An entry point to the written heritage of the Middle Ages and the Renaissance in Western Europe, from the 8th to the 18th century.
A search engine of interoperable digitized manuscripts and rare books
Collaborative platform to manage and publish Biblissima authority data
Help for reading and learning classical languages, XML editing tools and environments
Expertise service around IIIF standards
Biblissima+ Identifier: https://data.biblissima.fr/entity/Q69798
IIIF Manifest
Digitisation:
Data Source: BnF Archives et manuscrits
Le traité attribué par le manuscrit à Johannes de Turrecremata ne fait pas partie des oeuvres du cardinal répertoriées par Thomas Kaeppeli, Scriptores Ordinis Praedicatorum Medii Aevi, III, 1980, n° 2702-2740. Le même auteur, n° 2822, attribuait l’oeuvre à un certain Laurentius de Pratis gallicus, dominicain d’Arras attesté en 1451, sur la foi de l’attribution donnée par le colophon du ms Vatican Urb. lat. 564; cf. aussi Stegmüller, Repertorium, III, n° 4025, qui le rapproche d’un traité de Joachim de Flore au titre similaire : Dialogus de praescientia et praedestinatione Dei. Pour l’attribution à Servasanctus, voir : Marie-Françoise DAMONGEOT-BOURDAT, « Un nouveau traité du franciscain Servasanctus de Faenza, le Liber de prescientia Dei et predestinatione contra curiosos (ms BnF, nouvelle acquisition latine 3240) », Parva pro magnis munera. Etudes de littérature tardo-antique et médiévale offertes à François Dolbeau par ses élèves réunies par Monique Goullet, Turnhout, 2009, p. 179-193.
F. 1-2v. « [T]abula libelli de prescientia Dei et predestinatione contra curiosos incipit feliciter : » Table des chapitres avec renvois aux feuillets numérotés en chiffres arabes. F. 3-4 réglés blancs. F. 5-114v. « Liber de prescientia et predestinatione Dei contra curiosos magistri Johannis de Turrecremata, ordinis Predicatorum, cardinalis Sancti Sixti incipit ». [Prologus :] « [D]uos esse procedendi modos contra illos qui de prescientia Dei querunt certissimum est... /... canem projectum si fuerit in os ejus. » (5-7). « Tractatus incipit et primo ponitur primus modus quo facile superbia prescitorum refellitur ». « [Q]uerentibus curiose divina secreta que sunt altissima, sunt profundissima, sunt a nostro sensu remota... habeas capacitatem ad minima » (7-11) « De hiis que sunt obicienda illis qui querunt de prescientia sive predestinatione divina ut questio pro questione reddatur » (11-27v) « Primus modus explicit quomodo sunt refellendi qui querunt de prescientia Dei et maxime illi qui sunt illitterati. Nunc secundus modus ponendus est quo refellendi sunt sapientes qui scientie verba intelligunt et primo de duplici opinione philosophorum » (27v-29v) « De argumentis quibus utunutr contra nos qui dicuntur predestinati cum sint potius reprobi. Et ponitur primo argumentum Tullii et responsio Augustini » (29v-30v) « Solutio Augustini » (30v-32) « Idem modus dicendi sed per verba leviora et planiora et per exempla que sunt rudibus magis intelligibilia quam verba subtilia » (32-33v) « Responsio » (33v-41) « Argumentum aliud ex primo deductum » (41) « Responsio » (41-44v) « Objectio gravis qua predestinati nos premunt [dum] dicunt non valere bona facere nec mala nocere » (44v-47) « Stulta responsio » (47-51v) « Rationes catholicorum contra predestinatos sumpte ex diversis causis » (51v-52) « Prima ratio sumpta ex parte futuri » (52-53) « Secunda ratio que sumitur ex parte Dei prescientis » (53-56v) « Tertia ratio sumpta ex parte perfectionis universi » (56v-58v) « Quarta ratio sumpta ex libertate liberi arbitrii et insuper certi experimenti » (58v-60) « Objectio contra predicta cum quadam additione argumentorum ad impossibile ducentium » (60-64v) « De predestinatione divina » (64v-69v) « Quare plures sunt reprobi quam electi et plures dampnandi quam salvandi » (69v-75v) « Quare Deus primum hominem fecit quem peccaturum esse prescivit » (75v-79) « Objectio » (79-81) « Objectio fortis de hominibus qui dampnantur » (81-88v) « Quare Deus parvulos baptizatos futuros si vixerint malos non statim post baptismum assumit sed diu vivere cum suo dampno sinit » (88v-93v) « Adjunctio » (93v-95v) « Quare pagani dampnantur et illi qui inter ydolatras nascuntur, nutriuntur et vivunt » (95v-98v) « Alia ratio communis ad omnia » (98v-99) « Quare infantuli filii paganorum dampnantur cum non sint divinorum preceptorum et verborum capaces » (99-100) « Questio fortis » (100-101) « Objectio » (101-102v) « Questio gravis. Rubrica » (102v-103v) « Questio fortis » (103v-107v) « Quare Deus parvulos non baptizatos mori sinit antequam baptizentur qui salvarentur si usque ad modicum tempus tenerentur in vita ut baptizari possent » (107v-112) « Ratio alia pro curiosis quibus magis quam vera [natura dans la table] satisfaciant curiosa » (112-114v) « Questio quare fecit Deus diabolum quem sciebat esse casurum ». [S]i autem de diabolo questio moveatur ... dyabolum bonum fecit[ut si vel réclame] », dernier chapitre incomplet par lacune matérielle (114v).
Modalités d'entrée : Achat galerie "Les Enluminures", Paris, 2006, signalé dans Revue de la Bibliothèque nationale de France 26 (2007), p. 83.
Le ms se trouvait en Italie dès le XVIIIe siècle : sur un feuillet de papier collé au recto de la première garde, note du XVIIIe siècle en italien concernant la vie et les oeuvres du cardinal « Giovanni de Torquemado », avec référence à la notice de l’Histoire ecclésiastique de l’abbé Claude Fleury [édition , t. XXIII, livre CXIII, p. ]. Il est fait également mention de la lacune de feuillets à la fin du volume. En dessous, mention au crayon du XIXe siècle : « per codice n° 1 ». Essais de plume à l’encre noire, f. B. — Le volume faisait partie de la collection du marquis Roberto Venturi Ginori à Florence en 1962 ; cf. P. O. Kristeller, Iter italicum, II, Italy, 519, d’après le Catalogo dei Manoscritti della Nobile Famiglia Venturi Ginori : « 1. mbr. XV. Joh. de Turrecremata, de prescientia et predestinatione Dei contra curiosos, fragm. at the end ». — Achat Paris, Galerie Les Enluminures, 2006 (Achat 2006-15).
Achat 2006-15
RDF exports to come…
You can view and manipulate this document directly on this site, compare it to others using the Mirador viewer, or drag and drop this icon into the IIIF viewer of your choice. Read more about IIIF This Manifest is enriched and includes: - annotations - a full-text search - an index