Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3404

  • Attested title :
    • Petrus Lombardus, Sententiarum libri IV.
  • Other label of the document :
    • Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits, Latin 3404
    • Paris. BnF, Latin 3404
  • Held at : Paris. Bibliothèque nationale de France, Département des manuscrits
  • Languages : Latin
  • Author : Pierre Lombard (1095?-1160?)
  • Date of Origin :
  • Support Material : Parchemin.
  • Composition :
    • II-324 ff. à longues lignes sauf tables sur deux colonnes.
  • Format :
    • 172 × 125 mm.
  • Codicological details :
    • Initiales en couleurs à filigranes, deux peintes (6v, 96). Rubriques et manchettes rubriquées. Titres courants et numéros des distinctiones ajoutés au XVe s. — Réclames à chaque cahier. — Corrections contemporaines. — Ff. 5v-6 blancs. — Au f. de garde IIv, titre du XVe s. : « Liber Sentenciarum » et en haut du premier f. cote de la même main : « Volumen LXXXI ». II-324 ff. à longues lignes sauf tables sur deux colonnes. 172 × 125 mm.
  • Binding :
    • Reliure XVIIe s. parchemin noir. Titre au dos : « Liber sentent. M. S. ». Tranches jaspées.

Contents

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • F. 1-323v [PETRUS LOMBARDUS] Sententiarum libri IV (P. L., CXCII, 521-962 et Quaracchi, 2e éd. 1916, 1-1038). Prologue : « Incipit prologus in libro Sentenciarum » (Quaracchi, 1-3) (1-1v) ; table du l. I (1v-5) ; L. I : « Incipit primus liber Sententiarum » (éd. cit., 14-294) (6v-92) ; au f. 92 : « Hic finitur primus liber de misterio Trinitatis. Incipit secundus liber de rerum creatione et formatione corporalium et spiritualium et aliis pluribus eis pertinentibus » ; — Prologue du l. II : « Que ad misterium... — ... transeamus » (ibid., 306) (92v) ; table du l. II (92v-95v) ; L. II (éd. cit., 306-540) (96-168v) ; — Prologue du l. III : « Jam nunc his intelligendis... — ... valeamus » ; « Hujus voluminis continentia sub compendio perstringitur. Sic enim rationis ordo postulat... — ... gratia ad miserum accedat » (ibid., 550) (169) ; table du l. III (169-170v) ; L. III : « Incipit liber tercius Sententiarum de incarnatione Verbi » (éd. cit., 550-734) (170v-225v) ; — Prologue du l. IV : « His tractatis... — ... accedamus » (ibid., 745) (225v) ; table du l. IV (225v-228v) ; L. IV : « Incipit liber quartus de sacramentis... » (éd. cit., 745-1038) (228v-323v).

    Les notulae contenues dans le texte sont : au l. I, les nos 18 (éd. cit., 21) (8v) ; 21 (ibid., 22) après : « pluralitas in personis » ; avec la mention : « vacat » ajoutée postérieurement (9) ; — au l. III : « scilicet sapientia genita... — ... Pater est et Filius et Spiritus sanctus » (ibid., 607, note a) (186v) ; — au l. IV, les nos 76 (ibid., 786), après : « perfici potest aut debet » (240v), 127 et 128 (ibid., 817) (250) ; « Gregorius super Ezechielem... — ... Domini sunt verba que dicit » (ibid., 818, note l) (250v) ; « Calixtus papa : Presbiteris, diaconibus... — ... immundiciis deservire » (ibid., 966, note a) (300). — Trois notulae ont été ajoutées en marge : au l. I, le n° 95 (éd. cit., 69), avec renvoi après « semper genitus est Filius » (23) [XIIIe s.] ; au l. IV, le n° 191 (ibid., 675) (207) [XIVe s.]., et « nota venialia hic dicit... — ... sit hec additio » (ibid, 871, note c), avec renvoi après « per cerimonias » (269) [XIIIe s.].

    F. 324 « Hec sunt questiones improbabiles magistri Sententiarum... Libro primo quod caritas qua diligimus Deum et proximum est Spiritus sanctus, D. XVIIa, capitulo II°... », 4 articles pour le l. I, 3 pour le l. II, 2 pour le l. III, 9 pour le l. IV ; cf. H. Denifle et E. Chatelain, Chart. Univ. Paris., I, 220 ; et éd. cit., LX-LXI et LXXVIII-LXXX. [XIVe s.].

    Au f. 1, cote : « Volumen LXXXI », à rapprocher des cotes portées sur les mss. provenant de la Chartreuse du Liget (dioc. de Tours) ; cf. mss. Latin 3229 ; 3240 ; 3242. Ce ms. en provient peut-être aussi.

Participant

Subjects and themes

Data Source: BnF Archives et manuscrits

  • Calixtus papa : Presbyteris, diaconibus, subdiaconibus, monachis concubinas habere...

    f. 300

    Gregorius super Ezechielem : Qui in expositione sacri eloquii...

    f. 250v

    Hae sunt quaestiones improbabiles magistri Sententiarum [...] : Libro primo, quod caritas qua diligimus Deum et proximum est Spiritus sanctus...

    f. 324

    His tractatis quae ad doctrinam rerum pertinent...

    f. 225v

    Libro primo quod caritas qua diligimus Deum et proximum...

    f. 324

    Nota venialia hic dicuntur criminalia...

    f. 269

    [...] Presbyteris, diaconibus, subdiaconibus, monachis concubinas habere...

    f. 300

    Quae ad mysterium divinae unitatis...

    f. 92v

    [...] Qui in expositione sacri eloquii...

    f. 250v

    [...] Scilicet sapientia genita...

    f. 186v

    Sic enim rationis ordo postulat...

    f. 169

    DÉCORATION -- Initiales filigranées (fin XIIe et début XIIIe s.)
    DÉCORATION -- Initiales peintes (XIIIe s.)
    FAURE (Antoine) -- Possesseur
    LE LIGET (chartreuse), dioc. de Tours -- Possesseur
    PETRUS LOMBARDUS, Parisiensis ep. -- Sententiae
    PETRUS LOMBARDUS, Parisiensis ep. -- Loca in quibus Magister Sententiarum non tenetur liste en 18 ou 19 articles
    RELIURE -- Reliures XVIIe s.
    RELIURE -- Reliure Parchemin noir
    RELIURE -- Éléments annexes Tranches jaspées

Data source