Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Vat.lat.2216

Digitisations

Codicological aspects

  • Parch., 315 ff., (f. 122v° blanc; foliotation ancienne), 2 col., 350 x 245 mm.

    Recueil de deux parties: 1) f. 1-270: XIVe s.; le f. 134 a été relié par erreur entre les f. 123 et 124; 2) f. 271-315: XIIIe s. (fin).

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 2:// falsa formidant

    f. 272: //rus canium quos

    1 - f. 1-116v°: Seneca, Epistulae ad Lucilium (1-124).

    pas de division en livres.

    titre: «Lucii Anei Senece ad Lucilium Epistole incipiunt».

    l'ep. 31 qui manque à sa place au f. 18v° a été copiée au f. 27v° entre les ep. 51 et 52 (cf. L.D. Reynolds, op. cit. infra, p. 75).

    f. 25 col. 2, l'ep. 48 est divisée en deux.

    f. 116v°-118v°: Martinvs Bracarensis seu Ps. Seneca, Formula uitae honestae.

    titre (add.): «De IIII uirtutibus».

    à la fin: «Explicit liber de formula V.I.T.E [sic]» (éd. cf. supra, Vat. lat. 453, f. 252-252v°).

    f. 118v°-121v°: Seneca, Apolocyntosis.

    titre (add.): «Satyra de Claudio Caes‹are›».

    f. 121v°-122: Avgvstinvs Hipponensis, De ciuitate Dei (extrait remanié: VI, 10-11, De Seneca).

    titre: «Ex libro VI° Augustini de ciuitate Dei».

    inc.: «Senece quem nonnullis indiciis inuenimus apostolorum nostrorum...» (VI, 10, début).

    expl.: «... uicti uicturibus leges dederunt. Illi tamen ritus sui causas nouerunt sed maior pars populi facit quod cur faciat Igno R.A.T. [sic]» (VI, 11, vers la fin).

    f. 123-127v°: Pvblilivs Syrvs, Sententiae.

    titre: «Prouerbia Senece».

    f. 127v° (add. dans la marge infér.): Hieronymvs presbyter, Vita Senecae.

    titre: «Ieronimus in cathalogo [sic] uirorum inlustrium» (éd. cf. supra, Vat. lat. 366, f. 165).

    f. 127v°-129: Ps. Seneca, Epistulae ad Paulum.

    titre: «Incipiunt epistole Senece ad Paulum et e conuerso» (éd. cf. supra, Vat. lat. 251, f. 223v°-225v°).

    f. 129 (add. dans la marge droite): Epitaphium Senecae (Anthol. lat. 667).

    titre: «Epitaphium Senece».

    f. 129-131v°: Seneca, De remediis fortuitorum.

    titre: «Incipit liber Senece de remediis fortuitorum ad Gallionem».

    f. 131v°-181: Seneca, De beneficiis.

    titre (add.): «De beneficiis».

    f. 181-191v°: Seneca, De clementia.

    titre: «Incipit Seneca de clementia».

    f. 191v°-223: Seneca rhetor, Excerpta controuersiarum.

    titre: «Incipit Senece declamationum liber primus».

    f. 223-270v°: Seneca, Naturales questiones (I-III, 25, 6; IVb-VII).

    titre: «Incipit Seneca de naturalibus questioniBVS».

    2 - f. 271-315: Cicero, Opera.

    f. 271-276v°: De amicitia.

    titre: «Tullius de uera amicitia».

    inc.: «Quintus Mucius augur Sceuola...».

    expl.: «... nichil amicitia prestabilius putetis. Explicit Tullius de amicitia».

    f. 277-307: Tusculanae disputationes.

    titre: «Martii Tullii Cic. in Tusculanas disputationes proemium incipit».

    f. 307-312v°: De senectute.

    titre en marge: «Tull. de senectute».

    f. 313-315: Paradoxa ad Brutum.

    titre préparé pour le rubricateur dans la marge supér.: «Incipit liber Tullii de paradoxis».

    à la fin: «Finis paradox‹orum›».

Former owner

Formerly part of

Origin

  • Origine: 1 - française, écriture gothique; 2 - française, écriture gothique de petit module.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: 1-2 -le couvent des Franciscains de Sienne, dont l'ex-libris figure au f. 315: «Epistole Senece cum multis aliis. Ad usum fr‹anciscanorum› mi‹n›or‹um› de Sen‹a›. G.C.»; le manuscrit a été acquis par la Bibliothèque Vaticane entre 1550 et 1590.

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth, DOLBEAU, François, FOHLEN, Jeannine, TILLIETTE, Jean-Yves, avec la coll. d'Adriana MARUCCHI et de Paola SCARCIA PIACENTINI (1991), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome III, 1re partie. Fonds Vatican latin, 224-2900, Paris, Éditions du CNRS (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 546-548 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_1991_cat_21_31)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • C.R. Fickert, L. Annaei ad Senecae ad Lucilium epistularum moralium libri XX, 1, Leipzig, 1842, p. XXIV
    • A. Gercke, Seneca Studien, I: Die Ueberlieferung der Naturales quaestiones (Jahrb. f. class. Philol., Suppl. 22), Leipzig, 1896, p. 11
    • B. Axelson, Neue Senecastudien, Lund, 1940, p. 135 n. 4 (simple mention)
    • G.E. Russo, Studi sulla Diui Claudii 'Αποκολοκύντωσις (La parola del passato, 1, 1946, p. 247 n° 19)
    • F. Giancotti, Ricerche sulla tradizione manoscritta delle Sentenze di Publilio Siro, Messine-Florence, 1963, p. 111-113 et 180
    • L.D. Reynolds, The Medieval Tradition of Seneca’s Letters, Oxford, 1965, p. 75 et 109 n. 1 (simples mentions)
    • J. Fohlen, Manuscrits démembrés des «Epistulae ad Lucilium» de Sénèque (Rev. hist. textes, 3, 1973, p. 252), simple mention
    • H.M. Hine, The manuscript tradition of Seneca's «Natural Questions» (Class. Quart., 30, 1980, p. 203), simple mention.

Life cycle of this document

Data source