Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Chig.H.VIII.249

Codicological aspects

  • Parch., XVe s., 197 ff. + 2 ff. blancs, 385 x 265 mm. Au f. 1, bordure à «bianchi girari», ornée de «putti» musiciens et d’animaux dans des médaillons; f. 172 v° bordure sur deux côtés à «bianchi girari» avec médaillons contenant des lapins et un hibou; quelques titres en capitales bleues et incipit en capitales d’or.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 1-10 v°: Cicero, In Q. Caecilium diuinatio.

    titre: «M. TVLLII CICERONIS ACCVSATIONVM LIBER PRIMVS INCIPIT».

    f. 10 v°-172: Cicero, In C. Verrem actiones.

    titre: «M. TVLLII CICERONIS ACCVSATIONVM LIBER SECVNDVS INCIPIT».

    à la fin: «‹M›ARCI TVLLII CICERONIS ELOQVENTIE FONTIS VBERRIME IN CAIVM VERREM VII ET VLTIMA ORATIO REPETVNDARVM PRO SICVLIS FOELICITER EXPLICIT».

    f. 172 v°-173: Ps. Sallvstivs, Inuectiua in Ciceronem.

    pas de titre.

    f. 173 v°-176 v°: Ps. Cicero, Inuectiua in Sallustium.

    pas de titre.

    f. 176 v°-197 v°: Cicero, Orationes in L. Catilinam (I-IV).

    pas de titre.

Participant

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: italienne (Rome ?), belle écriture humanistique ronde. L’enlumineur Jacopo da Fabriano, qui travailla à Rome pour Pie II, a inscrit sa signature: «IACOBI DE FABRIANO» à droite des armes dans la bordure du f. 1 sur un phylactère tenu par un «putto».

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: Probablement Gilforte Bonconti, juriste de Pise († 1462) pour lequel travailla Jacopo da Fabriano (cf. Ruysschaert, op. cit. infra); le cardinal Francesco Tedeschini-Piccolomini, dont les armes sont peintes au f. 1 surmontées d’un chapeau; le cardinal Fabio Chigi, dont les armes sont dorées sur le dos de la reliure (cotes ancienne 535, moyenne 2015).

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth, FOHLEN, Jeannine, JEUDY, Colette, RIOU, Yves-François, avec la coll. d'Adriana MARUCCHI (1975), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome I, Fonds Archivio San Pietro à Ottoboni, Paris, Éditions du CNRS (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 385 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_1975_cat_21_1)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • A. Serafini, Ricerche sulla miniatura umbra, secoli XIV-XVI (L’Arte, 15, 1912, p. 432, n. 1), simple mention
    • L. Donati, Studi sul passaggio del manoscritto allo stampato... (Studi di paleografia in onore di Cesare Manaresi, Milan, 1953, p. 336)
    • T. de Marinis, La legatura artistica..., 1, 1960, p. 42, n° 328 (reliure romaine)
    • A. Marucchi, Stemmi..., 1964, p. 45-46, n° 30
    • T. de Marinis, Un enlumineur ombrien du quinzième siècle: Jacopo da Fabriano (Humanisme actif. Mélanges... offerts à Julien Cain, 2, Paris, 1968, p. 259 et pl. A = f. 1)
    • J. Ruysschaert, Miniaturistes «romains» sous Pie II, Sienne, 1968, p. 247, 249, 251, n. 33.
    • Survie des classiques latins..., Vatican, 1973, p. 67 n° 130
    • G. Lopez et L. Piacenti, Inventario dei mss. delle orazioni Ciceroniane contro Verre (Arcadia, Accademia letteraria italiana, Atti e Memorie, ser. 3, vol. 6, 1973, p. 93, n° 61), brève description.

Life cycle of this document

Data source