Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Pal.lat.1698

Digitisations

Codicological aspects

  • Papier (filigranes mêlés dont var. Briquet 15369 ou 15370: Landsberg et Eichstätt, 1482-1484), XVe s. (fin), I + 308 ff. (f. I v°, 142-143, 144 v°, 304-306 v° et 308-308 v° blancs), 155 x 100 mm. Quelques gloses marginales et interlinéaires contemporaines en humanistique cursive italienne.

    ~ f. 1: ‹Notae diuersae›.

    marge de gauche, énumération des neuf Muses: «Talia... Eratho ».

    (gloses) inc. f. 1, col. 1: «Nayades nimphe aquarum dicuntur...».

    (gloses) inc. f. 1, col. 2: «Vindemia dicitur tempus colligendi uinum... ».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Heidelberger historische Bestände – digital

  • Langue(s) des textes dans le manuscrit : latin

    Titre(s) :
    1r - Notae diversae
    1v-2r - Plinius minor: Epistulae (Auszug: de morte Martialis)
    2r-141v - Martialis: Epigrammata
    2r-5v - Epigrammaton liber
    5v-141v - Epigrammata (I-XIV)
    143v - Notae diversae
    145r-303r - Domitius Calderinus: Commentarius in martialis Epigrammata
    145r-145v - Vita Martialis
    145v-302r - Commentarius in Martialis Epigrammata
    302v-303r - Vita Martialis (zeitgen. Ergänzung)
    303v - Glossarium latinum (zeitgen. Ergänzung)

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 1 v°-2: Plinivs minor, Epistulae (extrait: de morte Martialis).

    titre: «Plinii secundi episula ad Cornelium Priscum ».

    inc.: «Audio Valerium Marcialem decessisse...» (III, 21).

    f. 2-141 v°: Martialis, Epigrammata.

    titre: «M. Valerii Marcialis epigramaton opus in amphiteatrum Cesaris ».

    f. 2-5 v°: Epigrammaton liber (1-26, 28, v. 1-12, 30, 28, v. 13-14).

    f. 5 v°-141 v°: Epigrammata (I-XIV).

    transpositions dans le texte des livres I et IV; l’ordre des épigrammes est le suivant:

    f. 5 v°-23: I, 1; 3; 2; 4-14; 48-84; 93-103; 15-47; IV, 25-68; I, 104-118.

    f. 23-31: II, 1-93.

    f. 31-37: III, 1-21; 64-100.

    f. 37-41: IV, 1-24; 69-89.

    f. 41 v°-55: V, 1-67; III, 22-63; V, 68-84.

    f. 55-64 v°: VI, 1-60; 62-94.

    f. 64 v°-75: VII, 1-99.

    f. 75-84 v°: VIII, 1-48; 51; 49-50; 52; 54; 56; 53; 55; 57-82.

    f. 84 v°-96 v°: IX, 1-4; 10; 5; 6; 7; 8; 9; 11; 13; 12; 14-103.

    f. 96 v°-108 v°: X, 1-104.

    f. 108 v°-118 v°: XI, 1-108.

    f. 118 v°-129: XII 1; 5 v. 1-2; 2; 3 v. 1-6; 4; 5 v. 3-8; 3, v. 7-12; 7-25; 29; 26; 27; 28; 30-98.

    f. 129-133: XIII, 1-127.

    f. 133-141 v°: XIV, 1-7; 11-13; 9; 10; 14-17; 19; 20; 18; 21-25; 27-62; 64; 63-67; 69-71; 68; 72-134; 136; 138; 135; 139-142; 137; 144-215; 217; 218; 216; 219-223.

    ~ f. 143 v°: ‹Notae diuersae›.

    inc.: «Quinque exercitationes erant: harpastum, discus, follis, pila trigonalis, halteres. Tres sunt furie... ».

    f. 145-303: Domitivs Calderinvs, Commentarius in Martialis Epigrammata.

    1) f. 145-145 v°: Vita Martialis.

    inc.: «Marcus Vallerius Marcialis in Hispania Bilbilim ciuitatem habet opidum non ignobile... ».

    expl.: «...epigrammata in unum tandem librum redacta fuisse» (éd. Rome, 1474, avec le commentaire du même auteur).

    2) f. 145 v°-302: Commentarius in Martialis Epigrammata.

    suit sans transition le texte précédent.

    inc.: «Barbara. Hoc primo epigramate assentatur Domiciano cuius amphiteatrum operis magnificentia... ».

    expl.: «... qui auctore Plinio geniti a natura sunt ad excitandos mortales in opera et somnum rumpendum» (éd. Rome, 1474).

    3) f. 302 v°-303 (add. contemporaine): Vita Martialis.

    pas de titre.

    cf. supra, f. 145-145 v°.

    ~ f. 303 v° (add. contemporaine): ‹Glossarium latinum›.

    inc.: «Colossus dicitur ingens statua. Lucina dea que preest parturientibus... ».

    expl.: «... Mimmi ex quibus solus uisus queritur ».

Participant

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: allemande, écritures cursives, celle des f. 1-302 assez menue et un peu penchée, celle des f. 302 v°-303 plus droite et régulière.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: au f. 307 v°, seing manuel entouré des initiales «D.M. »; bibliothèque palatine de Heidelberg (au f. 1 cote du transfert: C. 51/1357).

Bibliography

Export data (csv)

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.


These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

  • Th. Simar, Les manuscrits de Martial du Vatican (Le Musée belge, 14, 1910, p. 198).

Life cycle of this document

Data sources

Cite this page

Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Pal.lat.1698, Portal Biblissima. Permalink: https://biblissima.demo.logilab.fr/ark:/43093/mdatad1d9fe9887c55ea4b7725167d7a0945c4cb7770a (seen 17/10/2026)