Vatican. Biblioteca apostolica vaticana, Reg.lat.1614

Digitisations

Some IIIF Manifests are enriched and may contain an index, full-text search or annotations. These are indicated below by an asterisk on the IIIF logo. What is a IIIF Manifest? open_in_new

Codicological aspects

  • Papier (filigranes peu visibles, var. de Briquet 7380 ?: Lucques 1433), XVe s. (f. 1-36: a. 1439), 79 ff. (+ f. 69 bis ; f. 36 v° blancs ; les f. 39-79 ont une pagination de 1 à 83), 210 x 135 mm. Gloses marginales et interlinéaires de la main du copiste et d’une autre main du XVe s. aux f. 1-36.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Contents

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • f. 1-36: Persivs, Saturae (I-VI).

    titre f. 1 marge supér. (add. de la main d’Alexandre Petau): «Persii Satyrae cum commentario».

    (gloses) inc. f. 1 en marge: «In hac prima satira utitur prologo in quo reprehendit poetas non omnes sed illos qui sine premisso exercitio...».

    marge inférieure (longue glose) inc.: «Quis («dedit» biffé) expediuit ‹Pro/. v. 8› quia supra reprehendit occulto modo aliquos laudantes se esse poetas...».

    (texte, Sat. I) f. 1 v°, titre: «Incipit prima satira de reprehensione recitatorum et auditorum».

    (glose) inc. en marge: «In ista satira («secunda» biffé) prima finita prima qua usus est per modum prologi quasi librum suum ingreditur prima satira... more satirico exclamans dicens O curas hominum (add. d’une autre main: «et persona respondens est Cornutus»)...».

    (texte, Sat. II) f. 8 v°: «Incipit secunda satira ad Plotinum Macrinum de bona mente».

    (Sat. III), f. 12 v°: «Tercia satira Persii contra seniciem [sic]».

    (Sat . IV), f. 18 v°: «Incipit quarta satira contra illos qui honores affectant».

    (Sat. V), f. 21 v°: «Incipit quinta satira missa a Persio ad Cornutum magistrum suum».

    (Sat. VI), f. 31 v°: «Incipit satira sexta ad Bassium Cesium contra uicia qui contra expensas sunt ut est prodigalitas et auaritia».

    à la fin: «Explicit liber Persii...».

    f. 37 (add. du XVIIe s. ?): table des différentes parties du Commentarius in Persii Saturas avec renvois à la pagination des f. 39-79.

    f. 37 v°-38: Probvs (Valerivs), Vita Persii.

    titre: «Vita Persii Flacci de commentario Probi Valerii sublata».

    avec le supplément édité par Jahn, p. 240-241:

    inc. f. 38: «Persius hic dubitans utrum militię an poetrię...».

    expl. incomplet: «... Salarium non est prebenda unius diei» (éd. O. Jahn, Auli Persi Flacci Satirarum liber cum scholiis..., Leipzig, 1843, p. 233-238, 240-241, ligne 9 ; cf. supra, Reg. lat. 1401 f. 74-74 v° pour autre éd. de la vita).

    f. 39-79: Ps. Cornvtvs, Commentarius in Persii Saturas.

    texte remanié et interpolé.

    titre: «Incipit commentus Persii».

    inc.: «Satira genus clarni est uel lancis multis ac uariis frugum generibus plena...».

    l. 7-8: «... Satira igitur a saturitate quod plena sit conuiuiis et reprehensionibus hominum» (éd. Jahn, op. cit., p. 241, lignes 20-24 avec interpolation).

    l. 8: «quod Esiodus dicit dicitur enim Pegasus errando ad Eliconem peruenisse...». (Ps. Cornvtvs, prol. - éd. cit., p. 245).

    l. 16-17: «... Caballino autem dicit non equino quod satira humiliora uerba conueniant» (éd. cit., p. 245, l. 7 avec interpolations).

    l. 17: «hic fabulam tangit Forcus rex tres filias legitur habuisse Gorgonas Stenno...».

    l. 32-33: «... quia in laudem uirtutis uidentes eam uictricem prosiliunt» (éd. cit., p. 241, ligne 25-242).

    — «Aseretus (?) potauit de illa fonte et ideo poeta effectus est» (interpolation).

    l. 33: «Nec imb. s. p. ‹prol. v. 2› Pernaso [sic] Delforum montem dicit qui habet duo Cacumina Nysam (?)...» (Ps. Cornvtvs, éd. cit., p. 245, l. 8).

    f. 39 v° expl. du prol. (autre main): «... poetridas picas id est poema uel poetria componentes picis comparatos. melos uel nectar pegaseum id est dulce carmen».

    f. 40 (Sat . I): O curas hominum se met ipsum arguit quod sciat neminem esse qui tam robuste uelit studere aut uiuere quod ipse relinquat carmina que uulgus lecturus non sit...».

    expl.: «... ut qui eius auaricie finem uoluerit ponere facile uideatur etiam silogismum Crisippi diffinire» souscription grattée: «Deo gratias. Explicit commentus Persii» (cf. éd. cit., p. 245-350, même commentaire dans le ms. Vat. lat. 4337, XVe s.).

    f. 79 v° marge supér. (add.): Vergilivs, Aeneis (extrait).

    texte: «Arma uirumque cano Troie qui primus ab horis» (I, 1).

Participant

Former owners

Formerly part of

Origin

  • Origine: italienne, f. 1-36: écriture semi-cursive régulière, de la main de Giovanni Ruggero de Campoclaro, de Catane, qui signe en rouge et date de Pavie 1439, f. 36: «... scripti Papie per me Iohannem Rogerium de Campoclaro sciculum [sic] Cathanie ex ciuitate oriundum. Anno Incarnationis 1439 die» (suivi d’un grattage) ; f. 37 v°-39 et 39 v° en partie, écriture humanistique cursive, f. 39-79, petite écriture semi-cursive serrée, légèrement penchée.

    (Source : Persée - DER-IRHT, XXI)

Provenance

Data Source: Persée - DER-IRHT, XXI

  • Possesseurs: peut-être Pietro Gambarana d’après ce distique du f. 37:

    «Quem genuit Petrus Tanegrensi ex urbe profectus

    Gambarina domus siculensi mutua reddit» (XVe s.) ;

    Alexandre Petau, f. 1 en bas: «Alexander Petauius senator Parisiensis. 1645» (cote 719 au f. 1 en haut); Reine Christine de Suède (correspond au n° 1714 du catalogue de Montfaucon).

Bibliography

These bibliographical references have been processed and may include links to online versions.

  • PELLEGRIN, Élisabeth, FOHLEN, Jeannine, JEUDY, Colette, RIOU, Yves-François, avec la coll. d'Adriana MARUCCHI (1978), Les manuscrits classiques latins de la Bibliothèque Vaticane. Tome II, 1re partie. Fonds Patetta et Fonds de la Reine, Paris, Éditions du CNRS (Documents, études et répertoires publiés par l'Institut de recherche et d'histoire des textes, XXI), ici p. 317 (https://www.persee.fr/doc/dirht_0073-8212_1978_cat_21_21)

These bibliographical references have been retrieved as is from the source data.

    • Les manuscrits de la Reine..., réédition..., 1964, p. 96 n° 1714
    • P. O. Kristeller, Iter italicum, 2, 1967 p. 403
    • P. Scarcia Placentini, Saggio di un censimento dei manoscritti contenenti il testo di Persio..., Rome, 1973, p. 106 n° 512, et Corrigenda e addenda..., Rome, 1975, p. 145 n° 512
    • D. M. Robathan, F. E. Cranz..., A. Persius Flaccus... commentaries, dans Cat. transl. et comment., 3, 1976, p. 220 (brève mention).

Life cycle of this document

Data source