Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Ott.lat.1710

Digitisations

Codicological aspects

  • Parch., XVe s. (début), I + 207 ff. (+ f. 199 bis; f. 80 v°, 199 v° et 199 bis v° blancs).

    Recueil de deux parties: 1) f. 1-[199 bis] (foliotation ancienne): 270 X 190 mm; 2) f. 200-207: 260 X 168 mm. Aux f. 1 et 81 initiales enluminées à feuilles d’acanthe. Gloses marginales contemporaines et du XVIe s.; f. I v° table du contenu des deux parties du XVe s. avec renvois aux feuillets.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • 1 - f. 1-22 v°: Cicero, Orationes.

    f. 1-7 v°: Pro Q. Ligario.

    titre: «M. TVLLII CICERONIS ORATIO PRO Q. LIGARIO INCIPIT».

    f. 7 v°-13 v°: Pro M. Marcello.

    titre (add. en marge): «INCIPIT EIVSDEM PRO M. MARCELLO».

    f. 13 v°-22 v°: Pro rege Deiotaro.

    titre (add.): «INCIPIT EIVSDEM PRO DEIOTARO REGE».

    (glose) inc. en marge: «In principio huius orationis Cicero quantum plus potest conatur captare beniuolenciam a Cesare...».

    f. 22 v°-28 v°: Ps. Cicero, Oratio pridie quam in exilium iret.

    à la fin; «M. Tullii Ciceronis Oratio ad equites romanos priusquam iret in exilium Explicit feliciter».

    f. 28 v°-199 v°: Cicero, Orationes.

    f. 28 v°-38 v°: Cum senatui gratias egit.

    titre (add.): «INCIPIT EIVSDEM AD SENATVM IN REDITV SVO».

    f. 38 v°-55 v°: De imperio Cn. Pompei.

    le début est copié 2 fois:

    1) f. 38 v°-40 v°, annulés par le mot «uacat» en marge et deux notes contemporaines à l’emplacement de l’initiale: «uaccat [sic] quere infra» et «in tertia carta et similiter uacant due carte sequentes».

    f. 40 v°: «... hii uos quoniam libere loqui non licet tacite ro //» (5, 13).

    2) f. 41 v°-55 v° (d’une autre main) texte complet:

    inc.: «QVAMQVAM mihi semper frequens...».

    expl.: «... et rationibus praeferre oportere. M. Tullii Ciceronis oratio de laudibus magni Pompei feliciter Explicit».

    f. 55 v°-80: Pro. T. Annio Milone.

    titre (add.): «INCIPIT EIVSDEM PRO T. ANNIO MILONE AD IVDICES».

    f. 80-96 v°: De haruspicum responsis.

    titre (add.) f. 80: «INCIPIT EIVSDEM DE RESPONSIS AVRVSPICVM [sic]».

    inc. f. 81: «HEsterno die...».

    f. 96 v°-115: Pro P. Quinctio.

    titre (add.): «EIVSDEM PRO QVINTIO [sic] INCIPIT».

    f. 115-135: Pro P. Sestio.

    titre (add.): «EIVSDEM PRO P. SEXTIO INCIPIT».

    expl. incomplet: «... causa occidere cogitarint sensit rusticulus. M. Tullii Ciceronis oratio pro P. Sextio Feliciter explicit» (38, 83 -même expl. dans le ms. Paris, Bibl. nat., lat. 1778, du XIVe s.).

    f. 135-156 v°: Pro L. Flacco.

    titre (add.): «EIVSDEM PRO L. FLACCO INCIPIT».

    f. 156 v°-175: Pro M. Caelio.

    titre (add.): «EIVSDEM PRO M. CELIO AD IVDICES FELICITER INCIPIT».

    f. 175-190: Pro L. Cornelio Balbo.

    titre (add.): «INCIPIT EIVSDEM PRO CORNELIO BALBO».

    f. 190-199: In P. Vatinium testem.

    titre (add.): «INCIPIT EIVSDEM IN VATINIVM TESTEM».

    expl. incomplet: «... mee tributum esse uideatur. FINIS IN VATINIVM TESTEM».

    f. 199 bis (add. sur un morceau de parchemin collé): Apvleivs, Apologia (extraits).

    titre: «Apul‹eius›».

    inc.: «Florea serta meum mel et hec tibi carmina dono...».

    expl.: «... proque rosis oris suauia [sic] purpurei» (4 v., 9, fin - éd. R. Helm, Apulei Platonici... Apologia, Teubner, 1912, p. 11, l. 11-12 et 19-20; W. Morel, Fragmenta poetarum latinorum, Teubner, 1927, p. 141 = Apvleivs, Liber ludicrorum, 4, v. 1-2 et 9-10).

    ~ -(add. d’une autre main): «Epitaphium Antoniae apud sanctum Blasium Chataldum Venet‹iarum›».

    inc.: «Hic iacet Antonia matura uite puella...».

    expl.: «... carpserat illectos quo dei laus perpetuanda» (4 v.).

    2 - f. 200-207 v°: Cicero, Orationes.

    f. 200-207 v°: Pro A. Licinio Archia poeta.

    à la fin: «EXPLICIT ORATIO M. TVLLII AD IVDICES pro Archia poeta».

    f. 207 v°: Pro M. Marcello (fragment).

    titre: «M. T. ORATIO PRO M. MARCELLO».

    expl. mutilé: «... et his omnibus ad bene de //», réclame: «omni rep‹ublica›» (1. 2).

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: italienne, peut-être vénitienne d’après l’épitaphe ajoutée au f. 199 bis;

    1 -assez grosses écritures gothiques arrondies; les add. du f. 199 bis sont en écriture humanistique, l’une ronde, l’autre cursive.

    2 - écriture humanistique ronde.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: 1-2 -le cardinal Sirleto ? (correspondrait au n° «human. 172» ou «176» de son catalogue, Vat. lat. 6163, f. 320, cf. supra, Ottob. lat. 1463); Giovanni Angelo duc d’Altemps (ex-libris au f. I); le cardinal P. Ottoboni.

Bibliography

Export data (csv)

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth, FOHLEN, Jeannine, JEUDY, Colette, RIOU, Yves-François, avec la coll. d'Adriana MARUCCHI (1975), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome I, Fonds Archivio San Pietro à Ottoboni, Paris, Éditions du CNRS (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 650 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_1975_cat_21_1)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

  • E. Stroebel, Die Handschriften zu Ciceros Rede pro Flacco (Philologus, 52, 1894, p. 492), simple mention.

Life cycle of this document

Data source

Cite this page

Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Ott.lat.1710, Portal Biblissima. Permalink: https://biblissima.demo.logilab.fr/ark:/43093/mdatad6413db3523f1ce2171f85bdfc267d2342ce7080 (seen 16/10/2026)