum subdiaconum vestrum scripta ...

    f. 75v

    Praecepturus Dominus Moysi de constructione tabernaculi ...

    f. 57v

    Quamvis carissimus frater noster Laurentius ...

    f. 185v

    Quoniam Domino placuit ut de his quae nobiscum egerunt ...

    f. 62v

    Rogatus ab amicis aliquam explanationem tabernaculi foederis scribere ...

    f. 57v

    Scripta Venerationis vestrae multam habentia querimoniam ...

    f. 75

    Sero quidem misi quod petenti promisi ...

    f. 41

    Videamus autem nunc ea quae sequuntur. Vulnus et livor ...

    f. 50

    Adam -- Note sur
    ATTICUS, ep. Constantinopolitanus. -- Epistolae
    BALUZE (Etienne) -- Notes, table ou titres de sa main
    BONIFACIUS I (s.), papa -- Lettre à lui adressée par le concile de Carthage
    CAELESTINUS I (s.), papa -- Lettre à lui adressée par le concile de Carthage
    CANONES APOSTOLORUM
    COLBERT (Jean-Baptiste) -- Possesseur
    Conciles africains -- Carthage VI-VII (25 mai et 30 mai 419)
    Conciles grecs -- Ancyre (a. 314)
    Conciles grecs -- Antioche (a. 330)
    Conciles grecs -- Chalcédoine (a 451)
    Conciles grecs -- Constantinople (a. 381)
    Conciles grecs -- Gangres (a.340)
    Conciles grecs -- Laodicée (fin IV e s.)
    Conciles grecs -- Néocésarée (vers 319)
    Conciles grecs -- Nicée (a. 325)
    Conciles grecs -- Sardique (a. 343)
    CYRILLUS ALEXANDRINUS ep. (s.) -- Epistolae
    DECORATION -- Dessins à la plume
    DIONYSIUS EXIGUUS -- Commentarii in Glossa in Collectione canonum
    DIONYSIUS EXIGUUS -- (concilia)
    DIONYSIUS EXIGUUS -- Praefationes
    JERUSALEM -- Plan du Temple
    Peintures
    Reliures aux armes de -- Colbert (Jean-Baptiste)
    Reliures mouchetées
    RICARDUS DE SANCTO VICTORE -- Expositio difficultatum suborientium in expositione tabernaculi foederis
    RICARDUS DE SANCTO VICTORE -- In visionem Ezechielis (avec peintures)
    RICARDUS DE SANCTO VICTORE -- De Meditandis plagis quae circa finem mundi evenient
    RICARDUS DE SANCTO VICTORE -- De Statu interioris hominis
    Terre sainte -- Tableau

Data source